Tuesday, Mar 31st

Last update12:36:22 PM GMT

18112_lp___1

Σας ευχαριστώ που επισκεφτήκατε την προσωπική μου ιστοσελίδα. Εδώ μπορείτε να βρείτε το βιογραφικό μου και πληροφορίες σχετικά με τo διδακτικό και ερευνητικό μου έργο καθώς και διάφορα άρθρα μου, ομιλίες, σκέψεις και προτάσεις.

Επίσης, εδώ μπορείτε να διαβάζετε τις κατά καιρούς παρεμβάσεις μου στον ημερήσιο και εβδομαδιαίο Τύπο για ζητήματα παιδείας, Διεθνών Σχέσεων, Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ελληνικής πολιτικής, που ανανεώνονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα.

Ελπίζω να σας φανεί χρήσιμη.

Εισαγωγή στην Πολιτική

6FDD1B885277A895B34B944EFB7EB550

Το βιβλίο επιχειρεί να εισάγει τον αναγνώστη στην έννοια και την πράξη της πολιτικής. Στηρίζεται σε δύο βάσεις. Η πρώτη είναι αυτή της Πολιτικής Επιστήμης, της οργανωμένης επιστημονικής γνώσης του πολιτικού φαινομένου. Η δεύτερη είναι εκείνη της πολιτικής θεωρίας, της προσπάθειας κατανόησης του πολιτικού και των προτάσεων για την ανθρώπινη οργάνωση.

Περισσότερα...

Thucydides on Choice and Decision Making

thucydides

The book uncovers Thucydides's decision-making schemata and his thinking on how people decide, particularly when in power or war. Based on these ideas, Ilias Kouskouvelis interprets the outbreak of the Peloponnesian war and the Sicilian expedition, and shows that they were a result of decision-making and, thus, not inevitable.

 

Περισσότερα...

Περί Παραδρομής Πολέμου

n fokas

Η διερεύνηση τής πλούσιας αρχαιοελληνικής, ελληνιστικής και βυζαντινής βιβλιογραφίας, τής αναφερόμενης στα «τακτικά» ή «στρατηγικά» ζητήματα, δηλαδή στους ποικίλους τομείς τής προετοιμασίας και διεξαγωγής ενός πολέμου, οδήγησε στον εντοπισμό και την μελέτη τού Περί Παραδρομής Πολέμου κειμένου τού αυτοκράτορα και στρατηγού Νικηφόρου Β΄ Φωκά (912-963 μ. Χ.).

Περισσότερα...

Blog
Κυριακή, 23 Νοέμβριος 2014 11:05

Τhe Balkans are somehow lost in the transition

Στις 5 Νοεμβρίου ήμουν ανάμεσα στους προσκεκλημένους Έλληνες ακαδημαϊκούς στη συνάντηση των μελών της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του ΝΑΤΟ. Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε την ομιλία μου προς τα μέλη της Συνέλευσης.

Κουσκουβέλης Βουλή ΝΑΤΟ

 

Ladies and gentlemen,
My topic is "A Greek perspective on security challenges in the Balkans". Obviously is the perspective of a Greek scholar, and not of the government or any other institution of this country.

My main thesis is that, twenty five years after the end of the Cold War, the Balkans are somehow lost in the transition and face several security challenges.

I will start with a brief account of what has happened in the last twenty five years, and, then, I will list ten possible security threats for the region.

The reality of the post-Cold War era was hard and caused changes in the region - some of which were extremely painful. The collapse of communism in neighbouring countries and the opening of borders led to the first wave of about 600.000 economic immigrants in Greece, with obvious economic, political and social consequences.

Since 1991, a decade of wars has started in the former Yugoslavia: in Croatia (1992-1993), in Bosnia and Herzegovina (1993-1996), in Kosovo (1999-2000). To these wars, one should add two major crises, almost civil wars, the first in Albania (1997), and, the second, in FYROM, to which Greece assumed a particularly stabilizing role.

However, Greece and especially my region, the region of Macedonia, were negatively affected by these events. Former Yugoslavia was the land access to the rest of Europe that was lost for about a decade, leading to the rise of transport costs for Greek products, and to the consequent loss of markets.
A result of these changes was the appearance of new states, one of which, the FYROM, in the northern borders of Greece, claiming not just a name, but also land, and a great part of Hellenic history and culture. This dispute remains unsolved, due basically to irredentist claims against Greece, and to the lack of willingness to compromise from the government of Skopje.

During the same period, Bulgaria and Romania went through their own hardships, and their economic and political restructuring.. Ultimately, the two countries joined all Western institutions and, in 2007, they have joined the EU.
Greece has thus acquired for the first time land borders with the EU, and this offers a sense of security for the international transports sector. A feeling of security has been also created for the Greek investments in the two countries, which, as you may know, are important. Over time and progressively, new investment opportunities are created in areas such as education, culture, tourism, new technologies.

