Thursday, Apr 25th

Last update12:36:22 PM GMT

Προβολή άρθρων ανα tag: Ηλίας Κουσκουβέλης

Η πρώτη βεβαιότητα – μικρής σημασίας – είναι ότι οι δημοσκοπήσεις, παρά και την χρήση επιπλέον νέων τεχνολογιών, στην μεγάλη τους πλειονοψηφία έπεσαν έξω, τουλάχιστον στον αριθμό των εκλεκτόρων. Και αυτό γιατί οι ΗΠΑ είναι μία μεγάλη σε έκταση χώρα και η Αμερική των μέσων και μεσοδυτικών πολιτειών είναι αρκετά διαφορετική από εκείνη της ανατολικής ή της δυτικής ακτής, που συνήθως γνωρίζει ο μέσος Έλληνας ή Ευρωπαίος πολίτης.

Τούτο θα πρέπει να το λάβουν υπόψη τους και οι εγχώριοι σχολιαστές εκ των οποίων, οι περισσότεροι, χωρίς να έχουν πατήσει το πόδι τους στις ΗΠΑ, έσπευσαν και αναλύσεις να κάνουν και να προβλέψουν, αναπαράγοντας βασικά το αφήγημα των μεγάλων Μέσων Ενημέρωσης.

Ως προς την ουσία, το γιατί δηλαδή δεν κέρδισε η Κλίντον, μπορούμε να σκεφτούμε πως:

  • έχασε κάποιες πολιτείες του Βορρά, που είναι παραδοσιακά κάστρα των Δημοκρατικών, στις οποίες οι λευκοί ψηφοφόροι επλήγησαν από την αποβιομηχανοποίησή τους.
  • ενδεχομένως, σε κάποιες πολιτείες, όπως στη Φλώριδα, η λεγόμενη «ισπανική» ψήφος δεν ήταν τόσο συμπαγής, ίσως και λόγω αντίδρασης των Κουβανών εξόριστων στην πρόσφατη συμφωνία με την Κούβα.
  • οι ανακοινώσεις και οι έρευνες, ειδικά η τελευταία, του FBI την έβλαψαν ανεπανόρθωτα.

Η δεύτερη, η αβεβαιότητα, είναι ότι ξέρουμε πολύ λίγα για τον νέο Πρόεδρο, ο οποίος, ήδη, στον πρώτο του μετεκλογικό λόγο, τοποθετήθηκε με διαφορετικό ύφος και περιεχόμενο από ότι προεκλογικά. Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, πέραν του φράχτη με το Μεξικό και του περιορισμού της μετανάστευσης, είχε δηλώσει ότι θα έχει καλύτερες σχέσεις με τη Ρωσία, ότι οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ θα πρέπει να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους, ενώ έχει ταχθεί και κατά της συμφωνίας των Παρισίων (2015) για το περιβάλλον.

Σε ό,τι αφορά εμάς και την Κύπρο, δεν φαίνεται να υπάρχει κάποια αλλαγή. Ο Τραμπ είχε συναντηθεί με τους Νετανιάχου και Μόρσι πριν τις εκλογές, και φαίνεται πως με αυτούς θα μιλήσει για την πολιτική του στη ΝΑ Μεσόγειο. Αν κρίνουμε δε από την στάση των Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο, φαίνεται πως (και λόγω Νετανιάχου) η συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν μπορεί να είναι βραχύβια.

Όσο για τους πανηγυρισμούς που ακούσθηκαν στην Άγκυρα, θεωρώ ότι βιάζονται..! Ξεχνώντας ότι ο Τραμπ αρνήθηκε να συναντήσει τον Ερντογάν στη Νέα Υόρκη, πιστεύουν ότι οι Ρεπουμπλικάνοι δεν θα υποστηρίζουν τους Κούρδους της Συρίας, ότι θα τους επιτραπεί να συμμετάσχουν στον διαμελισμό ή στην όποια συμφωνία για τη Συρία, και ότι θα τους παραδοθεί ο Γκιουλέν... Αν όμως τελικά η προσέγγιση ΗΠΑ-Ρωσίας πραγματοποιηθεί, τότε το ζήτημα της Συρίας θα λυθεί κατά το πώς θα κρίνει η «ισχυρή» Αμερική τα συμφέροντά της, σε συνδυασμό με εκείνα της Ρωσίας. Και σε κάθε περίπτωση, αν η νέα κυβέρνηση ακούσει κάποιους στην περιοχή θα είναι ο Νετανιάχου και ο Σίσι, που δεν είναι οι καλύτεροι φίλοι του Ερντογάν.

Τέλος, για όσους τυχόν ανησυχούν, υπάρχει μία ακόμη βεβαιότητα: ότι το αμερικανικό πολιτικό σύστημα είναι το κατ'εξοχήν σύστημα των θεσμικών αντίβαρων ("checks and balances"). Και με δεδομένες τις προεκλογικές συγκρούσεις επιφανών μελών του με τον Τραμπ, ίσως το ρεπουμπλικανικό Κονγκρέσο να μην είναι και τόσο πρόθυμο απέναντι στο νέο Πρόεδρο ή φιλικό στις πολιτικές του.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Ο Φιλελεύθερος της Κυριακής 14.6.2015 φιλοξένησε σε άρθρο του αποσπάσματα από τη μελέτη μου για την «έξυπνη» ηγεσία στο μικρό κράτος και την περίπτωση της Κύπρου. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στα αγγλικά ως Kouskouvelis Ilias, (2015) «'Smart' leadership in a small state: The case of Cyprus» στον συλλογικό τόμο Spyridon N. Litsas & Aristotle Tziampiris (eds.), The Eastern Mediterranean in Transition: Multipolarity, Power and Politics, London: Ashgate Publishing (ISBN: 978-1-4724-4039-6). Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε μερικά αποσπάσματα. Εδώ μπορείτε να βρείτε το άρθρο όπως δημοσιεύτηκε στον Φιλεύθερο. Σημειώνεται ότι πρόκειται για επιστημονικό κείμενο και η πλήρης εικόνα αναδεικνύεται μόνο από το σύνολο του κειμένου.

