Thursday, Jan 27th

Last update10:36:22 AM GMT


The Republic of Cyprus finds itself between a rock and a hard place. As the most complex issues remain unresolved, it is getting clear that at least at the moment we are not close to an agreement that will reverse the consequences of the illegal invasion and occupation, according to international law. The Economist has depicted the situation vividly with a cartoon showing Anastasiades and Akinci trying to shake hands but being bullied by Erdogan. However, the international pressure for a "solution" is growing as German Chancellor's and British PM's remarks on Cyprus, during their respective recent visits to Turkey, reconfirm.

Overemphasizing the "momentum for a solution" and the "last chance for a solution" can lead to two dangerous consequences: either the conclusion of a hasty agreement which will finally be for one more time rejected by the people or a non-agreement, and the threat of a de facto "solution" of the "Cyprus question". Both developments are unwanted, and for that reason, they should be avoided. Yet, the latter constitutes a disastrous, provocative and totally incompatible with the normative structure of the current international order development. Therefore, it should be deconstructed.

To this background, the Cypriot government needs a new strategy. Cyprus is a small state. But smallness should not be mistaken for impotence. "Small but smart" states are successful because they recognise that the international system is anarchical, competitive, and, therefore, a self-help system. Nonetheless, they are aware that despite their smallness they can pursue their interests. Then, it goes without saying that Cyprus has to be proactive.

The Republic of Cyprus should have five priorities.

First, exploit the circumstances in the international system. The situation in the Eastern Mediterranean, the potential of gas resources and cooperation with other small states in the region, as well as the levels of competition between different great powers should be taken into account. It would be easier to make an analysis if we knew what the current US administration thinks about the "Cyprus question" and how far this "love affair" between Putin and Trump will go. What we know at the moment is that the Trump Administration is close to Israel and Egypt, and also that there are people within the Administration appearing to have close ties with Turkey. Where will the Administration strike the balance? We don't know yet, as it is very soon. What is for sure is that the Republic of Cyprus should invest in its partnerships in the region and avoid miscalculations.

Second, employ appropriate argumentation. In its effort Cyprus should equally draw on legal, technical and moral argumentation, targeting both the leaders and the international public opinion. Cyprus has underused its legal advantages. In addition, it has not clarified what the consequences of a dysfunctional settlement would be. What is more, it has not stressed to a satisfactory degree, the moral perspective of the Cyprus question. For example, Republic of Cyprus has failed to create a powerful narrative and achieve international recognition of the "Cyprus question" and of the Republic's rights. Several, opinion makers, journalists, politicians ignore the illegal invasion and occupation aspect and portray Greek Cypriots as avid expansionists. Moreover, there is an argument suggesting that the Greek Cypriots should oversee the illegal invasion and occupation because it was provoked by the Greek side and therefore Greeks also have their share of responsibility. Such an argument is totally absurd; in this case, Europe should not be liberated in the WWII because of the mistakes European Powers had made in their policies towards Hitler's Germany, or the EU should not impose the recent sanctions on Russia because Europeans have also responsibilities for its invasion in Ukraine. The Republic of Cyprus should use an active and effective political communication strategy and make use of traditional and new media in order to project its positions.

Third, the Republic of Cyprus should manage its reputation. The Turkish side, as well as several opinion makers, policy makers, and scholars, have portrayed the Greek side as rigid. Yet, the Greek Cypriots yearn for the reunification of their island. To this aim, they have made many concessions, without the expected reciprocity. Cyprus has to remind everyone who tends to forget easily that it is a constructive partner and that it works according to international law and in the benefit of everyone at the table.

Moreover, the Republic of Cyprus has an impressive record of recent achievements that have rendered it a respectable small state. For example, despite the pessimism, Cypriots managed to make reforms, and overpass the economic crisis. Furthermore, in spite of doubts regarding Cyprus' ability to cope with the administrative requirements of its EU membership, the Republic has managed to be an active member-state in issues that are of its interest and, what is more, to hold a successful EU Presidency. Last but not least, Cyprus makes every effort to create value in the region; Cyprus, Israel, Egypt and Greece, through their growing cooperation in many different sectors, try to bring about peaceful change and increase opportunities for prosperity and growth in the Eastern Mediterranean.

Nonetheless, it is not only the reputation of a small state that matters but also the reputation of its more powerful opponent. Turkey is a serial violator of UNSC Resolutions calling for the withdrawal of its army from the island. Cyprus should spare no effort to express its concern over the authoritarian turn of Turkey, the massive violations of human rights, and Erdogan's provocative actions and statements.

Fourth, Cypriots should be reflective on their own lessons from the past. The Republic of Cyprus knows well what the consequences of an unfair settlement will be. If political arrangements are again dysfunctional, any solution will be unviable and will put in danger Cyprus' hard-won achievements. Cypriot politicians should also recognise that unity pays back and should try to form a common position. The rejection of the Annan Plan by the 76% of the Greek Cypriots shows that society is united in their demand for a fair, functional, and viable solution. Politicians have to follow. Furthermore, the history of negotiations reveals that red lines and a clear position help. That is why the recent developments on the security guarantees are important.

