Sunday, Jan 26th

Last update12:36:22 PM GMT

Προβολή άρθρων ανα tag: Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Βρίσκομαι στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσω και από την ιστοσελίδα μου ότι την Παρασκευή 6 Μαϊου θα έχουμε την χαρά και την τιμή να αναγορεύσουμε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας τον καθηγητή Kenneth Waltz. Ο Kenneth Waltz δεν είναι απλώς ενός διεθνούς φήμης επιστήμονας που αναγορεύεται επίτιμος διδάκτορας, αλλά είναι ο κορυφαίος επιστήμονας των Διεθνών Σχέσεων στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα και πατέρας του δομικού ρεαλισμού.

Εισήγαγε μια σειρά καινοτομιών και στην προσέγγιση και στη μεθοδολογία μελέτης των διεθνών σχέσεων που άλλαξαν την ιστορία του επιστημονικού μας πεδίου, θέτοντας πάντα στο επίκεντρο το βασικό ζήτημα των πολιτικών επιστημόνων των Διεθνών Σχέσεων ή όπως συνηθίζω να λέω στους πρωτοετείς φοιτητές στο τμήμα μας των "γιατρών του πολέμου", που δεν είναι άλλο από το "Πώς να σκεφτούμε σχετικά με τον πόλεμο και την ειρήνη", όπως αναφέρει ο ίδιος ο Waltz στο έργο του Ο Άνθρωπος, το Κράτος και ο Πόλεμός.

Τις επόμενες μέρες θα επανέλθω με περισσότερες πληροφορίες και κριτικές σχετικά με το έργο του Waltz, καθώς πιστεύω ότι η επίσκεψη στην Ελλάδα και η αναγόρευσή του ως επίτιμο διδάκτορα του του Πανεπιστημίου Μακεδονίας αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία για έναν ευρύ διάλογο εντός και εκτός της ακαδημαϊκής μας κοινότητας, τόσο για ζητήματα θεωρίας, όσο και για ζητήματα πολιτικής.

Κλείνοντας αυτή τη σύντομη ανάρτηση που σκοπό είχε να σας πληροφορήσω για την αναγόρευση του Kenneth Waltz και να σας προσκαλέσω σ' αυτήν την Παρασκευή 6 Μαϊου στις 11.00 πμ, στην αίθουσα τελετών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, θα ήθελα να σημειώσω ότι αισθάνομαι μεγάλη τιμή και συγκίνηση για αυτό το ευτυχές ακαδημαϊκά και προσωπικά γεγονός. Όταν το 1986 μελετούσα για το μεταπτυχιακό μου στις ΗΠΑ το έργο του, που πάντοτε θαύμαζα, δεν είχα φανταστεί ότι θα έρθει η ώρα να τον τιμήσουμε στο Πανεπιστήμιο που υπηρετώ. Είμαι σίγουρος ότι αυτή την χαρά, την τιμή και τη συγκίνηση την μοιράζονται μαζί μου οι συνάδελφοι σε όλη την Ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα των Πολιτικών Επιστημών ευρύτερα και των Διεθνών Σχέσεων ειδικότερα, καθώς και οι φοιτητές μας που αναμένεται να κατακλύσουν την αίθουσα για αυτήν την μοναδική ευκαιρία να συναντήσουμε και να ακούσουμε τον Kenneth Waltz.   

Περισσότερες πληροφορίες για τον Kenneth Waltz μπορείτε να βρείτε εδώ

 

http://24wro.blogspot.com/2011/04/kenneth-waltz.html

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Βρίσκομαι στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσω και από την ιστοσελίδα μου ότι την Παρασκευή 6 Μαϊου θα έχουμε την χαρά και την τιμή να αναγορεύσουμε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας τον καθηγητή Kenneth Waltz. Ο Kenneth Waltz δεν είναι απλώς ενός διεθνούς φήμης επιστήμονας που αναγορεύεται επίτιμος διδάκτορας, αλλά είναι ο κορυφαίος επιστήμονας των Διεθνών Σχέσεων στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα και πατέρας του δομικού ρεαλισμού.

 Εισήγαγε μια σειρά καινοτομιών και στην προσέγγιση και στη μεθοδολογία μελέτης των διεθνών σχέσεων που άλλαξαν την ιστορία του επιστημονικού μας πεδίου, θέτοντας πάντα στο επίκεντρο το βασικό ζήτημα των πολιτικών επιστημόνων των Διεθνών Σχέσεων ή όπως συνηθίζω να λέω στους πρωτοετείς φοιτητές στο τμήμα μας των "γιατρών του πολέμου", που δεν είναι άλλο από το "Πώς να σκεφτούμε σχετικά με τον πόλεμο και την ειρήνη", όπως αναφέρει ο ίδιος ο Waltz στο έργο του Ο Άνθρωπος, το Κράτος και ο Πόλεμός.

Τις επόμενες μέρες θα επανέλθω με περισσότερες πληροφορίες και κριτικές σχετικά με το έργο του Waltz, καθώς πιστεύω ότι η επίσκεψη στην Ελλάδα και η αναγόρευσή του ως επίτιμο διδάκτορα του του Πανεπιστημίου Μακεδονίας αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία για έναν ευρύ διάλογο εντός και εκτός της ακαδημαϊκής μας κοινότητας, τόσο για ζητήματα θεωρίας, όσο και για ζητήματα πολιτικής.

Κλείνοντας αυτή τη σύντομη ανάρτηση που σκοπό είχε να σας πληροφορήσω για την αναγόρευση του Kenneth Waltz και να σας προσκαλέσω σ' αυτήν την Παρασκευή 6 Μαϊου στις 11.00 πμ, στην αίθουσα τελετών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, θα ήθελα να σημειώσω ότι αισθάνομαι μεγάλη τιμή και συγκίνηση για αυτό το ευτυχές ακαδημαϊκά και προσωπικά γεγονός. Όταν το 1986 μελετούσα για το μεταπτυχιακό μου στις ΗΠΑ το έργο του, που πάντοτε θαύμαζα, δεν είχα φανταστεί ότι θα έρθει η ώρα να τον τιμήσουμε στο Πανεπιστήμιο που υπηρετώ. Είμαι σίγουρος ότι αυτή την χαρά, την τιμή και τη συγκίνηση την μοιράζονται μαζί μου οι συνάδελφοι σε όλη την Ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα των Πολιτικών Επιστημών ευρύτερα και των Διεθνών Σχέσεων ειδικότερα, καθώς και οι φοιτητές μας που αναμένεται να κατακλύσουν την αίθουσα για αυτήν την μοναδική ευκαιρία να συναντήσουμε και να ακούσουμε τον Kenneth Waltz.   

Περισσότερες πληροφορίες για τον Kenneth Waltz μπορείτε να βρείτε εδώ

 

http://24wro.blogspot.com/2011/04/kenneth-waltz.html

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Σήμερα, Παρασκευή 25 Μαρτίου 2011, συνεχίσθηκε η διαδικασία στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, μετά από την προσφυγή των Σκοπίων κατά της Ελλάδας.  Μετά τη χθεσινή ανάρτηση, αντιλαμβανόμενος το μεγάλο ενδιαφέρον των φοιτητών μου και του κοινού για το θέμα, προσκάλεσα τον συνάδελφο Νίκο Ζάϊκο, Επίκουρο Καθηγητή Διεθνούς Δικαίου στο Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, να παρακολουθήσει τις Συνεδριάσεις και να μας ενημερώσει.  Ο συνάδελφος, με γνωστό συγγραφικό έργο στο θέμα, είχε την καλοσύνη να το κάνει.

Μαζί και με άλλους συναδέλφους, θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε το θέμα.