Without forgetting the beneficial for the region accession to the EU of Slovenia and most recently of Croatia, Bulgaria's and Romania's EU membership contributed to a more effective cooperation in areas of "low" politics, such as the fight against crime, immigration, environment, energy, transports, etc.
Of particular importance is the increase in the free movement and cross border installation of citizens. Something similar to the free movement of citizens is happening in the world of businesses. The development of regions across the border has already begun, because of the free movement, leading to further cross border cooperation.

Furthermore, Greece and the region are now benefiting of an East-West highway connection (via Egnatia, from the Ionian Sea to Turkey) and the whole region of Macedonia will benefit from the construction of the Trans Adriatic Pipeline (TAP), transferring natural gas from Azerbaijan all the way through Turkey, Greece, and Albania, to Italy. The improvement of the railway linking Thessaloniki with Skopje, Sofia and Constantinople will benefit great the countries linked.

Yet, there are several threats to the security of the region, resulting from the past and present causes. I prepared and present you a list of ten:

1. Interstate disputes resulting out of revisionism and ultra-nationalism.

2. Inter-ethnic tensions

3. Corruption

4. Organized crime

5. Religious radicalism

6. Demographic pressures and imbalances

7. Related to demographic imbalances are the emigration and immigration pressures

8. Environmental issues

9. Poor economic performance
Based on 2013 data, the following may be noted:
• Although their real GDP growth rates (on average) were higher during the last decade than the respective in the EU(28), they continue to be the poorest in terms of GDP per capita (with the exception of Greece), which remains less than half of EU(28).
• They are characterized by relatively higher inlfation rates (exception: disinflation in Greece and in Bosnia & Herzegovina).
• Unemployment rates are double on average than the respective in EU(28) countries.
• Nominal monthly wages in FYROM, Bulgaria, and Romania are less than 200 Euros/month, when the average in the Balkan region is around 300, and in Greece around 700 Euros/month.

10. International Environment
The precarious stability of the region was, and is still threatened by conflicts in Europe's near abroad. The events of the so-called "Arab spring" in Northern Africa, the war in Libya, and the war in Syria and Iraq have produced, besides the huge toll of human and material destruction, an important flow of refugees towards Europe through Greece and Italy, often with tragic consequences. Moreover, to these events one should add the Ukrainian crisis, which provoked negative consequences in many sectors, particularly the economic, for all countries in the region.

Finally, and this will conclude my presentation, the stability and well being of the region depends from the behaviour and the involvement of outside the region states (from the Northeast, the East, and the Southeast).
In my opinion, any government inside and especially outside the region, before acting, should bear in mind that all Balkan states have opted for a European orientation, and the consequent stability and prosperity. Self restraint from all actors inside and outside the Balkans, inviolability of borders, deepening of democratic institutions, and economic development will benefit all peoples of the region.

 

 

 

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Το μέλλον της Θεσσαλονίκης Πρωτεύουσα των Βαλκανίων ή βαλκανική πόλη ;

 του Ηλία Κουσκουβέλη Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων, Πρύτανη Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Το παρόν και το μέλλον μίας πόλης συναρτάται με την ισχύ του κράτους στο οποίο βρίσκεται, το δυναμισμό του πληθυσμού της και το διεθνές σύστημα το οποίο επαναπροσδιορίζει τη γεωγραφία με βάση την κατανομή της ισχύος σε αυτό. Έτσι στο διπολικό διεθνές σύστημα, την εποχή που η Ελλάδα συνόρευε με το Ανατολικό μπλοκ, δεν ετίθετο καν θέμα ρόλου της Θεσσαλονίκης στα Βαλκάνια.

Μετά το 1989 τα πράγματα, ως γνωστό, άλλαξαν. Όμως έχουν περάσει 17 περίπου χρόνια από τη μεγάλη αλλαγή και οι κρατικές και πολιτικο-οικονομικές ανακατατάξεις στα Βαλκάνια, ορισμένες φορές επώδυνες, έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί. Όλα αυτά τα χρόνια μέχρι σήμερα επαναλαμβάνεται από τους Θεσσαλονικείς αλλά και από τις πολιτικές ηγεσίες της χώρας η φράση φιλοδοξίας ή και αυταρέσκειας «η Θεσσαλονίκη πρωτεύουσα των Βαλκανίων».