Fifth, Cyprus should harness its newly founded partnerships and its EU membership. Lesser powers in the area, which also are threatened by Turkey, big powers, such as France, Italy and the US with which Cyprus shares a common interest in its gas resources exploitation, Turkish Cypriots, who want to escape from Turkey's control, and the EU, may come as effective partners. The EU's reaction to the outcomes of the current negotiations, as well as to Turkish provocative behaviour can be critical. Cyprus has to lobby hard for its positions within the EU and remind to its partners firstly, that in a case of a settlement it should be unacceptable for Turkey to have any kind of influence or presence to an EU member state; secondly, that, in a case of a non-agreement, Turkish aggressiveness and the threat of a de facto solution have to become EU issues, and Cyprus cannot be left alone. The current negotiations over the Cyprus question come as a critical test for the EU. It has to prove whether it is capable of defending both its values and its interests and in this context, they also come as an opportunity for the EU to show what it stands for.

By: Ilias Kouskouvelis, Professor of International Relations at the University of Macedonia, Greece and Revecca Pedi, PhD, Teaching Fellow at the Department of International and European Studies, University of Macedonia, Thessaloniki, Greece

First Published on Cyprus Weekly


Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Ένα ενδιαφέρον άρθρο από την ιστοσελίδα του Μιχάλη Ιγνατίου

Ο πρόεδρος και ανώτατος εκτελεστικός σύμβουλος της Noble Energy, Τσαρλς Ντέιβιντσον κατέγραψε στη Λευκωσία τη θέση της εταιρείας του, ότι οι εξαγωγές φυσικού αερίου, τόσο από το Ισραήλ όσο και από την Κύπρο είναι καλύτερα να γίνουν μέσω ενός τερματικού σταθμού υγροποίησης LNG, παρά με αγωγό προς την Τουρκία.

Η άποψή του έχει βαρύνουσα σημασία, καθώς βρίσκεται σε συνεχή συνεννόηση με την αμερικανική κυβέρνηση, και όπως είναι ευνόητο, θα επικρατήσει η πρόταση για κατασκευή LNG. Την ίδια στιγμή, παράγοντες του “Εβραϊκού Λόμπι” στην Ουάσιγκτον υπογράμμιζαν ότι ο αγωγός μέσω Τουρκίας καθιστά το Ισραήλ όμηρο της Αγκυρας και εκμηδενίζει τη στρατηγική του θέση. Τόνισαν επίσης ότι η διαδικασία επαναπροσέγγισης Ισραήλ και Τουρκίας έχει οδηγηθεί ήδη σε αδιέξοδο.

Ο κ. Ντέϊβιντσον , τόνισε ότι έχει κάνει την εισήγησή του προς τις αρχές των δύο χωρών, και πρόσθεσε ότι ως εταίρος, τόσο στο Ισραήλ όσο και στην Κύπρο, η Noble Energy έχει υποδείξει στους συνεργάτες της πως το LNG είναι ο πιο βιώσιμος τρόπος εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου και μεταφοράς του στις αγορές. Οι αποφάσεις, τόνισε, λαμβάνονται σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές των χωρών και αν είναι δυνατόν ομόφωνα, ενώ έστειλε και το μήνυμα στο Ισραήλ ότι μετά την εκμετάλλευση του κοιτάσματος του Tamar για τις ανάγκες της χώρας, θα πρέπει να αρχίσουν να σκέφτονται σοβαρά τις εξαγωγές.

Ο ανταποκριτής του ΑΠΕ, Αρης Βικέτος μετέδωσε ότι ο κ. Ντέιβιντσον κατέστησε σαφές ότι η Noble Energy βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την κυπριακή κυβέρνηση για την υλοποίηση των υποδομών του τερματικού LNG, αλλά όπως επεσήμανε πρέπει να προηγηθεί μία συμφωνία εμπορικού πλαισίου με την κυβέρνηση, ώστε να ελαχιστοποιηθεί το ρίσκο της επένδυσης. Διαφορετικά, όπως άφησε να εννοηθεί, θα ήταν ρίσκο για τη Noble Energy να προχωρήσει με την εξόρυξη του φυσικού αερίου. Αυτή είναι και η διαφορά με το Ισραήλ, παρατήρησε, το γεγονός δηλαδή ότι εκεί οι ανάγκες για την εσωτερική αγορά είναι πολύ μεγαλύτερες και ως εκ τούτου προχώρησε η εκμετάλλευση του εν λόγω κοιτάσματος. Στην Κύπρο η εκμετάλλευση του φυσικού πλούτου είναι συνώνυμη με τις εξαγωγές και ως εκ τούτου θα πρέπει να υπάρχουν οι υποδομές, σημείωσε. Εξέφρασε, μάλιστα, την ελπίδα να υπάρξει συνεργασία μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου στο θέμα της εξαγωγής φυσικού αερίου.

Σε ό,τι αφορά με το αν έχει κάποια προτίμηση για την τοποθεσία του τερματικού υγροποίησης, ο πρόεδρος της Noble Energy αναγνώρισε ότι η Κύπρος έχει βρει πρώτη ένα βιώσιμο χώρο, προσθέτοντας όμως ότι και το Ισραήλ ψάχνει για να βρει πιθανές τοποθεσίες ανέγερσης τερματικού υγροποίησης. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αν υπάρξει κάποια συνεργασία θα έχουμε καλύτερες εξοικονομήσεις και αυτό θα βοηθήσει πάρα πολύ στη χρηματοδότηση και στην ανέγερση (του τερματικού) και την προώθηση του αερίου» τόνισε.