Ακολουθεί το κείμενο του Νίκου Ζάϊκου:

«Κατά την ακροαματική διαδικασία ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου την 25η Μαρτίου 2011, τον λόγο έλαβε η νομική ομάδα της Ελλάδας.  Ειδικότερα, η επιχειρηματολογία της Ελληνικής πλευράς βασίστηκε σε μία συνδυασμένη ερμηνεία των άρθρων 11 και 22 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας του 1995.

Υπενθυμίζεται καταρχάς ότι το άρθρο 11 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας προβλέπει πως η Ελλάδα «συμφωνεί να μην προβάλλει αντιρρήσεις στην αίτηση ή τη συμμετοχή» τής ΠΓΔΜ «σε διεθνείς, πολυμερείς και περιφερειακούς οργανισμούς και θεσμούς, των οποίων είναι μέλος».  Παράλληλα, η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα «να προβάλει αντιρρήσεις στην περίπτωση που η ΠΓΔΜ αναφέρεται στους ανωτέρω οργανισμούς ή θεσμούς διαφορετικά απ’ ότι στην παράγραφο 2 της απόφασης 817 (1993) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών», όπου προβλέπεται η εισδοχή της στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ακριβώς με το όνομα ΠΓΔΜ.  Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 22, η Ενδιάμεση Συμφωνία «δεν καταπατά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από ήδη ισχύουσες διμερείς και πολυμερείς συμφωνίες», ανάμεσα στις οποίες συμπεριλαμβάνεται βέβαια και το Βορειοατλαντικό Σύμφωνο.

Όπως επεσήμανε ο Μάικλ Ρήσμαν απαντώντας στους ισχυρισμούς της ΠΓΔΜ, εφόσον το Διεθνές Δικαστήριο αποφανθεί ότι έχει δικαιοδοσία να αποφανθεί επί της ουσίας της επίδικης υπόθεσης, τότε θα πρέπει να δεχθεί και ότι το άρθρο 22 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας εισάγει μία σαφή νομική υποχρέωση για τα δύο συμβαλλόμενα κράτη. Πραγματοποιώντας μία λεπτομερή και διεξοδική ανάλυση των άρθρων 11 και 22 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας, σε συνάρτηση με το άρθρο 8 του Βορειοατλαντικού Συμφώνου, που προβλέπει τα κριτήρια εισόδου νέων κρατών στο ΝΑΤΟ, ο καθηγητής Ρήσμαν επισήμανε εύστοχα ότι αν και η Ελλάδα καταρχήν υποχρεώνεται να μην αντιτίθεται στην είσοδο της ΠΓΔΜ σε διεθνείς οργανισμούς, εφόσον αναφέρεται ως ΠΓΔΜ, αυτό δεν σημαίνει ότι δεσμεύεται να μην αντιτίθεται ακόμη και όταν η ΠΓΔΜ δεν συγκεντρώνει τα προβλεπόμενα κριτήρια εισόδου σε διεθνείς οργανισμούς, όπως αυτά έχουν ήδη καθοριστεί από τους ίδιους τους διεθνείς οργανισμούς.

Ειδικότερα, σε μία στρατιωτική συμμαχία με κλειστή συμμετοχή, όπως είναι το ΝΑΤΟ, τα κριτήρια και οι διαδικασίες εισόδου νέων μελών είναι ιδιαίτερα αυστηρά. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, πρόκειται για κριτήρια που καθορίζονται στο Membership Action Plan του ΝΑΤΟ και κάθε κράτος μέλος έχει ιδιαίτερη ευθύνη για την τήρησή τους, εφόσον έτσι συμβάλλει στην προώθηση των σκοπών του ΝΑΤΟ.

Στο παρελθόν – και ειδικότερα κατά την περίοδο αμέσως μετά το 1995 – η Ελλάδα δεν είχε προβάλλει αντιρρήσεις στην είσοδο της ΠΓΔΜ σε διεθνείς οργανισμούς, επειδή την εποχή εκείνη βασιζόταν στην καλόπιστη τήρηση των διεθνών δεσμεύσεων της ΠΓΔΜ.  Ωστόσο, μετά τις αλλεπάλληλες παραβιάσεις της Ενδιάμεσης Συμφωνίας από την πλευρά της ΠΓΔΜ, ενεργοποιήθηκαν πια οι ρυθμίσεις των άρθρων 22 και 11 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας.

Στη συνέχεια, τον λόγο πήρε ο Τζέιμς Κρώφορντ, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι το άρθρο 11 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας δεν εισάγει γενική, αόριστη και απεριόριστη υποχρέωση της Ελλάδας να δέχεται την είσοδο της ΠΓΔΜ σε διεθνείς οργανισμούς «άνευ ετέρου».  Τα σχόλια της τότε Υπουργού Εξωτερικών κ. Ντόρας Μπακογιάννη και του τότε Πρωθυπουργού της Ελλάδας κ. Κ. Καραμανλή σχετικά με την ανάπτυξη σχέσεων καλής γειτονίας μεταξύ Ελλάδας και ΠΓΔΜ ή για επίλυση του θέματος του ονόματος πριν από την είσοδο της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ – τα οποία επικαλέστηκε η ΠΓΔΜ στην προσφυγή της – πραγματοποιήθηκαν ενώπιον δημοσιογράφων, κοινοβουλευτικών ομάδων ή της Βουλής και όχι στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.  Συνεπώς, δεν πρόκειται για νομικά αξιολογήσιμες δηλώσεις.  Σε κάθε περίπτωση, οι αξιωματούχοι της Ελλάδας δεν πρόβαλαν αντίρρηση στην είσοδο της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, αλλά απλώς επαναλάμβαναν τα κριτήρια εισόδου στο ΝΑΤΟ, στα οποία συμπεριλαμβάνονται και οι «σχέσεις καλής γειτονίας».

Όπως προκύπτει από το ισχύον νομικό πλαίσιο, η είσοδος ενός νέου μέλους στο ΝΑΤΟ τελικά αποτελεί ζήτημα consensus των κρατών μελών της στρατιωτικής αυτής συμμαχίας.  Εξάλλου, σύμφωνα με τον Γ.Γ. ΝΑΤΟ κ. Σέφερ (19.2.2009), στο ΝΑΤΟ δεν υφίσταται καν η έννοια του veto.  Η δήλωση του κ. Κ. Καραμανλή ότι «η ΠΓΔΜ δεν εισήλθε στο ΝΑΤΟ εξαιτίας του veto της Ελλάδας», την οποία επικαλέστηκε η ΠΓΔΜ, έγινε για εσωτερικούς πολιτικούς λόγους και δεν αντανακλά τη νομική ακριβολογία και διαδικασία εισόδου στο ΝΑΤΟ.

Στη συνέχεια, ο κ. Κρώφορντ αναφέρθηκε στη στρατηγική της ΠΓΔΜ να επιδιώκει την αναγνώριση του κράτους αυτού με το συνταγματικό όνομά του από τρίτα κράτη, η οποία κατά ρητή δήλωση του τότε Προέδρου της ΠΓΔΜ κ. Τσερβενκόβσκι θα επιτύγχανε να υλοποιήσει το σχέδιο της ΠΓΔΜ να επιβάλλει το συνταγματικό όνομα του κράτους αυτού σε πολυμερές επίπεδο.  Με τον τρόπο αυτό, η διαδικασία τής διαπραγμάτευσης με σκοπό την ανεύρεση κοινά αποδεκτής λύσης για το ζήτημα του ονόματος, που εισάγεται στην Ενδιάμεση Συμφωνία, καθίσταται γράμμα νεκρό και εκτός αντικειμένου.  Πρόκειται για καταστρατήγηση διεθνών δεσμεύσεων της ΠΓΔΜ.  Ο κ. Κρώφορντ επισήμανε ότι η Ελλάδα διαπίστωσε το σχέδιο της καταστρατήγησης και παραβίασης της Ενδιάμεσης Συμφωνίας και διαθέτει το νομικό δικαίωμα να αντιδρά σε περίπτωση που παραβιάζεται η Ενδιάμεση Συμφωνία. Συνεπώς, η αντίδραση αυτή, ακόμη και αν θεωρηθεί ως παραβίαση του άρθρου 11, εντούτοις θεραπεύεται βάσει του άρθρου 22 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας.