Είναι όμως η Θεσσαλονίκη «πρωτεύουσα» των Βαλκανίων; Μπορεί να γίνει; Αν ναι, τι είδους; Πολιτική, οικονομική, πολιτιστική; Οφείλουμε να προσδιορίσουμε το περιεχόμενο του όρου «πρωτεύουσα», να εξετάσουμε σε ποιο βαθμό ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και, εφόσον καθορισθεί ο επιθυμητός στόχος, να εξετάσουμε τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να επιτευχθεί.

Η Θεσσαλονίκη, υπό τις σημερινές συνθήκες, δεν μπορεί να είναι πολιτική «πρωτεύουσα» των Βαλκανίων. Πολιτική «πρωτεύουσα» θα μπορούσε να είναι η Αθήνα ως τόπος δραστηριοποίησης της κυβέρνησης του μοναδικού κράτους μέλους της ΕΕ στην περιοχή και υπό τον όρο ότι η Ελλάδα έχει κατορθώσει να γίνει σε κρίσιμο βαθμό ο διαχειριστής της ευρωπαϊκής πορείας των γειτονικών κρατών -πράγμα δύσκολο και για το μέγεθος της χώρας και για την πραγματικότητα της ΕΕ. Σε κάθε περίπτωση η ευκαιρία για το ρόλο αυτό χάνεται σε μεγάλο βαθμό αφού Βουλγαρία και Ρουμανία εντάσσονται στην ΕΕ.

Αναμφίβολα, θετικές προσπάθειες για να ενισχυθεί ο πολιτικός ρόλος της Θεσσαλονίκης έχουν γίνει. Η πόλη έχει υποδεχθεί τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, τη Διαβαλκανική ή συναντήσεις Υπουργών. Φιλοξενεί διεθνείς, σχετικούς με τα Βαλκάνια φορείς (Σύμφωνο Σταθερότητας, Τράπεζα Μαύρης Θάλασσας) και ο Δήμος Θεσσαλονίκης έχει δημιουργήσει το δίκτυο πόλεων της Βαλκανικής. Εντούτοις, η προσπάθεια αναβάθμισης του πολιτικού της ρόλου έχει φθάσει στα όριά της. Σήμερα, η όποια περαιτέρω ενίσχυση εξαρτάται μόνο από τη μετεγκατάσταση κυβερνητικών υπηρεσιών στη Θεσσαλονίκη ή τη θεαματική ενίσχυση των αρμοδιοτήτων τού Υπουργείου Μακεδονίας - Θράκης και τη δύσκολη μετατροπή του σε Υπουργείο Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Όμως, η Θεσσαλονίκη έχει τις δυνατότητες να διεκδικήσει τα πρωτεία στον οικονομικό, πολιτισμικό, αθλητικό και επιστημονικό τομέα. Ας μην ξεχνάμε ότι η πόλη διαθέτει ακόμη και σήμερα ΑΕΠ τουλάχιστον ίσο με εκείνο γειτονικής χώρας, ότι διοργανώνει σειρά διεθνών εμπορικών (εκθέσεις) και πολιτισμικών (φεστιβάλ) εκδηλώσεων και ότι διαθέτει τις υποδομές για μεγάλα αθλητικά γεγονότα. Τέλος, ότι με τα δύο Πανεπιστήμιά της και τα δίκτυά τους μπορεί να συμβάλει περισσότερο στην ανάπτυξη της περιοχής.

Πώς όμως θα διεκδικήσει τα πρωτεία τη στιγμή που τα πράγματα θα αλλάξουν και πάλι, καθώς Βουλγαρία και Ρουμανία σύντομα θα είναι κράτη μέλη της ΕΕ;

Η απάντηση είναι απλή. Με ένα στρατηγικό σχέδιο που θα θέσει τους στόχους, τις αρμοδιότητες (ποιος κάνει τι;) και τις ευθύνες, θα καθορίσει χρονοδιαγράμματα και στο οποίο θα συμφωνήσουν κυβέρνηση, τοπική αυτοδιοίκηση και φορείς της πόλης.

Το κράτος ευθύνεται για το γενικό πλαίσιο ανάπτυξης και ειδικότερα τις διεθνείς σχέσεις. Αυτές πρέπει να είναι σχέσεις συνεργασίας που ενισχύουν τη σταθερότητα και τη δημοκρατία, χωρίς βεβαίως, χάριν της ανάπτυξης της όποιας πόλης, να τίθενται σε δεύτερη μοίρα τα γενικότερα συμφέροντα της χώρας. Στο κράτος ανήκουν πρωτοβουλίες σε επίπεδο Ε.Ε. που σχετίζονται με την προώθηση κοινών συμφερόντων, την ενίσχυση της αναπτυξιακής βοήθειας στην περιοχή, τις υποδομές (π.χ., διευρωπαϊκά δίκτυα), κλπ.