Ο κ. Ντέιβιντσον υποστήριξε πως η εμπορική συμφωνία της εταιρείας του με την κυβέρνηση θα βοηθήσει στο μέλλον να εισέλθουν ως εταίροι στο τερματικό LNG και άλλες εταιρείες, όπως για παράδειγμα η ENI και η Total. Σημείωσε πως όσο πιο μεγάλο είναι το τερματικό σε μέγεθος τόσο το καλύτερο. Αναφέρθηκε στις οικονομίες κλίμακας που δημιουργούνται υπό αυτές τις περιστάσεις και για το άνοιγμα σε ακόμη μεγαλύτερες αγορές. «Παίρνουν χρόνο αυτές οι διαδικασίες και θέλουμε να είμαστε σίγουροι ότι ξεκινούμε σύντομα» διευκρίνισε, επισημαίνοντας ταυτόχρονα πόσο σημαντικό είναι για την Κύπρο το γεγονός ότι έχει βρεθεί χώρος για το τερματικό LNG, όπου μάλιστα μπορεί να γίνει όχι μόνο ένα train, αλλά έως και επτά.

Ο πρόεδρος της Noble Energy γνωστοποίησε ότι η επιβεβαιωτική γεώτρηση στο οικόπεδο 12 της Κυπριακής ΑΟΖ  θα γίνει φέτος τον Ιούνιο.

Εξάλλου, ο πρόεδρος Αναστασιάδης δήλωσε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας υποδεικνύουν ξεκάθαρα ότι «η Κύπρος θα βρίσκεται στην πρωτοπορία των εξελίξεων της ανάπτυξης φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο». Σε ομιλία του σε συνέδριο για το φυσικό αέριο στην Ανατολική Μεσόγειο, την οποία ανέγνωσε ο υπουργός Γεωργίας Νίκος Κουγιάλης, ο Ν. Αναστασιάδης υπογράμμισε τη δέσμευση της κυβέρνησης να προχωρήσει με το σχεδιασμό της απαραίτητης ενεργειακής υποδομής για αξιοποίηση των εγχώριων αποθεμάτων φυσικού αερίου, όπως ο υποθαλάσσιος αγωγός για τη μεταφορά φυσικού αερίου στην Κύπρο και η δημιουργία σταθμού υγροποίησής του για σκοπούς εξαγωγής.

Εξέφρασε, τέλος, την πεποίθηση πως η Κύπρος, λόγω της στρατηγικής της θέσης και των δράσεων που αναλαμβάνονται σε όλα τα επίπεδα, έχει να διαδραματίσει έναν αποφασιστικό ρόλο στην ανάπτυξη του νέου ενεργειακού τομέα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πηγή: Αρης Βικέτος –




Read more:

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ενδιαφέροντα
Κυριακή, 31 Μάρτιος 2013 16:44

Israel's apology to Turkey was a mistake

A must read article from my colleague Efraim Inbahr, with whom we've had a very interesting discussion at the University of Macedonia a couple of weeks ago. 

Israel's apology to Turkey for "operational errors" in the Mavi Marmara incident is a diplomatic mistake both in terms of substance and timing. It's hard to understand or justify Israel's weekend apology to Turkey. While the use of Israeli force in the Mavi Marmara "flotilla" incident was not very elegant, it was perfectly legitimate – as the UN-appointed "Palmer Commission" unequivocally determined. Moreover, the incident was a Turkish provocation that warrants a Turkish apology, not an Israeli one.

Worse still, the hopes in Jerusalem for a new era in Israeli-Turkish relations in exchange for the apology are simply illusory.

The Israeli apology will hardly stop Turkish Prime Minister Recep Tayyip Erdogan's regular Israel-bashing rhetoric. Nor has it secured a clear Turkish commitment for the resumption of full diplomatic relations.

Moreover, Erdogan already has conveyed his intention to visit Hamas-ruled Gaza. Such a visit is a slap in the face to both Jerusalem and Washington.

Turkey, under the AKP, an Islamist party, has gradually adopted a new foreign policy, fueled by neo-Ottoman and Islamist impulses, whose goal is to gain a leadership role in the Middle East and the Islamic world.

Attaining this objective requires harsh criticism of Israel, which has generated great popularity for Erdogan and Turkey. Unfortunately, vicious attacks on Israel come easily for Erdogan, who is plainly and simply an anti-Semite.

Israel has failed to fully grasp Turkey's new Islamist direction. For several years already, we no longer have a pro-Western Turkey with which Israel can cooperate in the turbulent Middle East. Ankara and Jerusalem have very different views on a variety of issues. While Turkey is truly an important and powerful player in regional politics, its behavior over the past decade actually harms Israeli interests. It does not follow the US policy on Iran and helps circumvent the international sanctions imposed on Tehran. As a matter of fact, Turkey helps Iran, a country with genocidal intentions toward Israel, to progress in its nuclear program.

Turkey also sides with Hamas, an Islamist terrorist organization dedicated to the destruction of the Jewish state, and helps it entrench its rule in Gaza and gain international support and recognition.

Turkey is also actively helping radical Islamic Sunni elements take over Syria. It also supports the idea of violent opposition against Israel's presence in the Golan Heights. As such, the hope that Israel and Turkey can cooperate together with the US in limiting the damage from a disintegrating Syria has little validity.

Furthermore, Turkey, still a NATO member, is obstructing the efforts of Israel in developing its ties with this organization. The Turkish position in NATO also hinders the Western alliance's ability to deal more effectively with the Iranian nuclear challenge.