Κατά την αγόρευσή του ο κ. Αλαίν Πελέ επισήμανε ότι η απόφαση του Βουκουρεστίου σχετικά με τη μη είσοδο της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ δεν ήταν ξαφνική, αλλά το αποτέλεσμα συνεχών παραβιάσεων της Ενδιάμεσης Συμφωνίας από την ΠΓΔΜ (π.χ. των άρθρων 5, 6, 7) και της αρχής της καλής γειτονίας, που συμπεριλαμβάνεται στα κριτήρια εισόδου νέων μελών στο ΝΑΤΟ.  Ο κ. Πελέ αναφέρθηκε στην υποχρέωση διαπραγμάτευσης μεταξύ της ΠΓΔΜ και της Ελλάδας, όπως προβλέπεται σε διάφορες διεθνείς πράξεις, για να την αντιπαραβάλει κατόπιν με τη συστηματική, κυνική και μαζική παραβίαση των συγκεκριμένων νομικών δεσμεύσεων από την πλευρά της ΠΓΔΜ.  Ο κ. Πελέ εξήγησε ότι το όνομα το οποίο θα πρέπει να συμφωνηθεί στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας και ΠΓΔΜ δεν αφορά τις διμερείς σχέσεις των δύο κρατών, αλλά προορίζεται να έχει γενική, πολυμερή χρήση. Αναφέρθηκε σε δήλωση του Πρωθυπουργού της ΠΓΔΜ κ. Γκρούεβσκι από το 2007, όπου διαφαίνεται η απόλυτη άρνηση της ΠΓΔΜ να διαπραγματευτεί κατά παραβίαση των διεθνών υποχρεώσεών της, καθώς και η εμμονή τής ΠΓΔΜ για ανεύρεση λύσης που θα αφορά μόνο το διμερές επίπεδο.  Πρόκειται βέβαια για κατάφωρη παραβίαση των διεθνών υποχρεώσεων της ΠΓΔΜ και η οποία χαράσσει μία  προσεκτική στρατηγική με σκοπό να διαμορφωθεί μία τετελεσμένη πολιτική κατάσταση σχετικά με το όνομα, που αποδεικνύεται και από σχετικές θριαμβευτικές δηλώσεις της πολιτικής ηγεσίας της ΠΓΔΜ.  Ο κ. Πελέ αναφέρθηκε διεξοδικά στο ισχύον νομικό πλαίσιο σχετικά με τις διαπραγματεύσεις, καθώς και στις συνεχείς σχετικές παραβιάσεις της Ενδιάμεσης Συμφωνίας από την ΠΓΔΜ.

Η κ. Μαρία Τελαλιάν, που  έλαβε τον λόγο κατά την απογευματινή διαδικασία, αναφέρθηκε διεξοδικά στις αλυτρωτικές βλέψεις της ΠΓΔΜ.»

 
Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Το Πανεπιστήμιο και η πρόκληση της εξωστρέφειας

 

Μακεδονία, Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2009
 του Ηλία Κουσκουβέλη
Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων

 

Το Ελληνικό Πανεπιστήμιο μπορεί να καταστεί ο πρώτος τη τάξει αρωγός στην προσπάθεια να πετύχουμε εθνικές επιδιώξεις σ’ ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές σύστημα.  Η συμμετοχή και η ανάπτυξη του Ελληνικού Πανεπιστημίου στο διεθνοποιημένο περιβάλλον μπορεί να υπηρετεί συνάμα την ανάπτυξη και την πρόοδο της χώρας.  Δυστυχώς, αυτό δεν συμβαίνει, καθώς οι γνωστές παθογένειες του Ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, της γραφειοκρατίας και του τοπικισμού έχουν καταστήσει το Πανεπιστήμιο εσωστρεφές.  Για την ανατροπή αυτής της κατάστασης χρειαζόμαστε μια νέα, δυναμική στρατηγική.

Προαπαιτείται, να αποφασίσουμε ότι θα στηριχτούμε στις ωφέλειες που προκύπτουν από την παραγωγή γνώσης και την ανταλλαγή της σ’ ένα ανταγωνιστικό διεθνές περιβάλλον και θα τις ενισχύσουμε.  Η διεθνοποίηση των σπουδών σημαίνει μεγαλύτερο ανταγωνισμό, αλλά και ευκαιρίες συνεργασίας.  Δημιουργεί συνθήκες που ευνοούν τη συνέργεια μεταξύ των ιδρυμάτων, τον συντονισμό των δυνάμεων, την κινητικότητα και τις ανταλλαγές φοιτητών και ερευνητών.  Σ’ ένα τέτοιο περιβάλλον η επιβίωση και η διάκριση των Ελληνικών Πανεπιστημίων απαιτεί στρατηγική εξωστρέφειας.

Πρώτο βήμα είναι οι συνεργασίες με πανεπιστημιακά ιδρύματα, τμήματα, ερευνητικά κέντρα και ερευνητές του εξωτερικού.  Έτσι, τα Πανεπιστήμια θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν στη διεθνοποίηση των σπουδών και να κοινωνικοποιηθούν στη διεθνή πανεπιστημιακή κοινότητα.  Μέσω αυτών των συνεργασιών μπορούν, επίσης, να επωφεληθούν από τις υποδομές και την τεχνογνωσία των συνεργατών τους και με αυτόν τον τρόπο, μέσω της κοινωνικοποίησης, του παραδείγματος, αλλά και της προσαρμογής να κάνουν ουσιαστικά βήματα για τον δικό τους εκσυγχρονισμό.

Δεύτερον, τα Πανεπιστήμια πρέπει να ανοίξουν τις πύλες τους και να ενθαρρύνουν την κινητικότητα των φοιτητών και των ερευνητών, στα πρότυπα των  προγραμμάτων κινητικότητας ερευνητών και του Erasmus, που ήδη λειτουργούν με μεγάλη επιτυχία.   Ωστόσο, περαιτέρω βήματα πρέπει να γίνουν για την αποδοχή αλλοδαπών φοιτητών και την υποδοχή ξένων ερευνητών και διδασκόντων.  Ωφέλιμη, επίσης, είναι η ενεργός συμμετοχή μας σε διεθνείς και Ευρωπαϊκές ενώσεις Πανεπιστημίων, αλλά και η οργάνωση των μελών ΔΕΠ σε αντίστοιχες επιστημονικές και επαγγελματικές ενώσεις.

Τρίτον, παρά τα προβλήματα του, το Ελληνικό Πανεπιστήμιο έχει συγκριτικά πλεονεκτήματα.  Διαθέτει αξιόλογο ανθρώπινο δυναμικό που διακρίνεται στην έρευνα εντός και εκτός συνόρων.  Θα πρέπει, επίσης, να επενδύσουμε στα  επιστημονικά αντικείμενα που συνδέονται με την Ελληνική γλώσσα, τον πολιτισμό, την ιστορία, την πολιτική, τις καλές τέχνες και την μουσική, γιατί μπορούν να αποτελέσουν πεδία διάκρισης, αλλά και πόλους έλξης, για αλλοδαπούς φοιτητές, ερευνητές και για συνεργασίες με ιδρύματα του εξωτερικού.