Από το κράτος εξαρτώνται οι υποδομές. Αναμφίβολα, τα μεγάλα αναπτυξιακά έργα, όπως η Εγνατία Οδός ή οι ενεργειακοί άξονες, αναβαθμίζουν ολόκληρη τη βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλονίκη. Εκκρεμούν πάντως οι λεγόμενοι «κάθετοι» άξονες που θα συμβάλλουν ακόμη περισσότερο στην αναπτυξιακή διαδικασία και θα συμβάλλουν στην εκμετάλλευση του σημαντικότερου ιστορικά πλεονεκτήματος της πόλης, που είναι το λιμάνι της, καθώς βρίσκεται σε πλεονεκτικότερη θέση από οποιοδήποτε άλλο στην περιοχή.

Στην ευθύνη του κράτους ανήκουν και οι πρωτοβουλίες που μόνο αυτό μπορεί να φέρει σε πέρας. Έτσι θετικά μεν κρίνονται οι πρωτοβουλίες για καλύτερη σιδηροδρομική σύνδεση της Θεσσαλονίκης με τα Σκόπια, τη Σόφια ή την Κωνσταντινούπολη. Όμως, παραμένει μεγάλο ζήτημα ο αερολιμένας της Θεσσαλονίκης και η αεροπορική σύνδεση της πόλης με τις γειτονικές πρωτεύουσες και κυρίως με τις Ευρωπαϊκές. Χαρακτηριστικά αναφέρω ότι η Κύπρος είναι πολύ κοντύτερα στη Θεσσαλονίκη λόγω της πολλαπλής και καθημερινής αεροπορικής σύνδεσης με τη Λάρνακα που απέχει μόνο δύο ώρες, ενώ για τα Σκόπια χρειάζονται τρεις, για τη Σόφια έξι, για την Κωνσταντινούπολη οκτώ. Ας μη συζητάμε για τις ανύπαρκτες απευθείας συνδέσεις με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες... Και αν θέλουμε να δούμε την πραγματική διάσταση της κατάστασης, θα πρέπει να συγκρίνουμε τις υφιστάμενες συνδέσεις της Σόφιας και κυρίως της Κωνσταντινούπολης, του ρόλου της στην Τουρκία, του παραγομένου προϊόντος και των υφισταμένων υποδομών.

Στην ευθύνη της τοπικής αυτοδιοίκησης ανήκει συχνά η υλοποίηση αποφάσεων της κυβέρνησης και η πειθαρχία σε ένα συνολικό πολιτικό και οικονομικό σχέδιο δράσης. Πρέπει να καταστεί σαφές πως κανένας φορέας αυτοδιοίκησης δεν επιτρέπεται να ασκεί εξωτερική πολιτική, ούτε να παίρνει πρωτοβουλίες χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με την κυβέρνηση. Μπορεί όμως μέσα στο πλαίσιο της γενικής πολιτικής να κάνει σημαντικά πράγματα, τέτοια που έχουν πραγματοποιήσει πολλές πόλεις στο εξωτερικό.

Μία πόλη (όπως και μία περιοχή) οφείλει να προσδιορίσει την ταυτότητα της και το ή τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα έναντι πιθανών ανταγωνιστών της. Η ταυτότητα της πόλης είναι η αρχή και το τέλος. Στη βάση τής συγκεκριμένης ταυτότητας θα σχεδιάσει και θα ευθύνεται για τις δημόσιες σχέσεις της, για τη διαφήμισή της, για τον έλεγχο και τις πιέσεις προς τους κυβερνητικούς φορείς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, για τη φιλοξενία και τα μέτρα εκείνα που θα κάνουν την πόλη ευχάριστη αλλά και λειτουργική για τους επισκέπτες.

Για όλα τα παραπάνω και κυρίως για το μέλλον μίας πόλης ευθύνη έχουν και οι φορείς της, όπως επιμελητήρια, πανεπιστήμια, αθλητικοί σύλλογοι, κ.ά., και εν τέλει οι ίδιοι οι πολίτες. Αν αυτοί δεν είναι ενεργοί και παραγωγικοί, σε όποιον τομέα και να δραστηριοποιούνται, τότε οι όποιες προσπάθειες του κράτους ή της τοπικής αυτοδιοίκησης θα πέσουν το κενό. Αν αυτοί και οι τοπικοί άρχοντες δεν ξεπεράσουν τη μιζέρια της νοοτροπίας της δεύτερης πόλης και δεν αισθανθούν ικανοί να πρωταγωνιστήσουν τότε η Θεσσαλονίκη θα παραμείνει μία δευτεροκλασσάτη, επαρχιακή, βαλκανική πόλη.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Ελλάδα
You are here Προβολή άρθρων ανα tag: balkans