Turkey's policy in the Mediterranean similarly clashes with Israeli vital interests. Its bullying of Cyprus interferes with Israel's plans to export via this island its newly found gas riches to an energy- thirsty Europe. Turkey, that sees itself as an energy bridge to Europe, does not want the Israeli competition. It may even use military force to maintain its role in the energy market.

What is also important is how the Israeli apology will be perceived in a region whose prism on international relations is power politics. Inevitably, Israel under Prime Minister Binyamin Netanyahu will be seen as weak, bowing to American pressure. Public regrets about use of force erode deterrence and project weakness.

Perceived weakness usually invites aggression in our tough neighborhood.

This is also what Ankara thinks, which is very problematic for Israel. Moreover, Tehran and Cairo, both ruled by radical Islamists, cherish the Turkish victory over the Zionist entity.

The Israeli-initiated apology is an American diplomatic success, but reflects a dangerous American misperception of Turkey as representing "moderate Islam," which is incredible naïve. Turkey is distancing itself from the West and its values.

Nowadays, more journalists are in jail in Turkey than in China.

Israel's friends in Turkey, part of the democratic opposition, must be bewildered as Israel hands Erdogan a diplomatic achievement, buttressing the grip of the Islamist AKP on Turkish politics.

The timing is particularly troubling.

Turkish foreign policy is in crisis because its much-heralded approach to the Middle East ("zero problems with its neighbors") is in shambles. Turkey needed a diplomatic success here more than Israel did. Israel could have negotiated a better formula to end the impasse in bilateral relations.

Only very recently, we heard Erdogan call Zionism a crime against humanity. He did not apologize, as he should have, but told a Danish newspaper that he was misunderstood.

This was part of a concerted effort on part of Turkey to prevent additional international criticism on this issue. Nevertheless, the pressure was on Ankara, not Jerusalem.

Furthermore, an apology to a Hamas supporter, just a day after Hamas again launched rockets against Israel, communicates terrible weakness. Sanctioning an Erdogan victory trip to Gaza at this particular moment is terribly foolish, too, particularly when Israel is seeking to bolster the standing of the rival Palestinian Authority.

It is highly unlikely that we will see a reversal or a turnaround in Turkey's anti-Western and anti- Israeli policies. The apology from Jerusalem only enhances Turkish ambitions and weakens Israel's deterrence.

source: Middle East Forum


Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ενδιαφέροντα
Δευτέρα, 26 Σεπτέμβριος 2011 17:50

Η Τουρκία έχει ήδη καταγράψει αποτυχίες

Εφ' όλης της ύλης συνέντευξη στην εφημερίδα Φιλελεύθερος της Κύπρου σε θέματα επικαιρότητας εξωτερικής πολιτικής, όπως έρευνες για το φυσικό αέριο στη Μεσόγειο, εξωτερική πολιτική και απειλές της Τουρκίας, ΑΟΖ, κλπ.


Διαμορφώνεται ένα νέο σκηνικό στην Ανατολική Μεσόγειο με την έναρξη των ερευνών της Κυπριακής Δημοκρατίας για εξόρυξη φυσικού αερίου.  Θεωρείτε ότι αυτή η εξέλιξη θα οδηγήσει σε γεωπολιτική αναβάθμιση της Κύπρου ή σε συγκρούσεις;

Η Κύπρος έχει ήδη αναβαθμιστεί στο διεθνές σύστημα και το χρηματιστήριο της διεθνούς πολιτικής εξ αιτίας του συγκεκριμένου γεγονότος και αποκτά, για μία ακόμη φορά, τεράστια σημασία. Αυτή είναι μάλλον μεγαλύτερη και από εκείνη της περιόδου τής κρίσης του Σουέζ, που προκάλεσε τότε, όπως θα θυμούνται πολλοί, σημαντικά προβλήματα στην υπόθεση της ανεξαρτησίας.  Μόνο που τώρα είναι προς όφελος της Κύπρου.  Θεωρώ ότι δεν είναι τυχαίες οι επισκέψεις κορυφαίων παραγόντων της διεθνούς πολιτικής στη Λευκωσία, όπως της Μέρκελ, του Μεντβέντεφ, του Πάπα και πολλών άλλων.  Πρέπει να καταλάβουμε το εξής: ότι η τόσο επιθυμητή για τη Δύση πολιτικοστρατιωτική γέφυρα με το Ισραήλ προέκυψε κατά φυσικό τρόπο, ουσιαστικά και με πρωτοβουλία της Κύπρου.

Όσο για τις τριβές ή τις συγκρούσεις, αυτές ούτως ή άλλως δεν αποκλείονται εντός του διεθνούς συστήματος, το οποίο είναι άναρχο ή, όπως πολύ συχνά επαναλαμβάνω, δεν είναι ένας όμορφος κόσμος ηθικός και αγγελικά πλασμένος.  Ας σκεφτούμε το απλό:  η Κύπρος υπέστη εισβολή ακόμη και τότε που ουδείς γνώριζε ότι διέθετε φυσικό αέριο και, μάλιστα, ακολουθούσε μία πολιτική «αδέσμευτης» ουδετερότητας.  Επίσης ας σκεφτούμε το επίσης απλό, αλλά επιστημονικά διαπιστωμένο από την εποχή του Θουκυδίδη: ο μικρός και αδύναμος είναι πιο ασφαλής όταν έχει ισχυρούς και αποφασισμένους συμμάχους, οι οποίοι βρίσκονται στο πλευρό του επειδή έχουν ισχυρά δικά τους συμφέροντα.


