Tuesday, Mar 31st

Last update12:36:22 PM GMT

Ρεαλισμός και Στρατηγική

Ρεαλισμός και στρατηγική

Ελεύθερος Τύπος, 5.3.2008
του Ηλία Κουσκουβέλη
Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων

 

Η άσκηση εξωτερικής πολιτικής κινείται ανάμεσα στην επιδίωξη του επιθυμητού και του εφικτού. Στη διαπραγμάτευση με τα Σκόπια γνωρίζουμε το επιθυμητό. Το εφικτό, όμως, καθορίζεται τόσο από τη δική μας ισχύ, τις δικές μας διαπραγματευτικές ικανότητες και τις αντίστοιχες των γειτόνων μας, όσο και τη διεθνή συγκυρία.

Παίρνουμε μέρος σε μια παρτίδα σκληρού διπλωματικού πόκερ, με πολλούς και καλούς παίκτες. Οι κινήσεις των γειτόνων μας και οι δικές μας, ο ρόλος του μεσολαβητή του ΟΗΕ, η πολιτική των ΗΠΑ, οι διαθέσεις της Ρωσίας, οι μεταξύ τους σχέσεις, αλλά και η στάση των Ευρωπαίων εταίρων μας, καθορίζουν τις εξελίξεις.

Θα πρέπει να αξιολογήσουμε τη θέση της χώρας μας και να παίξουμε τα ισχυρά μας χαρτιά. Η Ελλάδα είναι ασφαλής. Σε αντίθεση με τους γείτονες μας, η δική μας επιβίωση δεν κινδυνεύει. Η χώρα μας διαθέτει το πλεονέκτημα να είναι μέλος του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. και το δικαίωμα του βέτο. Διαθέτει δε καλές σχέσεις τόσο με τις ΗΠΑ, όσο και με τη Ρωσία, και αρχίζει να παίζει δυναμικό ρόλο στον ενεργειακό χάρτη της ευρύτερης περιοχής. Όλα αυτά την καθιστούν ισχυρό διαπραγματευτή.

Η χρονική συγκυρία, όμως, ευνοεί και τους γείτονές μας. Η πολιτική των ΗΠΑ τους προσφέρει εξωτερική ενδυνάμωση, η οποία μπορεί να είναι πρόσκαιρη, δεν παύει όμως, να αποτελεί ένα συντελεστή ισχύος.

Η χρονική συγκυρία, λοιπόν, δεν επιτρέπει τη μεγιστοποίηση των στόχων μας. Σίγουρα, όμως, μπορεί να εξασφαλιστεί η βελτιστοποίηση: να επιβάλουμε το δικό μας κατώτατο όριο στην ατζέντα. Το μη χείρον για εμάς θα είναι η σύνθετη ονομασία παντού και να διασφαλίζεται ρητά η ακεραιότητα του ελληνικού πολιτισμού. Ο πολιτισμός μας είναι αδιαπραγμάτευτος.

Τέλος, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας τη σχετικότητα του χρόνου. Η εν λόγω διαπραγμάτευση είναι ακόμη μια παρτίδα του παιχνιδιού. Σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον, το μόνο βέβαιο είναι η ρευστότητα των εξελίξεων. Η Ιστορία δεν κινείται με όρους συμβατικού χρόνου ούτε με μεγέθη διάρκειας της ανθρώπινης ζωής. Συνεπώς, χρειαζόμαστε στρατηγική σε βάθος χρόνου, σοβαρότητα, ετοιμότητα, συνεχή κινητικότητα και μεθοδικότητα.

Η Ελλάδα είναι κράτος σταθερά προσηλωμένο στις αρχές του διεθνούς δικαίου, της σταθερότητας και της ειρήνης. Συμβάλλει στην πολιτική και οικονομική ανάπτυξη της περιοχής. Υπεράνω όλων, όμως, τοποθετεί το εθνικό της συμφέρον, για αυτό η στρατηγική μας είναι απαραίτητο να διέπεται από ρεαλισμό και στρατηγική. Βραχυπρόθεσμα, πρέπει να ακολουθήσουμε τον ρεαλιστή Edward Carr, δηλαδή να δράσουμε αναλογιζόμενοι τον κόσμο όπως είναι και όχι όπως θα θέλαμε να είναι. Κατ' εμέ, το πώς θα θέλαμε να είναι και τι θα θέλαμε να πετύχουμε ανήκει στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 06 Ιούνιος 2012 13:24