Από την εισαγωγή:

H θεωρία των Διεθνών Σχέσεων για τα μικρά κράτη υποστηρίζει ότι τα μικρά κράτη επιδεικνύουν σοφία, ανταπεξέρχονται στις αλλαγές ευφυώς και ότι, δεδομένης της ευελιξίας και της προσαρμοστικότητάς τους σε νέες προκλήσεις, «στη μεταψυχροπολεμική εποχή, το μικρό μπορεί να είναι συνώνυμο της έννοιας του έξυπνου». ... Πιο συγκεκριμένα, καθώς η «εξυπνάδα» συνήθως αποδίδεται σε πρόσωπα ή σε αποφάσεις, έτσι θα πρέπει να αποδώσουμε τη συγκεκριμένη ιδιότητα σε μία ικανή και αποφασιστική ηγεσία που επιτρέπει στο μικρό κράτος «να τα βάζει με μεγαλύτερά του» («to punch above its weight»), να επιδιώκει τους σκοπούς του και να μπορεί να ικανοποιεί τα συμφέροντά του απέναντι σε εκείνα ισχυρότερων δρώντων.

... Η μελέτη εστιάζει σε δύο διαφορετικές αλλά και αντίθετες περιπτώσεις ηγεσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η πρώτη είναι οι προσπάθειες ανακάλυψης και εκμετάλλευσης των ενεργειακών πόρων της Μεσογείου· πρόκειται για μία ιστορία επιτυχίας, η οποία αποδεικνύει ότι ένα μικρό κράτος έχει τη δυνατότητα να φέρει σε πέρας δράσεις που ξεπερνούν κατά πολύ το επίπεδο της ισχύος του. Η δεύτερη περίπτωση, όμως, είναι εκείνη της λανθασμένης διαχείρισης της οικονομικής κρίσης του 2013. ...

Το να φθάσει η Κυπριακή Δημοκρατία ακόμη και στην ανακάλυψη των ενεργειακών πόρων ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να επιτευχθεί, με δεδομένα την εχθρότητα της Τουρκίας, το ανταγωνιστικό περιφερειακό περιβάλλον, το μέγεθός της αλλά και την κατάσταση στην οποία βρίσκεται από το 1974. Τούτο ήταν αποτέλεσμα διαδοχικών και επιτυχημένων δράσεων τριών παλαιών και έμπειρων πολιτικών, οι οποίες ξεκίνησαν από τον Πρόεδρο Γλαύκο Κληρίδη, αναπτύχθηκαν και εφαρμόστηκαν από τον Πρόεδρο Τάσσο Παπαδόπουλο και ολοκληρώθηκαν από τον Πρόεδρο Δημήτρη Χριστόφια. ....

Στο σώμα του κειμένου παρουσιάζεται ο ρόλος της ηγεσίας στα μικρά κράτη, όπως αυτός εμφανίζεται από τη βιβλιογραφία των Διεθνών Σχέσεων. Στη συνέχεια παρουσιάζεται το πώς η ηγεσία της Δημοκρατίας εφήρμοσε επιτυχώς την ενεργειακή της πολιτική, προετοίμασε δηλαδή το κράτος θεσμικά, βρήκε ισχυρούς συμμάχους εκτός περιοχής, αντιμετώπισε τις απειλές της γείτονος, αλλά και δημιούργησε περιφερειακές συμμαχίες. Τέλος, σε αντιδιαστολή με την προαναφερθείσα επιτυχή προσπάθεια, παρουσιάζεται η αδυναμία της ηγεσίας να εμποδίσει αφενός το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης αλλά και να την διαχειριστεί.

Από τα συμπεράσματα:

Ήταν το 2003 όταν η ηγεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας άρχισε να διαμορφώνει στρατηγική για την ανακάλυψη και εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων τής τότε μη οριοθετημένης ΑΟΖ. Και ήταν το 2006 όταν, υπό τον Πρόεδρο Παπαδόπουλο, αυτή η στρατηγική και οι τακτικές της Δημοκρατίας εφαρμόστηκαν σε όλη τους την έκταση. Η Δημοκρατία, αν και μικρό κράτος, αποτελεί το πρώτο κράτος της Ανατολικής Μεσογείου που επιδίωξε την ανακάλυψη και εκμετάλλευση των θαλασσίων ενεργειακών της πόρων, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο σε παρόμοιες πολιτικές άλλων παραθαλάσσιων και ισχυρότερων στην περιοχή κρατών, όπως η Αίγυπτος και το Ισραήλ.

.....................