Πόσο σοβαρά πρέπει να λαμβάνονται οι τουρκικές απειλές;

Κάθε απειλή πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά.  Άλλωστε την απειλή ένας σώφρων κυβερνήτης, πολιτικός ή αναλυτής δεν χρειάζεται να την ακούσει να διατυπώνεται.  Οφείλει να τη διαβλέπει και να την προαισθάνεται.  Η Τουρκία είναι από τη φύση της ένα πιο πρωτόγονο κράτος σε σχέση με τα δυτικά κράτη, πιο στρατιωτικό και συνεπώς πιο βίαιο, ανεξαρτήτως του ποιος κυβερνά, οι στρατιωτικοί ή οι ισλαμικής προέλευσης πολιτικοί.  

Η Τουρκία συνεχίζει να εξοπλίζεται και να επιθυμεί να παίξει το ρόλο τής περιφερειακής υπερδύναμης.  Πλην όμως, όπως είχα προβλέψει στον Φιλελεύθερο, η Τουρκία έχει ήδη καταγράψει αποτυχίες στην εξωτερική της πολιτική.  Απέτυχε ή δεν απέτυχε στη Λιβύη;  Η πολιτική των «μηδενικών προβλημάτων» δεν έχει ήδη υποστεί πλήγματα;  Η προσέγγιση με την Αρμενία απέτυχε παταγωδώς.  Η ισχυρή σημασία με το Ισραήλ κατεστράφη.  Η πολιτική με τη Συρία επίσης απέτυχε και, βεβαίως, αυξάνονται τα προβλήματα με την Κύπρο.

Όσο για τις απειλές της, σε μία γενική προσέγγιση, αυτές πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.  Όμως στην προκειμένη περίπτωση, με βάση όσα γνωρίζω, θεωρώ πως η Τουρκία έχει ήδη κάνει πίσω και περιορίζεται σε ρητορικά, κατόπιν εορτής, πυροτεχνήματα.  Πως αλλιώς μπορεί να ερμηνευτεί η απόφαση ότι θα οριοθετήσει την υφαλοκρηπίδα με το ψευδοκράτος;  Δηλαδή αν δεν προέβαιναν σε συμφωνία «οριοθέτησης», το ψευδοκράτος θα εμπόδιζε την Τουρκία να κάνει έρευνες ή γεωτρήσεις;   Με άλλα λόγια, λέω πως στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή η Τουρκία δεν μπορεί να κάνει κάτι άλλο παρά να ρίχνει πυροτεχνήματα για εσωτερική κατανάλωση.


Κάνουν λόγο οι Τούρκοι για δικές τους έρευνες σε περιοχές μεταξύ Ελλάδος και Κύπρου, κοντά στο Καστελόριζο. Πώς θα πρέπει να αντιδράσουμε;

Έπρεπε ήδη να έχουμε αντιδράσει.  Η Ελλαδική κυβέρνηση έπρεπε ήδη να έχει ανακηρύξει τη δική της ΑΟΖ – άποψη που έχω επίσης εκφράσει με άρθρο μου στον Φιλελεύθερο.  Ποτέ δεν είναι αργά.  Πρέπει η Ελλάδα να κάνει το βήμα.  Πρέπει Ελλάδα και Κύπρος να ενημερώνουν συστηματικά και ασταμάτητα για τη συμπεριφορά της Τουρκίας.  Καλές και σημαντικές οι τοποθετήσεις ξένων αξιωματούχων υπέρ της εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων από την Κύπρο, αλλά θα πρέπει να γίνει προσπάθεια να καταδικαστεί η απειλή χρήσης βίας.  Δεν μπορεί κάποιος να ξεστομίζει τέτοιες απειλές και να μην έχει κόστος, προφανώς πολιτικό.  Κι αν η προσπάθεια δεν πετύχει τώρα, θα δημιουργήσει υποθήκη για το μέλλον.  Αν εμείς τώρα πετύχουμε να καταγραφεί η ανεύθυνη και επιθετική συμπεριφορά της Τουρκίας, τούτο θα είναι χρήσιμο στο μέλλον.


Την τελευταία περίοδο γίνεται λόγος για συνεργασία ή άξονα Ισραήλ-Ελλάδος- Κύπρου.  Είναι κάτι συγκυριακό ή μόνιμο με προοπτική;

Είναι μία αρχή, θα δούμε.  Στο βαθμό όμως που, όπως είπα, υπάρχουν σημαντικά και σε βάθος χρόνου κοινά συμφέροντα (η εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων),  υφίσταται προοπτική για όσα χρόνια θα διαρκέσει η συγκεκριμένη εκμετάλλευση.  Επιπλέον, αυτό θα εξαρτηθεί και από τις περαιτέρω εξελίξεις στην Αίγυπτο, τη Συρία, αλλά και την ίδια την Τουρκία.