Ένας άλλος παράγοντας που θα πρέπει να αξιοποιήσουμε είναι η γεωγραφική μας θέση στη Βαλκανική και η σχετική υπεροχή μας συγκριτικά με τους γείτονες μας.  Θα πρέπει να εξετάσουμε τις δυνατότητες εκπαιδευτικής παρουσίας στις γειτονικές χώρες και συνεργασίας, είτε μέσω της δημιουργίας προγραμμάτων σ’ αυτές, είτε μέσω της ενθάρρυνσης φοιτητών και ερευνητών να έρθουν για σπουδές και εργασία στη χώρα μας.  Ειδικά σε τομείς όπως, π.χ., ο αρχαίος και ο βυζαντινός πολιτισμός, οι βαλκανικές σπουδές, οι ευρωπαϊκές σπουδές, και σε αντικείμενα που άπτονται κοινά ζητήματα όπως, π.χ., διαχείριση διασυνοριακών φυσικών πόρων, διοίκηση επιχειρήσεων, διεθνείς και περιφερειακές οικονομικές σχέσεις, πολιτικές κοινωνικής συνοχής, θα πρέπει να επιζητήσουμε την από κοινού προσέγγιση, ανταλλαγή απόψεων και παραγωγή γνώσης.  Τέτοιες μορφές συνεργασίας δεν ενισχύουν μόνο το ρόλο της χώρας μας στην περιοχή, αλλά ευνοούν την ειρηνική συνύπαρξη και τη συνολική ανάπτυξη.

Ένα άλλο συγκριτικό πλεονέκτημα εκτός συνόρων είναι η παρουσία Ελληνικού ακαδημαϊκού δυναμικού στα Πανεπιστήμια του εξωτερικού.  Πολλοί Έλληνες συνάδελφοι μας διακρίνονται σε πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ και αλλού.  Αυτό το ανθρώπινο κεφάλαιο θα πρέπει να καταγραφεί και να αξιοποιηθεί με πρωτοβουλία του Υπουργείου Παιδείας ή των Ελληνικών Πανεπιστημίων.  Προς αυτήν την κατεύθυνση θα ήταν ωφέλιμη η δημιουργία ενός δικτύου Ελλήνων ακαδημαϊκών, το οποίο θα μπορούσε να αναλάβει πολλαπλό ρόλο εντός και εκτός συνόρων με στόχο την ενίσχυση της παιδείας και της έρευνας στη χώρα μας, αλλά και την παρουσία και την προβολή μας στο εξωτερικό  .

Από τα παραπάνω καθίσταται φανερό ότι η ενεργός συμμετοχή στο περιβάλλον διεθνοποίησης των σπουδών συμβάλλει στην παραγωγή γνώσης, στην απόκτηση τεχνογνωσίας, στην ενίσχυση της έρευνας, στον εκσυγχρονισμό των Πανεπιστημίων και, τελικά, στην ανάπτυξη και την προβολή της χώρας μας, με άμεσα οικονομικά και πολιτικά οφέλη.  Εξυπηρετεί, όμως, και έναν άλλον σκοπό.  Δημιουργεί επιπλέον, μέσω των εκπαιδευτικών συνεργασιών, προϋποθέσεις για πολιτιστική διπλωματία. Έτσι, βελτιώνει τις δυνατότητες της χώρας μας συνολικά.

Βεβαίως όλα αυτά απαιτούν μακροπρόθεσμη στρατηγική για την ανώτατη εκπαίδευση.  Πρέπει να είμαστε αξιόπιστοι και ανταγωνιστικοί εταίροι υπηρετώντας το διεθνές περιβάλλον παραγωγής γνώσης, αλλά και τη χώρα μας.  Για αυτό δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι χρειαζόμαστε πρώτον σταθερή εθνική στρατηγική για την παιδεία, δεύτερον, περισσότερους πόρους και, τρίτον, ένα ισχυρό θεσμικό πλαίσιο που αφήνει περιθώρια ανάπτυξης και ευελιξίας για την ενίσχυση της εξωστρέφειας και την επιτυχημένη διεθνοποίηση.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Παιδεία
Τετάρτη, 22 Σεπτέμβριος 2010 08:23

Προτεραιότητα η Παιδεία

Προτεραιότητα η Παιδεία

 

Μακεδονία, Σάββατο 26.09.2009, σελ. 8
του Ηλία Ι. Κουσκουβέλη
Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων


Στην τρέχουσα εκλογική αναμέτρηση η οικονομία βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής.  Χωρίς αμφιβολία τα δημοσιονομικά προβλήματα της χώρας και οι διαρθρωτικές αλλαγές είναι εκ των ων ουκ άνευ προτεραιότητες, απ’ όποια θέση και αν βλέπει κάποιος το πολιτικό σκηνικό.  Ωστόσο, σημαντικό ρόλο παίζει και η νοοτροπία, τόσο των πολιτικών όσο και των πολιτών.  Κατά τη γνώμη μου λίγα είναι αυτά που μπορούν να αλλάξουν, αν δεν αλλάξουμε νοοτροπία.

Σε αυτό το πλαίσιο, όσοι υπηρετούμε την ανώτατη εκπαίδευση και την παιδεία γενικότερα έχουμε βαρύτατη ευθύνη, καθώς η ενδεδειγμένη συνταγή προτάσσει το εξής σχήμα: άλλη παιδεία, άλλη νοοτροπία.  Το σκεπτικό, πίσω από την εν λόγω πρόταση, είναι ότι μέσω της παιδείας μπορούμε να αλλάξουμε την κοινωνία, μέσω της κοινωνίας την νοοτροπία και μέσω της νοοτροπίας την πολιτική.  Τώρα που έχει ήδη κλείσει ο κύκλος της μεταπολίτευσης και γίνεται φανερό ότι το πολιτικό σύστημα, οι δομές και τα κόμματα που ευδοκίμησαν τα τελευταία τριανταπέντε χρόνια χρήζουν ανανέωσης, είναι ανάγκη να επενδύσουμε στην παιδεία, ως το μόνο θεσμό που μακροπρόθεσμα μπορεί να μας βγάλει από την κρίση.

Μόνο μέσα από την παιδεία μπορούμε να δημιουργήσουμε κοινωνικό κεφάλαιο και να καλλιεργήσουμε το πνεύμα μιας υπεύθυνης, δυναμικής και παρεμβατικής κοινωνίας πολιτών που θα μπορεί να παίζει κομβικό ρόλο στις κοινές υποθέσεις, που θα μπορεί να διαδραματίζει το ρόλο της με ωριμότητα, χωρίς να εγκλωβίζεται σε μικροσυμφέροντα και χωρίς να αποτελεί φέουδο, δεκανίκι, ή δικαιολογία για κανέναν πολιτικό φορέα.

Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι, στη βάση μιας Εγελιανής προσέγγισης, είμαστε ελεύθεροι και ανεξάρτητοι μόνο μέσα στην κοινωνία.  Αυτό δεν σημαίνει ότι τα άτομα παραδίδουν την ανεξαρτησία τους στο σύνολο.  Αλλά, ότι όλα τα οφέλη που έχουμε απορρέουν από την ίδια την κοινωνία.  Εξαρτόμαστε από αυτήν για αγαθά και απαραίτητες σχέσεις που θα μας οδηγήσουν και θα διασφαλίσουν την ανεξαρτησία μας, την ελευθερία μας.  Επιπλέον, οφείλω να υπογραμμίσω ότι ακόμη και αν η αποτελεσματικότητα είναι υπόθεση του κράτους, αφού αυτό διαθέτει και το συγκριτικό πλεονέκτημα της ισχύος, η διεκδίκησή της, όπως και η εξασφάλιση συνθηκών κοινωνικής δικαιοσύνης είναι υπόθεση της κοινωνίας.  Συνεπώς, όσο πιο κριτικό πνεύμα, όσο πιο δυναμικό χαρακτήρα διαθέτει η κοινωνία και όσο πιο προσανατολισμένη στο δρόμο της ευημερίας, είναι τόσο πιο πιθανό να γνωρίζει και να μπορεί να διεκδικεί όσα έχει ανάγκη και όσα  είναι απαραίτητο να γίνουν.  Έτσι, γίνεται αντιληπτό ότι ακόμη και στην επικρατούσα συζήτηση για την οικονομία, η ανταπόκριση των πολιτών είναι ζήτημα νοοτροπίας και, συνεπώς, παιδείας – κάτι που μας οδηγεί πίσω στο σχήμα που προανέφερα.  Η παιδεία είναι προτεραιότητα.