Οι διαδοχικοί ηγέτες της Κυπριακής Δημοκρατίας, σε λιγότερο από δέκα χρόνια, οδήγησαν τη χώρα πολύ κοντά στην εκμετάλλευση των ενεργειακών της πόρων. Επιπλέον, κατάφεραν: να αναβαθμίσουν το κύρος της διεθνώς με το να προσελκύσουν ισχυρές δυνάμεις· να ενισχύσουν τη σχετική θέση της εντός της ΕΕ ως ενός από τους πιθανούς παραγωγούς φυσικού αερίου· να αυξήσουν την ασφάλειά της λόγω του ενδιαφέροντος ξένων παραγόντων για επενδύσεις· να ενισχύσουν την άμυνά της, ειδικά μετά την εμπλοκή του Ισραήλ και τη μεταξύ τους συμφωνία· τούτο είχε ως αποτέλεσμα να βρει πολύτιμους συμμάχους στις ΗΠΑ και να καλυτερεύσει τις σχέσεις της με την υπερδύναμη· και να αντιμετωπίσει τις απειλές και την επιθετική συμπεριφορά της Τουρκίας.

... Η μελέτη αναζήτησε τις αιτίες της επιτυχούς στρατηγικής... Κατέληξε στο ότι η επιτυχία αυτή οφείλεται στον παράγοντα ηγεσία του (μικρού) κράτους. Τρεις διαδοχικά πρόεδροι, προερχόμενοι από τρία διαφορετικά κόμματα, διαχειρίστηκαν το ζήτημα και, σε διαφορετικό βαθμό, και οι τρεις κράτησαν την ίδια στάση αναφορικά με την ολοκλήρωση της στρατηγικής του κράτους. Στον Κληρίδη πιστώνεται η απαρχή των συμφωνιών οριοθέτησης, ακριβώς στη τέλος της θητείας του. Στον Παπαδόπουλο αποδίδεται η μερίδα του λέοντος ως προς τα επιτευχθέντα της ενεργειακής στρατηγικής. Κατά την πενταετή θητεία του διαμορφώθηκε λεπτομερώς η στρατηγική, υπογράφηκε μία συμφωνία οριοθέτησης και ξεκίνησαν άλλες δύο, υιοθετήθηκαν τα απαραίτητα νομοθετήματα, ολοκληρώθηκε η γεωλογική έρευνα και ο πρώτος γύρος αδειοδοτήσεων, ενώ κλήθηκαν να συμμετάσχουν ισχυροί παγκοσμίως παίκτες. Ο Χριστόφιας, ένας πρόεδρος με κομμουνιστική ιδεολογία, επέδειξε πραγματισμό, πιστώνεται με τη συνέχιση της πολιτικής τού προκατόχου του, οριοθέτησε την ΑΟΖ με το Ισραήλ και σύναψε αμυντικές συμφωνίες, διαχειρίστηκε την επιθετικότητα της Τουρκίας, καθώς και την ολοκλήρωση του δεύτερου γύρου των αδειοδοτήσεων.

Το «έξυπνο» της ηγεσίας ήταν να δράσει αποφασιστικά στη βάση μίας στρατηγικής, να είναι αποφασισμένη να μην επηρεαστεί από όποια εξωτερική αντίδραση, να δρα διακριτικά και ευέλικτα, όπου δει, αλλά και χωρίς προκατάληψη εξαιτίας αντιλήψεων ή διαφορών του παρελθόντος με τους μεσογειακούς γείτονες. Οι κυριότερες δράσεις της ηγεσίας ήταν τέσσερις: να ανταποκριθεί γρήγορα και αποτελεσματικά απέναντι σε οποιοδήποτε εσωτερική ή διεθνή θεσμική αναγκαιότητα από την οποία εξαρτιόνταν το κυβερνητικό έργο· να προσελκύσει και τελικά να βάλει στο παιχνίδι ισχυρούς παράγοντες του ενεργειακού τομέα και της διεθνούς πολιτικής· να χρησιμοποιήσει τη διπλωματία και τη θέση της ως μέλους διεθνών θεσμών, με σκοπό να κερδίσει υποστήριξη απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα· να δημιουργήσει πολιτικές, οικονομικές και στρατιωτικές συμμαχίες (εξωτερική ενδυνάμωση) με εκείνους τους γείτονες που ήταν ενεργοί στην αναζήτηση ενεργειακών πόρων, με κυριότερο το Ισραήλ.

Τα αποτελέσματα αυτών των δράσεων και, κυρίως, η συνεργασία με εταιρεία αμερικανικών συμφερόντων, η υποστήριξη των ΗΠΑ, του ΗΒ και της ΕΕ στο ζήτημα αυτό, αλλά και η πολύπλευρη συνεργασία με το Ισραήλ στην αναζήτηση των ενεργειακών πόρων της Μεσογείου, σηματοδοτούν μία στροφή της εξωτερικής πολιτικής της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία, από την ανεξαρτητοποίησή της, διέκειτο φιλικά προς τα αραβικά κράτη της περιοχής και απέφευγε μία φιλοδυτική πολιτική. Σαφέστατα, αυτή η στροφή διαμορφώνει τη βάση για περαιτέρω αναδιατάξεις στην περιοχή, με τη συμμαχία Ελλάδος-Ισραήλ να αποτελεί απλά μία από αυτές.

