Tuesday, Mar 31st

Last update12:36:22 PM GMT

Περί Διαπραγματεύσεων και εξωτερικής πολιτικής

Περί Διαπραγματεύσεων και εξωτερικής πολιτικής

 

Θεσσαλονίκη, 20.10.2008
του Ηλία Κουσκουβέλη
Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων

 

Η επιτυχία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής την περασμένη άνοιξη στο Βουκουρέστι ήταν ένας σημαντικός σταθμός σε μια μακρά πορεία. Διανύσαμε τον επώδυνο μισό δρόμο προς ένα συμβιβασμό και διατυπώσαμε ορθώς τα επιχειρήματα και τις αντιρρήσεις μας, μιλώντας με μια ενιαία γλώσσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Έτσι πήραμε αυτό που θέλαμε.

Είχα τότε επισημάνει ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ μας, ότι η ισχύς της χώρας μας και η συμμετοχή της στους διεθνείς θεσμούς μας δίνουν συγκριτικό πλεονέκτημα. Η Ελλάδα δεν έχει να φοβάται τίποτα. Στην παρούσα συγκυρία συνιστά έναν ισχυρό διαπραγματευτή και έτσι θα πρέπει να συμπεριφέρεται. Το μόνο που χρειαζόμαστε είναι μία έξυπνη, δραστήρια εξωτερική πολιτική και καλά αντανακλαστικά.

Στον παρόντα γύρο διαπραγματεύσεων θα πρέπει να είμαστε ακόμη πιο προσεκτικοί, και για να μην ακυρώσουμε την μέχρι τώρα προσπάθεια και για να πετύχουμε το τελικό κλείσιμο του ζητήματος. Η κατάληξη των διαπραγματεύσεων δεν εξαρτάται, όμως, μόνο από εμάς και δεν είναι μια απλή διαδικασία στην οποία παίρνουμε αυτό που επιθυμούμε. Για αυτόν το λόγο θα ήθελα να αποσαφηνίσω εν συντομία τον όρο διαπραγμάτευση και να τον συνδέσω με τις τρέχουσες εξελίξεις.

Υπάρχουν διάφοροι ορισμοί της διαπραγμάτευσης. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τον Iklè, διαπραγμάτευση είναι μια διαδικασία κατά την οποία σαφείς προτάσεις προωθούνται επίμονα με στόχο την επίτευξη συμφωνίας σε ένα θέμα ή στη διαμόρφωση ενός κοινού πλέον συμφέροντος, εκεί όπου υπάρχουν συγκρουόμενα συμφέροντα. Οι Fischer και Ury βλέπουν τη διαπραγμάτευση ως ένα μέσο για να πάρεις αυτό που θέλεις από τους άλλους με αμοιβαία επικοινωνία που επιδιώκει την επίτευξη συμφωνίας, όταν οι δυο πλευρές έχουν κάποια συμφέροντα άλλα κοινά, άλλα που αντιτίθενται. Διαπραγμάτευση, όμως, κατά τους Lax και Sebenious, είναι και μια διαδικασία δυνητικά αμοιβαία ωφέλιμης αλληλεπίδρασης κατά την οποία δύο ή περισσότερα μέρη με κάποια διαφορά επιδιώκουν βελτίωση της σχέσης τους με από κοινού αποφασισμένη δράση.

Σε κάθε περίπτωση, σκοπός της διαπραγμάτευσης είναι η επίλυση μιας διαφοράς και η βέλτιστη κατάληξη, ο αμοιβαία επωφελής συμβιβασμός μεταξύ των μερών.

Στην περίπτωσή μας, λοιπόν, οι διαπραγματεύσεις είναι ένα μέσο με στόχο την επίλυση της διαφοράς μέσω του αμοιβαίου συμβιβασμού, και την τελική συμφωνία. Είναι σαφές ότι η κάθε πλευρά επιδιώκει να πάρει αυτό που επιθυμεί και στο τέλος πρέπει να είναι και οι δύο πλευρές ικανοποιημένες. Προφανώς, υπάρχουν συγκρουόμενα συμφέροντα γύρω από την ονομασία του γειτονικού κράτους. Υπάρχουν, όμως, και κοινά συμφέροντα, όπως η σταθερότητα της περιοχής, η οικονομική, πολιτική και κοινωνική ανάπτυξη του γειτονικού κράτους και η ενσωμάτωσή του στους διεθνείς θεσμούς και οργανισμούς. Η επίτευξη συμβιβασμού στην πρώτη δέσμη συμφερόντων, ανοίγει το δρόμο για την εξασφάλιση των δεύτερων.

Η τελευταία πρόταση Νίμιτς έχει στοιχεία που ικανοποιούν την ελληνική πλευρά. Ωστόσο δεν θα πρέπει να βιαζόμαστε. Συμμετέχουμε σε μια μακροχρόνια διαδικασία την οποία θα πρέπει να προσεγγίσουμε με σοβαρότητα, ρεαλισμό και στρατηγική, γνωρίζοντας ότι στόχος μας είναι ένας καθορισμένος, σε μεγάλο βαθμό από εμάς, συμβιβασμός.

Σε αυτήν τη διαδικασία θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι η λήψη απόφασης στην απέναντι πλευρά θα επηρεαστεί από την εσωτερική αλλά και τη διεθνή συγκυρία. Η ασταθής εσωτερική κατάσταση της γειτονικής χώρας δημιουργεί συνθήκες αβεβαιότητας και αναξιοπιστίας. Προσωπικές φιλοδοξίες, εσωτερικά πολιτικά παιχνίδια και δυσπιστία δύνανται να επηρεάσουν τις εξελίξεις. Σ' όλα αυτά θα πρέπει να προσθέσουμε και τον παράγοντα τον Αμερικανικών εκλογών, που, σε κάθε περίπτωση, θα φέρουν νέα πρόσωπα στο Λευκό Οίκο. Για αυτό, οποιαδήποτε πρόβλεψη για την τελική έκβαση των διαπραγματεύσεων είναι προς το παρόν επισφαλής. Το τοπίο είναι ακόμη θολό. Ωστόσο, θα πρέπει να γίνει κατανοητό και μέσα από την εμπειρία των διαπραγματεύσεων για την ονομασία των Σκοπίων, ότι ο καλύτερος τρόπος για να διασφαλίσουμε τα εθνικά μας συμφέροντα και να αυξήσουμε την ισχύ μας είναι, πρώτον, η δραστήρια και έξυπνη εξωτερική πολιτική και, σημαντικότερο, το αρραγές εσωτερικό μέτωπο.

* Για περισσότερα, βλ. Ηλίας, Ι., Κουσκουβέλης (1997), Λήψη Αποφάσεων, Κρίση, Διαπραγμάτευση, Εκδόσεις Παπαζήση

Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 06 Ιούνιος 2012 13:24
You are here Άρθρα Γνώμης Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική Περί Διαπραγματεύσεων και εξωτερικής πολιτικής