Η έκταση όσων πρέπει να γίνουν, για να αναβαθμίσουμε το ρόλο της παιδείας και να επανεξετάσουμε τους στόχους του εκπαιδευτικού συστήματος, ξεπερνά τα όρια αυτού του άρθρου.  Η ανάγκη, όμως, να ιεραρχηθεί η παιδεία ως θεσμός και όχι ως εξεταστικό σύστημα  ψηλά στην πολιτική ατζέντα είναι πιο φανερή και πιο αναγκαία από ποτέ.  Η παιδεία είναι ο μόνος θεσμός που μπορεί να φέρει την επανεκκίνηση που τόσο χρειαζόμαστε σε πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Παιδεία
Τετάρτη, 22 Σεπτέμβριος 2010 08:22

Επιζητούμε μια ανάσα για τους φοιτητές

424: Επιζητούμε μια ανάσα για τους φοιτητές  

 

Έθνος της Κυριακής, 06.09.2009, σ. 65.
του Ηλία Ι. Κουσκουβέλη
Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων


Η υπόθεση των κτιριακών εγκαταστάσεων του πρώην «424 Γενικού Στρατιωτικού Νοσοκομείου Εκπαιδεύσεως» έχει καταλήξει σε μία κατάσταση που όλοι – το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, οι Ένοπλες Δυνάμεις, το κοινωνικό σύνολο - χάνουν.

Η καλή λειτουργία και ανάπτυξη του Πανεπιστημίου Μακεδονίας εξαρτάται άμεσα από την παραχώρηση των εγκαταστάσεων του 424, το οποίο διαδοχικές ηγεσίες τού Υπουργείου Άμυνας – ΠΑΣΟΚ και ΝΔ - μας έχουν υποσχεθεί.  Η έλλειψη χώρων στο Πανεπιστήμιο καθίσταται πλέον αφόρητη.  Καθημερινά ταλαιπωρούνται εκατοντάδες εργαζόμενοι και χιλιάδες φοιτητές.

Οι υπάρχουσες κτιριακές εγκαταστάσεις σχεδιάστηκαν για τις ανάγκες τού Πανεπιστημίου στις αρχές του 1990.  Τότε το Πανεπιστήμιο είχε μόλις 5 Τμήματα.  Όμως, η μεγάλη αύξηση των εισακτέων από το 1998 και η θεαματική ανάπτυξη με τη λειτουργία στο ίδιο κτίριο 8 Τμημάτων, 11 μεταπτυχιακών, δεκάδων σεμιναρίων, και την παροχή σύγχρονων υπηρεσιών προς τους φοιτητές, αναπόφευκτα συνοδεύτηκε και από έλλειψη χώρων.

Διαχρονικά, προσπαθήσαμε να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα με όποια μέτρα μπορούσαμε να λάβουμε.  Πιστέψαμε ότι η πολιτεία θα τηρήσει τα υπεσχημένα, παραχωρώντας τους χώρους του 424, μετά την μεταστέγασή του στις νέες εγκαταστάσεις.  Κάτι τέτοιο, όμως, δεν έγινε, με αποτέλεσμα το Πανεπιστήμιο σήμερα όχι μόνο να μη λειτουργεί όπως θα έπρεπε, αλλά και να εμποδίζεται η ανάπτυξή του, αφού δεν υπάρχουν χώροι να στεγάσουν τα ερευνητικά κέντρα που υφίστανται και τα νέα που είναι σχεδόν έτοιμα.

Δεν μετρά, όμως, μόνο το Πανεπιστήμιο απώλειες.  Ο Στρατός απορρίπτει μια επωφελή συμφωνία.  Έχουμε προτείνει μια αμοιβαία ωφέλιμη λύση, σύμφωνα με την οποία η παραχώρηση του κτιρίου να πραγματοποιηθεί με ανταποδοτικά οφέλη.  Αυτά περιλαμβάνουν τις μελέτες και τη συντήρηση όλου του κτιρίου, την αποδοχή φοιτητών τής ΣΣΑΣ στο Μακεδονίας, την παροχή εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων.  Με την εξεύρεση μίας τέτοιας «αμοιβαία επωφελούς λύσης» έχει συμφωνήσει από τον περασμένο Σεπτέμβριο και το Υπουργείο Άμυνας, με γραπτή δήλωση του Υφυπουργού κ. Τασούλα.  Ωστόσο, καμία περαιτέρω εξέλιξη δεν έχει σημειωθεί από την πλευρά του Υπουργείου, παρά τις αδιάκοπες προσπάθειες μας.

Από την μη αξιοποίηση του κτιρίου, αναπόφευκτα χάνουμε και οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης.  Η μη ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του Πανεπιστημίου συνεπάγεται τεράστιες απώλειες πνευματικών και υλικών πόρων για την πόλη.

Επιπλέον, η εγκατάλειψη του κτιρίου επισείει κινδύνους για την ασφάλεια όλων.  Σε κάθε περίπτωση, λόγω της γειτνίασης, θα θέλαμε να επιστήσουμε την προσοχή όλων των αρμοδίων φορέων τόσο σε ζητήματα που ενδέχεται να προκύψουν από την κατάσταση των εγκαταστάσεων σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, όσο και σε απειλές για τη δημόσια τάξη που μπορεί να συνοδεύσουν την εγκατάλειψή του.

Ως Πανεπιστήμιο Μακεδονίας θα συνεχίσουμε να διεκδικούμε τις εγκαταστάσεις τού πρώην 424 γιατί ασφυκτιούμε και γιατί πιστεύουμε ότι η παραχώρησή του στο Πανεπιστήμιο είναι προς όφελος όλων.  Αν για κάποιους το 424 είναι υπόθεση συντεχνιακού πατριωτισμού και εκλογικών υπολογισμών κόστους, τότε δεν αντιλαμβάνονται ούτε τι είναι πατριωτισμός ούτε το μέγεθος του κόστους.  Αντίθετα, για εμάς είναι μια ευκαιρία να πράξουμε το καθήκον μας απέναντι στους φοιτητές μας, στην κοινωνία, στην πόλη, συνδέοντας ένα ιστορικό κτίριο με τους αγαθούς σκοπούς ενός υποδειγματικού ανώτατου εκπαιδευτικού Ιδρύματος, που είναι η εκπαίδευση των νέων, η έρευνα και η ορθολογική ανάπτυξη προς όφελος όλων.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
Τετάρτη, 22 Σεπτέμβριος 2010 08:21

Εκπαίδευση και ανάπτυξη στη Θεσσαλονίκη

Συνέντευξη: εκπαίδευση και ανάπτυξη στη Θεσσαλονίκη

 

Ναυτεμπορική, Τρίτη, 1 Σεπτεμβρίου 2009

 