... Το τελευταίο ζητούμενο της μελέτης ήταν να καταδείξει a contrario τη σημασία της έλλειψης δράσης εκ μέρους της ηγεσίας ενός μικρού κράτους... Τούτο επετεύχθη με την παρουσίαση των αιτιών που προοδευτικά οδήγησαν στην οικονομική κρίση και στο πρόγραμμα διάσωσης της κυπριακής οικονομίας και, κυρίως, στην αποτυχία διαχείρισης των ανωτέρω καταστάσεων. Σε αυτήν την περίπτωση, η δυνατότητα ελιγμού που είχε η κυπριακή ηγεσία καθοριζόταν από τις ανάγκες του ίδιου του κράτους και του τραπεζικού τομέα... Όμως, αυτές οι ανάγκες ήταν γνωστές και ήταν μικρότερες το καλοκαίρι του 2012, ενώ προηγουμένως ήταν σχεδόν ανύπαρκτες. Ωστόσο, η κυπριακή ηγεσία, αντίθετα με τον τρόπο που διαχειρίστηκε την ενεργειακή της πολιτική, δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα αμέσως και ως όφειλε, δεν αναζήτησε συμμάχους όταν και όπου έπρεπε και δεν διέθετε διαπραγματευτική στρατηγική ή εναλλακτικό σχέδιο σε περίπτωση που τα πράγματα δεν πήγαιναν όπως τα ανέμενε.

Συμπερασματικά, υπάρχουν δύο όψεις στο ίδιο μικρό κράτος, μία επιτυχούς και μία ανεπιτυχούς διαχείρισης. Ωστόσο, το ίδιο το μικρό κράτος δεν άλλαξε. Αυτό που άλλαξε είναι ο τρόπος που διαδοχικοί ηγέτες διαχειρίστηκαν τα δύο θέματα. ...

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

 

Η κατάσταση γίνεται όλο και πιο περίπλοκη στη Μέση Ανατολή καθώς διαμορφώνονται τρία μέτωπα για τη Σαουδική Αραβία: Ιράν, Σιίτες του Ιράκ, Σιίτες της Υεμένης  και, μέχρι στιγμής, οι ΗΠΑ στην Υεμένη υπέρ των Σιιτών. Σίγουρα οι εξελίξεις που ακολουθήσουν απαιτούν γερούς παίκτες σε αυτό το παζλ. Με αφορμή τα τελευταία γεγονότα παρακάτω παραθέτω μια σύντομη ανάλυση που καταλήγει στο συμπέρασμα ότι είναι λανθασμένο να βλέπουμε όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή υπό το πρίσμα της σύγκρουσης των πολιτισμών, καθώς όλα δείχνουν ότι πρόκειται για έναν ενδο-μουσουλμανική σύγκρουση. 

Η Υεμένη, στο «μαλακό υπογάστριο» της Σαουδικής Αραβίας, δεσπόζει στα στενά του Άντεν. Άλλοτε ήταν χωρισμένη σε δύο κράτη, βόρεια και νότια Υεμένη (που ήταν «λαϊκή δημοκρατία»). Από τη δεκαετία του 1990 είναι ενωμένη και πολύ πρόσφατα, μετά από εξέγερση, ένα μεγάλο μέρος της χώρας, συμπεριλαμβανομένης και της πρωτεύουσας, υπό σιϊτικό έλεγχο.

 Αυτό άλλαξε τα πράγματα, καθώς σημαίνει πως ένας ακόμη σύμμαχος προστίθεται για το Ιράν και ένας αντίπαλος για τη Σαουδική Αραβία. Άλλαξε τα πράγματα γιατί από κοιτίδα τζιχαντιστών (με σουνιτική προέλευση), τώρα εξελίσσεται σε αντίπαλό τους. Έτσι τουλάχιστον βλέπουν τα πράγματα οι ΗΠΑ και η Δύση, γενικότερα.

 Ωστόσο η δυναμική αυξήθηκε μετά τη βομβιστική επίθεση Σουνιτών κατά τεμένους Σιϊτών και, κυρίως, προχθές, με το αεροπορικό χτύπημα της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη. Η κατάσταση είναι περίπλοκη, καθώς η Σαουδική Αραβία έχει να αντιμετωπίσει τρία μέτωπα: το Ιράν, ακριβώς απέναντι από τα στενά του Ορμούζ, τους Σιίτες του Ιράκ, που βρίσκονται στην εξουσία και πολεμούν κατά του Ισλαμικού Κράτους, και, πλέον, τους Σιΐτες της Υεμένης. Έτσι η Σαουδική Αραβία, εκεί που υποστήριζε Σουνίτες στο Ιράκ ενάντια στα συμφέροντα του Ιράν, τώρα πρέπει να σκεφθεί τα μετόπισθέν της. Η δε Τουρκία, σύμμαχος της Σαουδικής Αραβίας κατά του Άσαντ, κατηγορεί το Ιράν για επεκτατισμό, όταν αυτή ήταν που, σπάζοντας το εμπάργκο, συναλλασσόταν μαζί του και για τα πυρηνικά και για τη Συρία.

 Για να γίνει ακόμη πιο πολύπλοκη, μέχρι στιγμής, οι ΗΠΑ, μακροχρόνιος σύμμαχος της Σαουδικής Αραβίας, στην υπόθεση της Υεμένης τάσσονται μεν κατά των επαναστατών Σιιτών, αλλά υπογραμμίζουν ότι οι Σουνίτες επέτρεπαν την εγκατάσταση και εκπαίδευση της Αλ Κάιντα στη χώρα. Είναι αυτή η πολιτική με τις διαπραγματεύσεις της Ελβετίας σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, που όλο και πιο πιθανή φαίνεται και που θα έχει ως αποτέλεσμα να διακοπεί η απομόνωση του Ιράν;

 Τέλος, από τη δική της πλευρά η Σαουδική Αραβία αντιδρά και προχωρά σε συμμαχία σουνιτικών μουσουλμανικών κρατών. Βλέπουμε δηλαδή να αναπτύσσεται όλο και περισσότερο μία σύγκρουση ανάμεσα σε Σουνίτες και Σιΐτες, η οποία απέχει από τη «σύγκρουση των πολιτισμών» που τόσο πολύ προσπάθησαν να προκαλέσουν οι Τζιχαντιστές, και να εξελίσσεται σε μία ενδο-μουσουλμανική σύγκρουση, αντίστοιχη των θρησκευτικών πολέμων του 17ου αιώνα στην Ευρώπη.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Dim lights Embed Embed this video on your site

