Friday, May 29th

Last update12:36:22 PM GMT

Δικαιοσύνη & Πολιτική

Δικαιοσύνη και Πολιτική

 

Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 29.06.2008, σ. 40.
του Ηλία Κουσκουβέλη
Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων

 

Οι πιέσεις της διεθνοποιημένης οικονομίας και η αδυναμία των θεσμών διακυβέρνησης να ανταποκριθούν στην ταχύτητα και την πολυπλοκότητα των παγκόσμιων εξελίξεων, έχουν επιβάλει μια διαχειριστική λογική στην πολιτική, ενώ ευθύνονται και για τη δημιουργία κοινωνικών ανισοτήτων. Ωστόσο, στόχος της πολιτικής είναι να αντιμετωπίζει αυτές ακριβώς τις ανισότητες. Σκοπός της πολιτικής -της τέχνης του εφικτού- είναι το ευ ζην του συνόλου της κοινωνίας και βάση της ο ρεαλισμός. Πώς μπορεί, όμως, η πολιτική να επιτύχει αυτό το στόχο; Με ποια μέσα θα εξασφαλίσουμε την ισορροπία ανάμεσα στο άτομο και την κοινωνία, στο κράτος και την αγορά; Η απάντηση βρίσκεται στην επιστροφή της πολιτικής σε βασικές αρχές, όπως αυτή της δικαιοσύνης.

*Η δικαιοσύνη, αν και έχει λησμονηθεί ως πολιτικό μέγεθος, θα πρέπει να αποτελεί πυξίδα στην άσκηση διακυβέρνησης. Καμία μορφή διακυβέρνησης δεν μπορεί να ονομάζεται χρηστή, όσο αποτελεσματική και αν είναι, αν δεν έχει ως κεντρικό σημείο αναφοράς τη δικαιοσύνη. Ο λόγος είναι απλός: είναι ο αναδιανεμητικός χαρακτήρας της δικαιοσύνης, είναι η δυνατότητά της να εξισορροπεί τις εξουσίες, είναι η έμφαση στην υποστήριξη των αδυνάτων που καθιστά τη διακυβέρνηση χρηστή. Κανένα μέτρο δεν μπορεί να είναι βιώσιμο εάν δεν είναι δίκαιο. Διαφορετικά θα υποδαυλίσει κοινωνικές ανισότητες, θα δημιουργήσει συγκρούσεις, θα είναι εν τέλει αναποτελεσματικό.

*Τι σημαίνει, όμως, δικαιοσύνη στην πολιτική, στα πλαίσια ενός φιλελεύθερου πολιτικού συστήματος; Η δίκαιη πολιτική σε καμιά περίπτωση δεν είναι συνώνυμη του κρατικού παρεμβατισμού. Αναφέρεται περισσότερο σε μια δίκαιη επαναδιαπραγμάτευση των όρων του κοινωνικού συμβολαίου. Η κρατική παρέμβαση αρχίζει και τελειώνει τη στιγμή της διαπραγμάτευσης αυτών των όρων και εφαρμόζεται μόνο κατά την οικοδόμηση των δίκαιων θεσμών.

Συνεπώς, η δίκαιη πολιτική είναι αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης ανάμεσα στο κράτος και την κοινωνία. Είναι το αποτέλεσμα τολμηρής πολιτικής βούλησης και συνετών αποφάσεων, από τη μια, και ώριμης κοινωνίας των πολιτών, από την άλλη.

*Ετσι, καθώς η χώρα μας έχει μπει σε τροχιά μεταρρυθμίσεων προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανταγωνιστικές συνθήκες της παγκοσμιοποίησης και να διορθώσει χρόνιες ανισότητες, θα πρέπει να καταστήσουμε τη δικαιοσύνη κεντρική ιδέα του πολιτικού πολιτισμού. Αναφέρομαι σε μια φιλοσοφία που, με βάση τις αρχές του πολιτικού φιλελευθερισμού, επιβάλλει στο κράτος να διαπραγματεύεται με τους φορείς της κοινωνίας των πολιτών την εκάστοτε πολιτική ως εκπρόσωπος των υπόλοιπων φορέων της κοινωνίας, επί ίσοις όροις, και κάθε φορά σαν να ήταν η πρώτη φορά που δημιουργούνταν η συγκεκριμένη πολιτική.

Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 06 Ιούνιος 2012 13:21
You are here Άρθρα Γνώμης Κουσκουβέλης - Ελλάδα Δικαιοσύνη & Πολιτική