Το θεσμικό πλαίσιο είναι ασφαλώς σημαντικό για κάθε δράση. Όμως, πουθενά στον κόσμο το θεσμικό πλαίσιο, από μόνο του, δεν προσφέρει τη λύση. Τούτο ισχύει ακόμη περισσότερο για την ανάπτυξη της επιστήμης, της έρευνας, καθώς και τη διασύνδεση εκπαίδευσης και επιχειρήσεων. Ως προς το τελευταίο, η αίσθηση που έχω για την κρατούσα κατάσταση στον τόπο μας είναι ότι τα δύο μέρη, εκπαιδευτικοί – ερευνητικοί φορείς και επιχειρήσεις βρίσκονται σε μία φάση, θα έλεγα, αυτάρεσκης απομόνωσης. Στον κόσμο των επιχειρήσεων υπάρχει η εσφαλμένη άποψη ότι στο χώρο της εκπαίδευσης δεν παράγεται γνώση, δεν γίνεται έργο, και, αντίστοιχα, στον κόσμο της εκπαίδευσης ότι οι επιχειρήσεις ή απλώς θέλουν να εκμεταλλευτούν τη δουλειά τους ή δεν είναι ικανές να την αναδείξουν ή, ακόμη, ότι δεν υπάρχει λόγος να κάνουμε εφαρμοσμένη έρευνα από την οποία που θα κερδίσουν οι ιδιώτες. Αντιλαμβάνεσθε ότι τέτοιου είδους απόψεις και οπισθοδρομικές είναι και αντιπαραγωγικές. Θεωρώ λοιπόν, ότι η κάθε πλευρά πρέπει να κάνει καλά τη δουλειά της και, κυρίως, να δημιουργηθεί μία νοοτροπία αμοιβαία επωφελούς συνεργασίας. Σε ότι αφορά εμάς, τα Πανεπιστήμια, οφείλουμε να παρακολουθούμε τις διεθνείς εξελίξεις, να ενημερώνουμε τα προγράμματα σπουδών και να κάνουμε πρωτογενή έρευνα διεθνούς επιπέδου. Επιστρέφοντας στην αρχή της ερώτησής σας, θα έπρεπε να δοθεί η δυνατότητα στα Πανεπιστήμια – όχι τόσο από πλευράς θεσμικού πλαισίου όσο από πλευράς κρατικής γραφειοκρατίας – να κινηθούν τα ίδια προς την κατεύθυνση της αξιοποίησης των ερευνητικών τους επιτευγμάτων. Τέλος, να υπογραμμίσω, ότι το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας δεν έχει πρόβλημα νοοτροπίας στη σχέση του με τις επιχειρήσεις, αφού, θυμίζω, στη δημιουργία του συνέβαλε ο κόσμος της οικονομίας.

Ως πολίτης πιστεύω στη μεγάλη σημασία των υποδομών και στη χάραξη στρατηγικής εκ μέρους των συλλογικών φορέων. Νομίζω, ότι για τη συμβολή των υποδομών στην ανάπτυξη ενός τόπου δεν υπάρχει καλύτερο παράδειγμα, σχετικό με Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα, από την ολοκλήρωση της Εγνατίας Οδού. Όμως αυτού του είδους τις υποδομές έπρεπε να τις είχαμε ολοκληρώσει πολύ καιρό πριν και τώρα, όπως, ευτυχώς, φαίνεται ότι υπάρχει μία κινητικότητα, θα πρέπει να στραφούμε προς την ανάπτυξη των υποδομών πληροφορικής. Ασφαλώς δεν πρέπει να αγνοήσουμε την ολοκλήρωση και βελτίωση των υποδομών, όπως μετρό, αεροδρόμιο, κλπ., ή τη δημιουργία της Ζώνης Καινοτομίας. Δεν πρέπει επίσης να αγνοούμε ή να μην χρησιμοποιούμε υφιστάμενες τεχνολογικές δυνατότητες που διαθέτει η χώρα μας. Νομίζω ότι το παράδειγμα που θα δώσω το αποδεικνύει: πολύ λίγοι γνωρίζουν ότι η Ελλάδα διαθέτει έναν δορυφόρο και ακόμη λιγότεροι χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες του.

Σε ό,τι φορά τους συλλογικούς φορείς της πόλης και της Βόρειας Ελλάδας, θα πρέπει να αποφασίσουν τι είδους ανάπτυξη θέλουν, ποιος είναι ο στόχος και πως θα τον πετύχουν. Θα πρέπει όλοι να συνειδητοποιήσουν ότι τα πράγματα αλλάζουν διαρκώς, ότι, για παράδειγμα, η Βουλγαρία και η Ρουμανία είναι κράτη μέλη της Ε.Ε. και ότι ο διεθνής περίγυρος και κατάσταση δεν είναι ο ίδιος με αυτόν πριν 15 χρόνια.

Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας έχει στρατηγική για την ανάπτυξή του και τη διεθνοποίηση των σπουδών. Να σας πω εν συντομία τι έχει γίνει. Πρώτον, έχουν διπλασιασθεί τα προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών, που τώρα είναι περισσότερα από τον αριθμό των προπτυχιακών του Τμημάτων, 12 έναντι 10, και συνεχίζουμε. Μάλιστα μεταξύ αυτών, υπάρχει και πρόγραμμα στα Αγγλικά που έχει προσελκύσει φοιτητές από τις γειτονικές χώρες. Μπορώ να πώ ότι έχουμε περισσότερους ξένους φοιτητές απ'ότι το Διεθνές Πανεπιστήμιο. Δεύτερον, έχουμε εισάγει τη διδασκαλία δύο περίπου ανά εξάμηνο μαθημάτων επιλογής στα Αγγλικά ή Γαλλικά, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένας μεγάλος αριθμός μαθημάτων τα οποία μπορούν να παρακολουθούν οι φοιτητές του Erasmus. Τούτο έχει ήδη αποδώσει, καθώς καταγράφηκε ήδη αύξηση των ξένων φοιτητών που έρχονται στο Πανεπιστήμιο και στην πόλη μας. Τρίτον, από ιδίους πόρους, έχουμε αυξήσει τα κονδύλια για ερευνητικά προγράμματα και θεσπίσαμε βραβεία επιστημονικών δημοσιεύσεων σε περιοδικά διεθνούς κύρους. Τέταρτον, έχουμε ήδη προωθήσει και διαρκώς επιταχύνουμε τη δημιουργία ερευνητικών εργαστηρίων. Πέμπτον, επιδιώκουμε τη δημιουργία μεταπτυχιακών προγραμμάτων στο εγγύς εξωτερικό.

Τα σχέδιά μας όμως, δυστυχώς προσκρούουν στην έλλειψη εγκαταστάσεων και, κυρίως, στη στάση τμημάτων του κρατικού μηχανισμού. Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας έχει ως μακροπρόθεσμο στόχο τη μετεγκατάσταση τμημάτων του στο Δήμο Θερμαϊκού και πολύ σύντομα θα προχωρήσουμε σε μελέτες, αφού μέσα από το τετραετή προγραμματισμό του, εγκρίθηκαν οι δημόσιες επενδύσεις. Όμως, βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας δεν έχει τη δυνατότητα, αφενός να παρέχει την ίδια ποιότητα λειτουργίας προς τους φοιτητές του και τους εργαζόμενους, αφετέρου δεν μπορεί να αναπτύξει τη βασική και την εφαρμοσμένη έρευνα που μπορεί.

Εδώ και δεκατρία περίπου χρόνια η Πολιτεία έχει υποσχεθεί να παραχωρήσει τις εγκαταστάσεις του γειτονικού πρώην «424 Γενικού Στρατιωτικού Νοσοκομείου Εκπαίδευσης» και αυτό δεν υλοποιείται. Από την κατάσταση αυτή όλοι χάνουν. Το Πανεπιστήμιο γιατί δεν αναπτύσσεται, οι Ένοπλες Δυνάμεις γιατί δεν καρπώνονται τα ανταποδοτικά οφέλη που προσφέρουμε, η πόλη και η χώρα – το κοινωνικό σύνολο, δηλαδή – διότι δεν απολαμβάνουν τα οφέλη της επιστημονικής ανάπτυξης ενός Πανεπιστημίου. Είναι απίθανο αυτό που συμβαίνει: σε μία εποχή που επιζητούμε την επιστημονική και, γενικότερα, την ανάπτυξη, οι δυνατότητες ήδη υφίστανται και δεν τις εκμεταλλευόμαστε. Τι θέλει να κάνει το Πανεπιστήμιο στις εγκαταστάσεις αυτές; Αφενός να τις διασώσει, διότι κινδυνεύουν από το χρόνο, αφετέρου να τις χρησιμοποιήσει για διδακτική (κυρίως μεταπτυχιακά) και ερευνητική δραστηριότητα.