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Ο Ελληνισμός διανύει μια πολύ δύσκολη περίοδο. Κινείται σε επικίνδυνα μονοπάτια..  Θεωρείτε πως έχουμε φθάσει στο σημείο αυτό μόνο μέσα από τα δικά μας λάθη;

 

Η προσέγγιση απάντησης στην ερώτηση εξαρτάται καταρχάς από την προσωπική φιλοσοφία τού καθενός.  Σχεδόν πάντα αναζητώ τις δικές μου ευθύνες – εν προκειμένω, τις ευθύνες τριών περίπου γενεών.  Θεωρώ πως ναι, έχουμε ευθύνη για όσα συνέβησαν στην Ελληνική και στην Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς και για την τύχη του Ελληνισμού ευρύτερα.  Ποιος δεν πήρε μέτρα έγκαιρα μέτρα σε Ελλάδα και Κύπρο για να προλάβει την οικονομική κατάρρευση;  Ή, και αντίστροφα, ποιοί στην Ελλάδα και στην Κύπρο είχαν εσωτερική πληροφόρηση και έλαβαν τα μέτρα τους ώστε είτε να αποφύγουν να έχουν απώλειες είτε να κερδοσκοπήσουν;  Και τέλος, για να συγκεκριμενοποιήσω, ποιος ευθύνεται για τον τραγικό τρόπο με τον οποίο έγινε η διαχείριση των χρηματοπιστωτικών κρίσεων σε Ελλάδα και Κύπρο;  Σας παραπέμπω στο σχετικό άρθρο μου στo πρόσφατο τεύχος της ελληνικής έκδοσης του περιοδικού Foreign Affairs.

 

Για τους κινδύνους είχα προειδοποιήσει.  Ο Φιλελεύθερος είχε φιλοξενήσει το κείμενό μου «Η τύχη, ο διχασμός και η ιστορική ευθύνη» στις 16 Οκτωβρίου 2011, στο οποίο προειδοποιούσα ως εξής: «Γι αυτό και η ευθύνη τού πολιτικού προσωπικού τής Κύπρου είναι τεράστια… Ιδιαίτερα όταν γι αυτά που μπορεί να συμβούν ο υπέρτατος και έσχατος δικαστής θα είναι η Ιστορία.

 

Βεβαίως, η κατάσταση, όπως τελικά διαμορφώθηκε, οφείλεται και σε κινήσεις άλλων παραγόντων του διεθνούς συστήματος και ιδιαιτέρως της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Όμως αυτό ήταν, είναι και θα είναι αναμενόμενο, αφού η πολιτική, και μάλιστα η διεθνής, είναι ένας ανταγωνισμός ισχύος, μία κατάσταση στην οποία τα κράτη μάχονται όχι για απόλυτα, αλλά για σχετικά οφέλη.  Κι αυτό θα έπρεπε να το θυμόμαστε. 

 

Είναι έντονο, πάντως, το αίσθημα πως κάποιες χώρες εξυπηρετούνται από τη σημερινή κατάσταση σε Ελλάδα και Κύπρο. Συμφωνείτε με αυτή την προσέγγιση;  Μπορεί να τεκμηριωθεί;

 

Ασφαλώς και συμφωνώ.  Δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται!  Όταν ο ανταγωνισμός λαμβάνει χώρα για σχετικά οφέλη, είναι προφανές ότι η δυστυχία τού ενός παρέχει ευκαιρίες στον άλλο, στον ανταγωνιστή.  Δεν πρόλαβε να ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση για το «κούρεμα» στην Κύπρο και η Τουρκία έσπευσε να θέσει το ζήτημα δημιουργίας δύο κρατών.  Επιπλέον, η εξάρτηση της Κυπριακής Δημοκρατίας από τα μεγαλύτερα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει αυξηθεί, με αποτέλεσμα αφενός να αυξάνεται η επιρροή τους στο χώρο τής Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, αφετέρου να μειώνεται η ελευθερία κινήσεων της Κύπρου και να αυξάνεται, αντιστοίχως, η ευαισθησία και η τρωτότητά της σε πιέσεις των συγκεκριμένων κρατών.  Για παράδειγμα, αν για τον οποιοδήποτε λόγο τα μεγάλα κράτη θελήσουν να προωθήσουν την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, ποια θα είναι τα περιθώρια αντίδρασης της Κύπρου ή της Ελλάδας;  Βεβαίως, πάντα υπάρχουν περιθώρια, αλλά υπό προϋποθέσεις.

 

Πολλοί είναι εκείνοι που θεωρούν πως η αξιοποίηση του φυσικού αερίου είναι ένας λόγος που οδήγησε κάποιες χώρες να σπρώξουν Ελλάδα και Κύπρο στην οικονομική καταβαράθρωση.