Σε αυτό το σκηνικό χωράνε διάφοροι.  Οι Αμερικανοί, επειδή τις έρευνες ανέλαβε δική τους εταιρεία, οι Ισραηλινοί επειδή είναι της γειτονιάς, οι Τούρκοι, εμείς και στο βάθος η Ρωσία, η Ε.Ε.  Πώς αξιοποιούνται όλα αυτά τα διαφορετικά, πλην εμπλεκόμενα συμφέροντα;

Στην πολιτική και, ιδιαίτερα, τη διεθνή, δεν υπάρχουν φιλίες. Πλην όμως όλοι οι συγκεκριμένοι παράγοντες, επί του παρόντος, είναι «φίλοι».  Οι «φίλοι» θα επιχειρήσουν να μεγιστοποιήσουν τα οφέλη τους.  Το ίδιο θα πρέπει να κάνουμε και εμείς.  Αρκεί να έχουμε στρατηγική – την οποία όμως δεν έχουμε.  Κύρια συνιστώσα θα πρέπει να είναι η αξιοποίηση και επένδυση των οφελών από την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων.  Θυμίζω ή ενημερώνω ότι ο μεγαλύτερος συντελεστής ισχύος τού Κουβέιτ δεν ήταν το πετρέλαιο, αλλά οι επενδύσεις των εισοδημάτων από το μαύρο χρυσό.  Από εκεί και πέρα πρέπει να υπάρξει ή να εμφανιστεί μία κατάσταση από την οποία να κερδίζουν όλοι (win-win).  Όσο για τον τελικό στόχο νομίζω ότι περιττεύει να τον αναφέρω.


Πόσο επηρεάζονται όλες αυτές οι εξελίξεις από τη σημερινή κατάσταση, οικονομική και πολιτική, στην Ελλάδα;

Ασφαλώς και επηρεάζονται, αν και δεν θα έπρεπε.  Εννοώ ότι είναι δυνατόν η οικονομική δυσπραγία να μην επηρεάζει την εξωτερική και την αμυντική πολιτική μίας χώρας, υπό την προϋπόθεση ότι δεν συνοδεύεται και από πολιτική και κοινωνική κρίση.  Ισχυρά πολιτικά συστήματα και ικανές κυβερνήσεις μπορούν να κατανέμουν πόρους και να θέτουν προτεραιότητες, ακόμη και υπό συνθήκες οικονομικής κρίσης.  Όμως, όπως το έχω γράψει και στο παρελθόν, η Κύπρος στην περίπτωση της ΑΟΖ και της εκμετάλλευσης των πόρων έχει δώσει δείγματα ικανότητας ανάληψης πρωτοβουλιών χωρίς την Ελλάδα.  Ίσως είναι μία από εκείνες τις στιγμές στην Ιστορία που η περιφέρεια του Ελληνισμού παίρνει την πρωτοβουλία αντί του κέντρου.


Σε ποιό στάδιο βρίσκονται οι συνεργασίες του Πανεπιστημίου Μακεδονίας με το Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Άμυνας;

Με το Υπουργείο Εξωτερικών φέτος συνεχίστηκε, όταν σε συνεργασία με το Γραφείο Τύπου και Ενημέρωσης, επισκέφτηκαν την Κύπρο τριάντα φοιτητές του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με σημαντικά αμοιβαίως οφέλη.  Ο Φιλελεύθερος, θυμάμαι, έκανε ένα εξαιρετικό ρεπορτάζ και, με την ευκαιρία, ευχαριστώ. 

Με το Υπουργείο Άμυνας, αντιθέτως, η πρόταση συνεργασίας που στελέχη του είχαν απευθύνει στο Τμήμα δεν προχώρησε για λόγους που ποτέ δεν μου ανακοινώθηκαν και που σίγουρα δεν αφορούσαν ζητήματα επιστημονικής μας επάρκειας, όπως μπορούν να καταλάβουν οι αναγνώστες σας.  Το Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας έχει επιτύχει τη διεθνή αναγνώριση στους τομείς των Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σχέσεων, των Στρατηγικών Σπουδών και της Διαχείρισης Κρίσεων.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Οι Αλλαγές μετά τη Συμφωνία Κύπρου-Ισραήλ

Συνέντευξη στην Εφημερίδα ο Φιλελεύθερος
Δημοσιεύτηκε στις 17 Ιανουαρίου του 2011. (ερωτήσεις: Κώστας Βενιζέλος) 

Η πρόσφατη συμφωνία Κύπρου-Ισραήλ για καθορισμό της ΑΟΖ μεταξύ των δυο χωρών ανατρέπει το σκηνικό στην περιοχή μας;

Είναι νωρίς ακόμη για να κρίνει κανείς.  Οι αλλαγές στη συμπεριφορά των κρατών χρειάζονται χρόνο για να αποκρυσταλλωθούν.  Όπως πάντα λέω και γράφω, ο χρόνος στη ζωή των κρατών είναι διαφορετικός, πολύ πιο αργός από το χρόνο στη ζωή των ανθρώπων.  Ασφαλώς, σε συνδυασμό και με τα ορατά ανοίγματα του Ισραήλ προς την Ελλάδα, η συμφωνία θέτει σοβαρές βάσεις για αλλαγή κλίματος.  Όχι όμως, επί του παρόντος, και για αλλαγή ισορροπιών ισχύος, δεδομένου ότι αυτές προσδιορίζονται κυρίως από συντελεστές στρατιωτικής φύσης και επικαθορίζονται από την ευρύτερη, συστημική ισορροπία.  Σημασία, δηλαδή, έχει και το προς τα πού θα γείρουν και οι μεγάλες δυνάμεις, οι οποίες τη στιγμή αυτή, όντως γέρνουν προς την πλευρά του Ισραήλ και όχι της Τουρκίας.