Τι σημαίνει το τελευταίο; Ήδη έχουν θεσμοθετηθεί και άλλα ολοκληρώνονται εργαστήρια, και κέντρα έρευνας, τα οποία δεν έχουμε που να τα βάλουμε. Συγκεκριμένα: 1. Κέντρο έρευνας και εφαρμογών για τα άτομα με αναπηρία, 2. Κέντρο πολιτικής για την τεχνολογία και την ανάπτυξη, 3. Κέντρο μελέτης του εγκεφάλου και μαθησιακών προβλημάτων, 4. Κέντρο μελετών έρευνας, 5. Οικονομικό παρατηρητήριο και 6. Κέντρο μελέτης και εφαρμογών για το περιβάλλον. Αν αυτά δεν είναι πραγματική ερευνητική δραστηριότητα, αν δεν είναι σχέδια που συμβάλλουν στην ανάπτυξη, τότε τι είναι;

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Παιδεία
Τετάρτη, 22 Σεπτέμβριος 2010 08:08

Εξωστρέφεια του Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Βάση δημοσιεύματος στην Καθημερινή, 14.09.2008

Ο δυναμισμός του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, πέρα από την έμφαση στην ποιότητα σπουδών και υποδομών, στην έρευνα και την αξιολόγηση, εκφράζεται και μέσω της εξωστρέφειας.

Την τελευταία διετία ενισχύθηκε το πρόγραμμα Erasmus, διπλασιάσθηκε η χρηματοδότηση για συμμετοχή καθηγητών σε συνέδρια εξωτερικού, υπεγράφησαν συμφωνίες συνεργασίας με ξένα Πανεπιστήμια και δημιουργήθηκε το πρώτο ξενόγλωσσο μεταπτυχιακό.

Εξωστρέφεια μπορεί να σημαίνει και παρουσία του Πανεπιστημίου στο εξωτερικό μέσω μεταπτυχιακών, αφού ο νέος νόμος επιτρέπει τη διοργάνωσή τους χωρίς συνεργασία με ξένους φορείς. Προς το παρόν, το Πανεπιστήμιο μελετά με υπευθυνότητα τις προϋποθέσεις και το εφικτό αυτοδύναμης διοργάνωσης μεταπτυχιακών σε κάποια από τις γειτονικές χώρες (Βουλγαρία, ΠΓΔΜ και Αλβανία). Πέρα από το συγκριτικό του επιστημονικό πλεονέκτημα στα αντικείμενα που θεραπεύει, η βασική στόχευση είναι το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας να πρωτοστατήσει στην επιστημονική και οικονομική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
Τετάρτη, 22 Σεπτέμβριος 2010 08:07

Υπέρ του καλού δημόσιου Πανεπιστημίου

Υπέρ του καλού δημόσιου Πανεπιστημίου

 

του Ηλία Κουσκουβέλη
Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων
Πρύτανη του Πανεπιστημίου Μακεδονίας

 

Θεσσαλονίκη, 26.05.2008

Αν ξεκινήσουμε από την παραδοχή ότι το ενεργό και παρεμβατικού χαρακτήρα ενδιαφέρον για τα Πανεπιστήμια έχει ως νομιμοποιητική βάση την αναβάθμιση της παρεχόμενης εκπαίδευσης και αν εξετάσουμε με ποιο τρόπο και ποιους στόχους εκδηλώνεται η νέα αναταραχή στα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας, θα καταλήξουμε σε ένα ερώτημα: τι είναι επικρατέστερο, το ενδιαφέρον για την Παιδεία ή τα πολιτικά κίνητρα;

Κανείς δε δικαιούται - ο δε γράφων δε διανοείται - να αμφισβητήσει ότι η «μέχρις εσχάτων» αντίδραση στην εφαρμογή του νέου νόμου-πλαισίου μπορεί να καθοδηγείται από ένα όραμα τελειότητας για τις σπουδές που προσφέρει το Ελληνικό Πανεπιστήμιο. Αντίστοιχα, ωστόσο, θα ήταν βάσιμος ο ισχυρισμός ότι το όραμα αυτό δεν είναι άσχετο από πολιτικές συγκυρίες και σε κάποιες περιπτώσεις από προσωπικές σκοπιμότητες. Έτσι κι αλλιώς, πάντως, η συσχέτιση αυτή δεν είναι ούτε αθέμιτη, ούτε κι έξω από το πλαίσιο της πραγματικότητας. Θεμιτό, όμως, είναι και το δικαίωμα όσων διατηρούν νηφάλια τη σκέψη τους και ενδιαφέρονται για την αριστοποίηση των σπουδών, να διατυπώσουν βάσιμες αμφιβολίες για το κατά πόσο οι μέθοδοι αναταραχής που επιλέγονται είναι το καταλληλότερο μέσο για το μόνο ζητούμενο, δηλαδή, τη δημιουργική αναβάθμιση της ανώτατης εκπαίδευσης.

Έχω υπογραμμίσει και άλλοτε, ότι το πραγματικό δίλημμα δεν είναι το άρθρο 16 του Συντάγματος και η απαγόρευση ή μη της δημιουργίας μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων. Το αληθινό δίλημμα είναι: καλό, υψηλής περιωπής Δημόσιο Πανεπιστήμιο ή μια σκιά του Δημόσιου Πανεπιστημίου που οραματίστηκαν φωτισμένοι δάσκαλοι του παρελθόντος, τη στιγμή μάλιστα που στο χώρο της ανώτατης παιδείας υπάρχουν ακόμη άνθρωποι οι οποίοι αγωνίζονται τον καλό αγώνα για να κρατήσουν το όραμα ζωντανό.

Το καλό Δημόσιο Πανεπιστήμιο, τηρουμένων των όρων ανάπτυξής του, που το ίδιο το άρθρο 16 προσδιορίζει – αλλά η Πολιτεία δεν εκπλήρωσε ως τώρα - δε θα διέτρεχε κανέναν κίνδυνο από οποιονδήποτε ιδιωτικό και πολύ περισσότερο μη κερδοσκοπικό ανταγωνισμό. Θα είχε αυτοδύναμη πορεία και θα δικαίωνε το όνομά του και τους υψηλούς στόχους του.

Πολλές φορές έχω εκθέσει ποια είναι, πάνω στο έδαφος της σημερινής κατάστασης, τα μέσα και οι τρόποι για μια ολοκληρωμένη και αποτελεσματική λειτουργία του δημόσιου Πανεπιστημίου. Οι προτάσεις είναι κατατεθειμένες και συνοψίζονται στη βελτίωση της ποιότητας, τη διαφάνεια στη διαχείριση του δημόσιου χρήματος, την αντιμετώπιση της οικογενειοκρατίας, τη στροφή προς την έρευνα και τη διεθνοποίηση των σπουδών.

Η πραγματικότητα σήμερα δείχνει ότι, παρά της απαγορεύσεις, υπάρχει μια εισβολή μη κρατικών φορέων, αμφιβόλου ποιότητας στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης. Η εισβολή αυτή πρέπει να αντιμετωπιστεί και κυρίως να ρυθμιστεί, με τη συμμετοχή του δημόσιου Πανεπιστημίου. Γι αυτό, η όποια αναθεώρηση του άρθρου 16 θα πρέπει (έπρεπε;) να είναι αυστηρά περιορισμένη, επιτρέποντας τη δημιουργία μη κερδοσκοπικών και προπαντός κοινωφελούς χαρακτήρα ιδρυμάτων, υπό την εποπτεία των Δημόσιων Πανεπιστημίων.