 

Δεν έχω αυτήν την άποψη, τουλάχιστον με τη λογική που προσεγγίζεται το θέμα από κάποιους σε Ελλάδα και Κύπρο.  Τούτο θα μπορούσε να ισχύει αν η Κύπρος προσπαθούσε να αξιοποιήσει μόνη της τις ενεργειακές πηγές πλούτου.  Όμως τούτο δεν έγινε, καθώς η Noble Energy, η Total και η ΕΝΙ είναι μέσα στο παιχνίδι και υπάρχουν αρκετά αλίπεδα και για άλλους.  Βεβαίως, μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι οι πιέσεις για το ποια εταιρία θα πάρει το χ ή το ψ αλίπεδο ή για το με ποια τιμή θα αγοράσουν το φυσικό αέριο θα αυξηθούν, ενώ οι δανειστές αισθάνονται μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι θα πάρουν τα χρήματά τους.  Τέλος, και εκ του αντιθέτου, εκείνο που θα πρέπει να σκεφτούμε είναι μήπως υπερεκτιμήθηκε η αξία της προοπτικής εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων και εξ αυτού οδηγηθήκαμε σε λανθασμένες κινήσεις διαχείρισης της κρίσης.  Δηλαδή, μήπως τελικά η Ρωσία αλλά και η Γερμανία είχαν/έχουν άλλες ενεργειακές προτεραιότητες από αυτές της νοτιοανατολικής λεκάνης της Μεσογείου.

 

Η οικονομική κρίση καθιστά πιο ευάλωτο τον Ελληνισμό στα εθνικά θέματα.  Διαβλέπετε προσπάθεια από την Τουρκία να αξιοποιήσει την οικονομική κρίση;

 

Όπως ανέφερα πιο πάνω, το έκανε ήδη. Το θέμα είναι αν αυτή τη στιγμή μπορεί να απειλήσει διαφορετικά ή να μετουσιώσει την ευκαιρία σε αποτέλεσμα.  Η απάντηση είναι όχι για λίγο καιρό, μέχρι να λήξουν το Κουρδικό και το θέμα της Συρίας – αν λήξουν - και με ποιο τρόπο.  Επιπλέον, η οποιαδήποτε ελληνοτουρκική κρίση θα δυσχεράνει την όποια προοπτική ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας, με όποιες διεθνείς επιπλοκές τούτο μπορεί να συνεπάγεται.

 

Η συνεργασία με το Ισραήλ, μπορεί να προφέρει οικονομικές και στρατηγικές διεξόδους;

 

Ασφαλώς και μπορεί να προσφέρει.  Το Ισραήλ μπορεί να είναι μία ακόμη γέφυρα προς την υπερδύναμη της οποίας ο ρόλος θα είναι ιδιαιτέρως κρίσιμος στην όποια προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού ή οποιουδήποτε άλλου τύπου απειλής.  Οι εξελίξεις στη Συρία, τα συμφέροντα της Κύπρου στη θάλασσα, η επιθετικότητα της Τουρκίας, η αδυναμία της Ελλάδας να την ενισχύσει, η απομυθοποίηση της Ρωσίας, καθώς και η εντός της ΕΕ ηγεμονική συσπείρωση των κρατών τού βορρά, δημιουργούν για την Κύπρο την ανάγκη να επιζητήσει εγγυήσεις για την ασφάλειά της και τα συμφέροντά της από ισχυρούς παράγοντες του διεθνούς συστήματος εντός της ΕΕ αλλά εκτός ευρωζώνης, όπως και εκτός της ΕΕ.  Η συνεργασία με το Ισραήλ και τη Noble Energy νομίζω ότι δείχνει το δρόμο.

 

Η στάση της Ρωσίας σας προβληματίζει;

 

Εκείνο που πάντα με προβλημάτιζε δεν ήταν η Ρωσία, αλλά οι αναλυτές, οι πολιτικοί, οι πολίτες και κάποιοι ισχυροί παράγοντες της κοινωνίας μας που επένδυαν ελπίδες και έκαναν σχεδιασμό πολιτικής, υπολογίζοντας χωρίς κανέναν ιδιαίτερο λόγο στη Ρωσία.  Η φενάκη αυτή κρατάει από το 1770, όταν περίμεναν, σύμφωνα με το δημώδες άσμα, τον «Μόσκοβο να φέρει το χαμπέρι».  Έκτοτε μπορώ απλώς να θυμίσω το ρόλο της Ρωσίας στη δημιουργία του Πανσλαβισμού και της μεγάλης Βουλγαρίας του Αγίου Στεφάνου, στον επανεξοπλισμό του Κεμάλ το 1922, στην δημιουργία της Νοτιοσλαβίας το 1941, στην αναμονή τής βοήθειας το 1974, στην αναγνώριση, μεταξύ των πρώτων μαζί με την Τουρκία, των Σκοπίων ως «Μακεδονία».  Και βεβαίως στα γεγονότα του Μαρτίου, όταν απέτυχαν οι συζητήσεις στη Μόσχα, τι είπε ο Πρωθυπουργός της;  Ότι το νομικό καθεστώς των κοιτασμάτων τής Κυπριακής Δημοκρατίας δεν είναι και τόσο ξεκάθαρο…  

 

Η αλήθεια είναι ότι η Ρωσία είναι ένα μεγάλο κράτος που έχει τις δικές της προτεραιότητες και τις δικές της ικανότητες, στρατιωτικές, οικονομικές και πολιτικές.  Όσοι αποφάσισαν το περίφημο ταξίδι στη Μόσχα, πέρα από το «δεν είν’εύκολες οι θύρες, εάν η χρεία τες κουρταλή», θα έπρεπε να είχαν σκεφτεί το ποιος έχει μεγαλύτερο βάρος για τη Μόσχα, η Γερμανία ή η Κύπρος, και το τι ήθελε πραγματικά η Μόσχα, φυσικό αέριο ή κάτι άλλο…  Με άλλα λόγια δεν θα πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι στη διεθνή πολιτική δεν υπάρχουν φιλίες ή το «ομόδοξο», μόνο συμφέροντα και ανάλογα να προετοιμαζόμαστε και να πράττουμε.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική
Παρασκευή, 01 Φεβρουάριος 2013 22:33

Συνέντευξη για το σχέδιο "Αθηνά"

Dim lights Embed Embed this video on your site

Παρακολουθήστε τη συνέντευξη μου στην εκπομπή της ΕΤ3 "1+ένα" για το σχέδιο "Αθηνά"

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Παιδεία
Δευτέρα, 11 Μάρτιος 2013 11:18

The Problem with Turkey’s “Zero Problems”

My most recent research work: The Problem with Turkey’s “Zero Problems”, is now published in the current issue of the Middle East Quarterly. 