Εκτιμάτε ότι μπορεί Ελλάδα και Κύπρος σε συνεργασία με το Ισραήλ να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο στην περιοχή μας; Τουλάχιστον να αξιοποιήσουν τη γεωστρατηγική τους θέση;

Ας μην ξεχνάμε ότι τα κράτη ανταγωνίζονται στο διεθνές σύστημα για απόλυτα και σχετικά οφέλη.  Για το Ισραήλ, Κύπρο και Ελλάδα οι ενεργειακές πηγές συνιστούν καταρχάς απόλυτα οφέλη.  Η άμεση ή έμμεση συμμετοχή τρίτων στα οφέλη ή υποβάθμιση ανταγωνιστών των τριών κρατών συνιστούν έμμεσα οφέλη.  Ασφαλώς, λοιπόν, και μπορούν να αξιοποιήσουν τη στρατηγική τους θέση, παρέχοντας νέες ενεργειακές πηγές και οδούς και εμπλέκοντας υπέρ τους τρίτα κράτη που ενδιαφέρονται για ενεργειακή ασφάλεια.  Σε αντίθεση με το Ισραήλ, που διαθέτει μία αξιοσέβαστη στρατιωτική μηχανή και είναι πιο κοντά στο Ιράκ, το Ιράν και την Κεντρική Ασία, η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν, υπό προϋποθέσεις που ίσως μπορούν πλέον να θέσουν, να παίξουν το ρόλο της ασφαλούς διόδου προς τις περιοχές ενδιαφέροντος, παρέχοντας μία εναλλακτική οδό σε σχέση με αυτήν της Τουρκίας.  Όμως, την οδό αυτή θα θέλουν και άλλοι να προστατέψουν, γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει και άλλα οφέλη.  Επιπλέον, λόγω των παραπάνω, Κύπρος και Ελλάδα μπορούν να αξιοποιήσουν καλύτερα το πολιτικό κεφάλαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή, κυρίως για την Κύπρο, το επιχειρηματικό πλεονέκτημά τους.  Η επίσκεψη της καγκελαρίου Μέρκελ στην Κύπρο (10.01.2011), ίσως να συνιστά ένα πρώτο δείγμα.


Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα, πόσο επηρεάζει αυτούς τους σχεδιασμούς;

Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα ασφαλώς και επηρεάζει και το δίδυμο Ελλάδας – Κύπρου.  Όμως και σε περίοδο ισχνών αγελάδων είναι θέμα προτεραιοτήτων, σε ποιον τομέα, δηλαδή, θα επιλέξεις να μειώσεις δαπάνες.  Η στάση, δηλαδή της Ελλάδας στα διεθνή, θεωρώ ότι, ακόμη και σήμερα, είναι θέμα πολιτικών επιλογών.  Αυτήν τη στιγμή, εγώ προσωπικά δεν έχω τα στοιχεία ή δεν μπορώ να διακρίνω ποια είναι η κεντρική στόχευση της πολιτικής της έναντι της Τουρκίας.  Είναι πολιτική επίλυσης διαφορών από θέση ίσης ισχύος, είναι πολιτική σύμπλευσης (“bandwagoning”), είναι πολιτική κατευνασμού (“appeasement”);  Δεν είναι ξεκάθαρο.  Σε κάθε περίπτωση, με βάση αυτά που είναι γνωστά, εκτιμώ ότι η οριοθέτηση της Ελληνικής ΑΟΖ μπορεί και υπό τις παρούσες συνθήκες να προχωρήσει.


Στη διαχείριση των κρίσεων υπάρχει πάντα ένας ολοκληρωμένος μηχανισμός, ο οποίος λαμβάνει υπόψη και τα δεδομένα που διαμορφώνονται στο ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον.  Θεωρείτε ότι η Ελλάδα σήμερα έχει διαμορφώσει ένα τέτοιο μηχανισμό;

Δυστυχώς, όχι∙ άλλωστε, η ανάπτυξη τέτοιων μηχανισμών δεν είναι κάτι που χαρακτήρισε ποτέ το Ελληνικό κράτος.  Μία «ολική εξωτερική πολιτική», όπως την έχω ονομάσει και προτείνει, χρειάζεται αυτό που υπονοεί η ερώτησή σας: προετοιμασία και συνέργεια των συντελεστών ισχύος, εκμετάλλευση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων και αυτοματισμούς κατά την πρόσληψη των ερεθισμάτων, την εκπόνησή της και, κυρίως, συντονισμό και αποτελεσματικότητα κατά την εκτέλεσή της.


Υποστηρίζετε πάντα ότι η Τουρκία δεν είναι αναβαθμισμένη και πως δεν έχει κέρδη στη διεθνή σκακιέρα.  Πώς εξηγείτε αυτή τη θέση σας;

Ναι, την υποστηρίζω πάντα.  Καταρχάς, εκ του αντιθέτου, δεν υπάρχει κανείς που να μου υποδείξει ποιες είναι οι επιτυχίες τής Τουρκίας.  Για να είμαι ακριβής.  Ναι, η Τουρκία ξεπέρασε την οικονομική της κρίση και το εθνικό της προϊόν αυξάνεται.  Ναι, η Τουρκία βελτίωσε τις σχέσεις της με τη Συρία και έχει αναπτύξει πολιτικο-οικονομικές σχέσεις με κάποιες Βαλκανικές χώρες – σχέσεις που δεν αλλάζουν όμως το γενικότερο συσχετισμό.  Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία δεν έχει πετύχει στην πολιτική της με τον Αραβικό κόσμο, δεν έχει αποκομίσει κάτι από το Ιράκ, δεν κέρδισε κάτι από τα ανοίγματά της στο Ιράν.  Αντίθετα, έσπασε, έστω και επί του παρόντος, τη σχέση της με το Ισραήλ, έχει ενοχλήσει τις μεγάλες δυνάμεις και βρίσκεται μπροστά σε μία νέα ενεργειακή πραγματικότητα στη Μεσόγειο.  Ακόμη και αν η συγκεκριμένη, νέα κατάσταση δεν αξιοποιηθεί πλήρως από Κύπρο και Ελλάδα, μπορεί, όπως ανέφερα, να αλλάξει το κλίμα.  Περαιτέρω, στο εσωτερικό τής Τουρκίας το εθνικό προϊόν δεν κατανέμεται, ως συνήθως, ομοιόμορφα, οι Κεμαλιστές πάντα καραδοκούν και το Κουρδικό παραμένει ανοικτό.  Με βάση όλα τα παραπάνω – ίσως βέβαια να ξεχνάω κάτι – εξηγώ την άποψή μου.