Τελειώνοντας, θέλω να επαναλάβω ότι εκείνο που χρειάζεται είναι η βούληση εκ μέρους όλων των πλευρών να παραμερίσουμε το ψεύτικο δίλημμα και να σταθούμε υπεύθυνα και αποφασιστικά μπροστά στο πραγματικό: καλό και με υψηλό κύρος ή αναξιόπιστο και διαλυμένο δημόσιο Πανεπιστήμιο, που γίνεται βορά στις πιο αντιφατικές ορέξεις και σκοπιμότητες;

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Παιδεία
Τετάρτη, 22 Σεπτέμβριος 2010 07:56

50 χρόνια Πανεπιστήμιο Μακεδονίας:

50 χρόνια Πανεπιστήμιο Μακεδονίας:

Παρελθόν, Παρόν και Μέλλον

 

Αγγελιοφόρος, 16.04.2008

Στα πλαίσια των εορτασμών των 50 χρόνων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, ως πρυτανικές αρχές τιμήσαμε πρόσφατα τους προκατόχους μας, διατελέσαντες Πρυτάνεις και Αντιπρυτάνεις. Τους ανθρώπους δηλαδή που δημιούργησαν, στήριξαν και ανέπτυξαν την ΑΒΣΘ και, έπειτα, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Ήταν μια βραδιά συγκίνησης, ευκαιρία γιορτής, αλλά και στοχασμού και αξιολόγησης της σημερινής κατάστασης. Ερχόμενοι σ' επαφή με την ιστορία του Ιδρύματος, μάθαμε πώς δημιουργήθηκε το παρελθόν, καταλάβαμε, όμως, και τι θα κρίνει το μέλλον. Με αυτήν την αφορμή θα ήθελα να μοιραστώ κάποιες σκέψεις μου για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον του Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Το Πανεπιστήμιό μας είναι απότοκο του μεταπολεμικού ονείρου και της δύναμης για δημιουργία. Αυτή η δύναμη καθόρισε όλη την πορεία των 50 χρόνων. Ώθησε το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας στο διάβα της ιστορίας του να εξελίσσεται, ώστε να ανταποκρίνεται στις αλλαγές γύρω του. Πάντρεψε με επιτυχία τις οικονομικές επιστήμες με τις κοινωνικές και, στη συνέχεια, με την Τέχνη. Σήμερα, το Πανεπιστήμιό μας διαθέτει δέκα Τμήματα, εκ των οποίων τα δύο τελευταία εδρεύουν στην Έδεσσα και στη Νάουσα. Έτσι, αγκαλιάζει την Μακεδονία και αγκαλιάζεται από αυτήν. Ενισχύει σταθερά τους δεσμούς με τη Θεσσαλονίκη, αλλά και με περιοχές της Μακεδονίας.

Στα περισσότερα από τα Τμήματα λειτουργούν προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών και όλα στελεχώνονται από αξιόλογο και έμπειρο διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό. Μέσα από αυτά, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας πρόσφερε γενιές και γενιές αποφοίτων, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης, της Μακεδονίας, ολόκληρης της χώρας. Είναι ένα Πανεπιστήμιο που σέβεται το δημόσιο χρήμα, που δημιουργεί μόνο του και αυξάνει την περιουσία του, χωρίς να αγνοεί τις κοινωνικές του υποχρεώσεις.

Σήμερα, είναι ένα σύγχρονο, ανοιχτό, δημοκρατικό και πιστοποιημένο ως φιλικό προς το περιβάλλον ανώτατο Ίδρυμα. Μεταξύ άλλων, διαθέτει μια αξιόλογη και ενημερωμένη βιβλιοθήκη, δραστήριο Γραφείο Διασύνδεσης, αναπτυσσόμενο Μηχανισμό Εκδόσεων, και στοχεύει ν' αναπτύσσεται ολοένα και περισσότερο.

Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας έχει σχέσεις και συνεργασία με φορείς από όλες τις γειτονικές χώρες, και τα περισσότερα κράτη της ΕΕ, όπως και με ιδρύματα των ΗΠΑ και άλλων χωρών. Συνέβαλε και θα συνεχίσει να συμβάλλει στην προσέγγιση μεταξύ λαών. Δεν είναι τυχαίο ότι έγινε ο πρώτος φορέας στην Ευρωπαϊκή ήπειρο που έλαβε τη διάκριση «Φίλος των Ηνωμένων Εθνών». Δεν είναι τυχαίο ότι ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Πρόεδρος της Ελληνικής, αλλά και ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι επίτιμοι διδάκτορές μας. Έχοντας ανοίξει τις πόρτες του σε δασκάλους, φοιτητές και ερευνητές διαφορετικής καταγωγής, εξετάζοντας το ενδεχόμενο παρουσίας του και σε άλλες χώρες, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας διεκδικεί τον τίτλο του Universitas. Θέλουμε να είμαστε ένα Πανεπιστήμιο ανοιχτών θυρών και ανοιχτών οριζόντων.

Ξεκινούμε τη δεύτερη πεντηκονταετία με αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία. Η στρατηγική μας επιδιώκει την ποιότητα και την ακαδημαϊκή μας διεθνοποίηση. Πρωταρχικός σκοπός μας είναι να εντείνουμε τις ερευνητικές μας δραστηριότητες. Επιθυμούμε να αξιολογηθούμε. Στόχος μας είναι να συμβαδίζουμε με τα μεγάλα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια. Επιδιώκουμε την εξωστρέφεια και τη συνεργασία. Αντιλαμβανόμαστε τον ρόλο μας ως ένα Ίδρυμα που επιθυμεί να προσφέρει σε ένα συλλογικό όραμα ανάπτυξης της πόλης, της περιφέρειας, της χώρας, και γιατί όχι της Ευρώπης.

Για να συνεχίσουμε, όμως, να λειτουργούμε κανονικά και για να δημιουργήσουμε, χρειαζόμαστε χώρο. Δεν περιποιεί τιμή σε κανένα εκπαιδευτικό ίδρυμα να αναγκάζεται να χρησιμοποιεί υπόγεια για χώρους διδασκαλίας. Για αυτό αιτούμεθα την παραχώρηση στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας των χώρων του διπλανού μας 424 Γενικού Στρατιωτικού Νοσοκομείου Εκπαιδεύσεως, που επανειλημμένως μάς έχει υποσχεθεί η Πολιτεία. Διαθέτουμε τους πόρους για να διασωθεί το 424, τη συνάφεια προς ένα χώρο εκπαίδευσης, την εμπειρία διαχείρισης και σεβασμού διατηρητέων, την επίσημη στήριξη του Δήμου Θεσσαλονίκης και άλλων τοπικών φορέων.

Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, 50 χρόνια από τότε που ως Ανωτάτη Σχολή Βιομηχανικών Σπουδών δέχτηκε τους πρώτους φοιτητές, έχει περάσει στο στάδιο της ωριμότητας. Έχει ωριμάσει θεσμικά και επιστημονικά. Είναι έτοιμο, με τη γλώσσα του αθλητισμού, για τα μεγάλα ρεκόρ στην Επιστήμη. Συνεχίζει να κινείται από την δύναμη της δημιουργίας και ζητά τα αυτονόητα. Δεν μπορεί ένα Πανεπιστήμιο να πορεύεται στο νέο διεθνές περιβάλλον χωρίς τις απαραίτητες υποδομές και την απαραίτητη ευελιξία.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
Σελίδα 3 από 3
You are here Άρθρα Γνώμης Κουσκουβέλης - Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Προβολή άρθρων ανα tag: Πανεπιστήμιο Μακεδονίας