The article discusses the status of Turkey's international relations under the ruling Justice and Development Party (AKP) from the perspective that the AKP's decisions show the political party's insincerity in carrying out its "zero-problems with neighbors" foreign policy. The AKP's policy is stated to be one in which the government eliminates or minimizes as much as possible its relations with neighboring countries. Turkey's current and historical relations with Greece, Cyprus, Azerbaijan, Syria, Iraq, Iran, and Israel are discussed.

You can find the full article here.

 


 

Η πιο πρόσφατη ακαδημαϊκή δημοσίευση μου, ένα άρθρο με τίτλο Το πρόβλημα με τα μηδενικά προβλήματα της Τουρκίας κυκλοφόρησε στο τρέχον τεύχος του Middle East Quarterly.

Το άρθρο πραγματεύεται τις διεθνείς σχέσεις της Τουρκίας υπό το κόμμα της Δικαιοσύνης και της Αναπτυξης (AKP), υποστηρίζοντας ότι οι αποφάσεις του AKP αποδεικνύουν την ανειλικρίνεια του πολιτικού αυτού κόμματος στο να ακολουθήσει μια πραγματική εξωτερική πολιτική μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονες. Η πολιτική του AKP έχει καθοριστεί ως πολιτική που περιορίζει ή μειώνει κατά το δυνατό τις σχέσεις με τις γειτονικές χώρες. Εξετάζονται οι τρέχουσες αλλά και οι ιστορικές σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα, την Κύπρο, το Αζερμπαϊτζάν, τη Συρία, το Ιράκ, το Ιράν και το Ισραήλ.

Tο άρθρο είναι διαθέσιμο εδώ.

 

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Dim lights Embed Embed this video on your site

Ομιλία με θέμα "Διεθνείς Σχέσεις, πόλεμος και πολιτική στον κινηματογράφο" στο πλαίσιο της Διημερίδας με τίτλο "Πολιτική και Κινηματογράφος: μια ιδιαίτερη σχέση" που διοργάνωσε το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Νάουσας.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ομιλίες

                    kouskouvelis-araviki-anoixi-front  kouskouvelis-araviki-anoixi-back

 

Το παρόν έργο εγκαινιάζει τη σειρά του Εργαστηρίου Διεθνών Σχέσεων & Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης και των Εκδόσεων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας: Μελέτες Διεθνών Σχέσεων

Τέσσερις πρωτότυπες επιστημονικές μελέτες αναλύουν, εξηγούν και έρχονται να ερμηνεύσουν το πολύπλοκο και δυναμικό φαινόμενο της Αραβικής Άνοιξης, αναδεικνύοντας το "γιατί", το "πού", το "πότε" και το "πώς". Η θεωρητική προσέγγιση του παρόντος συλλογικού έργου ξεφεύγει από τα στερεότυπα, συνδυάζοντας τη θεωρητική με την επεξηγηματική ανάλυση βοηθάει τον αναγνώστη να εμβαθύνει στις εξελίξεις στον Αραβικό κόσμο, και παράλληλα καλύπτει ένα σημαντικό κενό στην ελληνική βιβλιογραφία των Διεθνών Σχέσεων.

 

Περιεχόμενα      Εισαγωγή

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Έρευνα

Dim lights Embed Embed this video on your site

Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και πιο συγκεκριμένα το Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών τίμησαν τον φιλέλληνα διακεκριμένο Αυστριακό οικονομολόγο Friedrich Schneider απονέμοντάς του τον τίτλο του επίτιμου διδάκτορα του Τμήματος. Στο παρελθόν τον ίδιο τίτλο είχαμε  την τιμή να αποδεχτούν η Α.Ε., ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κάρολος Παπούλιας, η Α.Ε., ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Δημήτρης Χριστόφιας, και ο κορυφαίος επιστήμονας των Διεθνών Σχέσεων Kenneth Waltz.

Ο Friedrich Schneider είναι διεθνώς αναγνωρισμένος για το έργο του σχετικά με την παραοικονομία και κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα μέσα από την έρευνα του έχει διατυπώσει προτάσεις για την πάταξη της παραοικονομίας, της φοροδιαφυγής και για τη διέξοδο της χώρας μας από την κρίση. Επιπλέον, με δηλώσεις του στην Ελλάδα και το εξωτερικό έχει υποστηρίξει ότι  η έξοδος της χώρας από το ευρώ θα είχε μεγάλο κόστος για όλες τις πλευρές και θα ήταν "ανοησία". Θέση του είναι ότι η χώρα θα πρέπει να δεχθεί οικονομική βοήθεια από το εξωτερικό για να εκσυγχρονίσει τις υποδομές και τις υπηρεσίες της, όπως επίσης και ότι θα πρέπει να σταματήσουν οι περικοπές και η υπερφορολόγηση που πλήτουν τα μεσαία και κατώτερα εισοδήματα χωρίς να φέρνουν αποτελέσματα. 

Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε ένα σύντομο απόσπασμα από τον επαινετικό μου λόγο κατά την τελετή ανακήρυξης στο αμφιθέατρο τελετών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. 

Κυρίες και κύριοι,

το Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, αναγορεύοντας τον συνάδελφό μας Friedrich Schneider επίτιμο διδάκτορα, προσφέρει τον πρώτο τιμητικό τίτλο σε έναν γερμανόφωνο επιστήμονα. Τα Γερμανικά είναι η γλώσσα τόσων μεγάλων στοχαστών όπως ο Κέπλερ, ο Λάιμπνιτζ, ο Καντ, ο Γκαίτε, ο Χέγκελ, ο Μαρξ, ο Νίτσε, ο Βέμπερ, ο Χάιντεγκερ, ο Σουμπέτερ - για να αναφέρω μόνο μερικούς. Είναι ο δικός μας τρόπος να δείξουμε τον σεβασμό μας σε τόσα πολλά φωτεινά μυαλά από τον γερμανόφωνο κόσμο που συνέβαλαν στην επιστήμη, στη σοφία, στην σκέψη, στον τρόπο σκέψης μας.

Όντας ένα Τμήμα της Ελληνικής Δημοκρατίας που μελετά και διδάσκει τη διεθνή και ευρωπαϊκή διάσταση των Οικονομικών και της Πολιτικής, και ως εκ τούτου έχει βαθιά κατανόηση της πολιτικής και οικονομικής συγκυρίας,είναι, επίσης, ευκαιρία να τιμήσουμε από αυτό το Πανεπιστήμιο, που φέρει το βάρος του ονόματός του, όλους αυτούς τους γερμανόφωνους συγγραφείς που χρησιμοποίησαν ως κύρια πηγή τους – συχνά από το πρωτότυπο Ελληνικό κείμενο, στοχαστές της περιοχής μας, όπως ο Αριστοτέλης, που γεννήθηκε στη γη της Μακεδονίας ή ο Θουκυδίδης του οποίου ο πατέρας γεννήθηκε στη Μακεδονία. Σκέφτομαι, απλά - για να δώσω ένα μόνο παράδειγμα - τον Albin Lesky, Αυστριακό καθηγητή της Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, ο οποίος πρόσφερε την καλύτερη προσέγγιση και επισκόπηση της αρχαίας ελληνικής βιβλιογραφίας.

Είναι, επίσης, ο τρόπος μας για να δείξουμε την αναγνώρισή μας σε πολλούς στον γερμανόφωνο κόσμο - κοινούς ανθρώπους, πολιτικούς, επιστήμονες - οι οποίοι, αντί να υψώνουν το δάχτυλο προς εμάς ή εναντίον μας, έχουν προσφέρει το χέρι τους για αλληλεγγύη και υποστήριξη. Είναι εκείνοι που γνώριζαν ότι ένα οικονομικό πρόβλημα δεν μπορεί να περιορίζεται εντός των ορίων ενός κράτους. Είναι όσοι κατανοούν ότι, ειδικά μέσα σε μία οικογένεια κρατών, η συνεργασία είναι καλύτερη από τον ανταγωνισμό.  Είναι επίσης αυτοί που κατανοούν ότι η ανάπτυξη είναι καλύτερη από την τυφλή λιτότητα.

Είναι ο τρόπος μας, τέλος, τιμώντας τον καθηγητή Friedrich Schneider - κάποιον που συνέβαλε στη μέτρηση της παραοικονομίας - να αναγνωρίσουμε το πρόβλημα που ταλαιπωρεί  την κοινωνία μας και την αποφασιστικότητά μας να το αντιμετωπίσουμε.

 


 

Ladies and Gentlemen,

the Department of International and European Studies by offering this honorary doctorate to our colleague Friedrich Schneider offers the first Honorary Doctorate to a German speaking scientist.  German is the language of so many great thinkers as Kepler, Leibnitz, Kant, Goethe, Hegel, Marx, Nietzsche, Weber, Heidegger, Schumpeter – to mention just a few.  It is our way to show our respect to so many bright minds from the German speaking world who contributed to science, to wisdom, to thinking, to our thinking.

Being a Department of the Hellenic Republic that studies and teaches Economics and Politics at the international and European level, and thus having a profound understanding of the political and economic juncture, it is also the opportunity to honor from this University, bearing the burden of its name, all those German language authors who used as their primary source, often from the original Greek text, thinkers of our region, such as Aristotle, born in the land of Macedonia or Thucydides whose father was born in Macedonia. I am thinking, just to give one example -  of Albin Lesky, an Austrian Professor of Ancient Greek at the University of Vienna, who gave the best account and overview of the Ancient Greek literature (Geschichte der Griechischen Literatur).

It is also our way to show recognition to those many in the German speaking world – common people, politicians, scientists – who instead of raising a finger to us or against us, they have offered their hand of solidarity and support. It is them who knew that an economic problem cannot be confined within the limits of one state; it is them who understand that, especially within a family of nations, cooperation is better than competition; it is also them who understand that development is better than blind austerity.

It is our way finally, by honoring Professor Friedrich Schneider – somebody who contributed in the measuring of the shadow economy – to recognize the problem that troubles our society, and our determination to deal with it.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ομιλίες
Σελίδα 1 από 10
You are here Διδασκαλία Προβολή άρθρων ανα tag: Ηλίας Κουσκουβέλης