Η τακτική μας, ως Ελλάδα και Κύπρος, έναντι της Τουρκίας είναι η σωστή;  Έχει αποδώσει;

Πάντα από τη σωστή, υπάρχει πιο σωστή: η «ολική εξωτερική πολιτική», την οποία διαχρονικά εισηγούμαι, και η οποία θέτει μεσο-μακροπρόθεσμους στόχους και στηρίζεται στη συνέργεια και αξιοποίηση κάθε μορφής συντελεστών ισχύος και συγκριτικών πλεονεκτημάτων, με έξυπνο τρόπο.  Ως προς το αν έχει αποδώσει, θα απαντούσα όχι και ναι, σε ένα βαθμό.  Όχι, διότι η Τουρκία δεν εγκατέλειψε την επιθετικότητά της και δεν αποχώρησε από την Κύπρο – πράγμα, βέβαια, δύσκολο να επιτευχθεί με πολιτικά μέσα σε βραχύ πολιτικό χρόνο.  Ναι, κυρίως λόγω των συνθηκών στο εσωτερικό των κρατών μελών τής Ένωσης και λόγω και της παρουσίας τής Κύπρου σε αυτήν.  Σε τι συνίσταται η διαπίστωση ότι εν μέρει έχει αποδώσει;  Στο ότι η Τουρκία, παρά τα οράματα «Νταβούτογλου» και την πολιτική του Ερντογάν, βρίσκεται εγκλωβισμένη στα διλήμματα που η ίδια έχει θέσει.  Στην πορεία της προς την Ευρώπη δυσκολεύεται να προχωρήσει, διότι δεν μπορεί να αλλάξει όσο και τόσο γρήγορα που πρέπει.  Στην Ανατολή, δεν έχει πού να πάει…  Αν πολιτικά πάει πιο ανατολικά, τότε οι σχέσεις με τους Κεμαλικούς θα οξυνθούν, το Κουρδικό θα πάρει άλλη τροπή και δεν θα μπορεί πλέον να προβάλει προς Ανατολάς τις προνομιακές της σχέσεις με τη Δύση.  Έτσι, οι δηλώσεις Ερντογάν, του τύπου θα δούμε τι θα κάνουμε αφού η Ευρώπη δεν μας θέλει…, εκφράζουν μάλλον το αδιέξοδο του ιδίου και της χώρας του, παρά οτιδήποτε άλλο.  Αν η ανάλυσή μου στην παρούσα ερώτησή σας ισχύει, τότε ενισχύεται και η άποψή μου στην προηγούμενη ερώτηση.


Κυπριακή προεδρία της Ε.Ε.:  πώς μπορεί μια μικρή χώρα να ανταπεξέλθει;  Τι πρέπει να προτάξει;

Πέρα από την ερευνητική μου δουλειά στις σχέσεις των υπερδυνάμεων, της Ευρωπαϊκής ενοποίησης και της διαχείρισης κρίσεων, τα τελευταία χρόνια ασχολούμαι με τη στρατηγική των «μικρών» λεγομένων κρατών.  Συνέπεια τούτου είναι ότι πιστεύω πως όσο μικρό και να είναι ένα κράτος, μπορεί να έχει στρατηγική και να πετύχει.  Φυσικά, κάθε Προεδρία είναι ένα βαρύ φορτίο.  Αλλά το 2012 είναι μία τεράστια ευκαιρία για να αποδείξει η Κυπριακή Δημοκρατία την ικανότητα των στελεχών της, που ήδη, απ’όσο μπορώ να γνωρίζω, προετοιμάζονται συστηματικά.  Ασφαλώς εντός και εκτός ΕΕ υπάρχουν αυτοί που, ανομολόγητα, θα εύχονταν να μην πετύχει η Κυπριακή Προεδρία της ΕΕ.  Κάποιοι μπορεί ακόμη να σκέπτονται και τη δημιουργία προβλημάτων, ώστε η εσωστρέφεια του Κυπριακού να απορροφήσει ενέργεια από την Προεδρία.  Με την προσήκουσα όμως προετοιμασία, εκτιμώ πως όλα μπορούν να αντιμετωπιστούν.  Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και αυτοί που θέλουν να πετύχει η Προεδρία.  Δεν είναι μικρό πράγμα να έχεις με την πλευρά σου, απ’ότι φαίνεται αυτή τη στιγμή, τη Γαλλία και τη Γερμανία, και, πιθανώς, και όλα τα μικρά κράτη που αναμένουν με τη σειρά τους να ασκήσουν και αυτά την Προεδρία της ΕΕ.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική
You are here Άρθρα Γνώμης Προβολή άρθρων ανα tag: israel