Friday, Nov 24th

Last update05:25:07 AM GMT

Η σχέση των Ελλήνων με την θάλασσα είναι άρρηκτη και τρισχιλιετής, από την εποχή του Μίνωα και του Τρωικού πολέμου. Η θάλασσα και η ναυτιλία είναι στα κύτταρά μας, στην φύση μας. Μόνο που σε κάποιες περιόδους ξεχνάμε την σημασία τους. Ξεχνάμε, για παράδειγμα, ότι σε αρκετές κρίσιμες στιγμές τα «ξύλινα τείχη» ήταν εκείνα που είτε μας έσωσαν είτε μας έδωσαν τη νίκη και την ανάπτυξη. Ξεχνάμε ακόμη ότι η Ελλάδα με την φυσική της διάρθρωση και την ναυτική της ισχύ είναι εκείνη που, για πολλές δεκαετίες τώρα, έχει αναλάβει τον πολύ σημαντικό ρόλο του εγγυητή της ασφαλούς και ελεύθερης ναυσιπλοΐας στη Μεσόγειο έναν ρόλο που δεν μπορεί και δεν πρόκειται να απολέσει!

Οι πρόσφατες ανακαλύψεις ενεργειακών πόρων στα σπλάχνα της Ανατολικής Μεσογείου και οι διεθνείς εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στη Βόρεια Αφρική υπενθύμισαν στην Ελλάδα και διεθνώς την σημασία της περιοχής, την κρισιμότητα του ρόλου της χώρας μας, τις ευκαιρίες που μπορούν να προκύψουν μέσα από την συνεργασία των λαών που ζουν στις όχθες της, αλλά και την αντιμετώπιση εκείνων που χρησιμοποιούν τη βία στις διεθνείς τους σχέσεις. Με αυτό το πνεύμα, η Ελλάδα, ακολουθώντας την πρωτοπορία της Κυπριακής Δημοκρατίας και δείχνοντας συνέχεια και συνέπεια με διαδοχικές κυβερνήσεις, συνέβαλε στην δημιουργία δικτύων (networks) συνεργασίας με το Ισραήλ και την Αίγυπτο.

Τα εν λόγω δίκτυα συνεργασίας αφορούν την οικονομία, τις πολιτισμικές και επιστημονικές δραστηριότητες, την αξιοποίηση και την διοχέτευση των ενεργειακών πόρων προς την Ευρώπη, την προστασία της ζωής στην θάλασσα, αλλά και την αντιμετώπιση των απειλών για την σταθερότητα και την ασφάλεια της περιοχής που παράγουν κυρίως η τρομοκρατία, οι αναθεωρητικές τάσεις ορισμένων μεγάλων δυνάμεων, αλλά και η γειτονική μας Τουρκία. Η τελευταία όχι μόνο δεν θέτει τέλος στην παράνομη εισβολή και κατοχή της Κύπρου, αλλά πολλαπλασιάζει τις τριβές και τις παράνομες διεκδικήσεις έναντι όλων σχεδόν των παράκτιων κρατών της Ανατολικής Μεσογείου. Αυξάνει τις στρατιωτικές της δυνάμεις, ενώ δηλώνει πως από το 2018 θα αρχίσει έρευνες για τον εντοπισμό ενεργειακών πόρων στη Μεσόγειο.

Σε μία τέτοια περίπτωση τα δίκτυα συνεργασίας που έχουν δημιουργηθεί στην Ανατολική Μεσόγειο και που τυγχάνουν μεγάλης αποδοχής στις τέσσερεις χώρες θα είναι εκεί για να αποσοβήσουν την έκρηξη ή και να διαχειρισθούν μία τυχόν κρίση. Φυσικά η χώρα μας θα είναι εκεί για να (απο)δείξει το πόσο «μέγα» είναι «το της θαλάσσης κράτος» της, αλλά κυρίως για να εγγυηθεί ότι η Μεσόγειος θα παραμείνει μία μεγάλη λεωφόρος ελευθερίας, πολιτισμού, συνεργασίας, εμπορίου, ανάπτυξης και ασφάλειας μία λεωφόρος ειρήνης!

Το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στην ιστοσελίδα του ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Ο Φιλελεύθερος της Κυριακής 14.6.2015 φιλοξένησε σε άρθρο του αποσπάσματα από τη μελέτη μου για την «έξυπνη» ηγεσία στο μικρό κράτος και την περίπτωση της Κύπρου. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στα αγγλικά ως Kouskouvelis Ilias, (2015) «'Smart' leadership in a small state: The case of Cyprus» στον συλλογικό τόμο Spyridon N. Litsas & Aristotle Tziampiris (eds.), The Eastern Mediterranean in Transition: Multipolarity, Power and Politics, London: Ashgate Publishing (ISBN: 978-1-4724-4039-6). Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε μερικά αποσπάσματα. Εδώ μπορείτε να βρείτε το άρθρο όπως δημοσιεύτηκε στον Φιλεύθερο. Σημειώνεται ότι πρόκειται για επιστημονικό κείμενο και η πλήρης εικόνα αναδεικνύεται μόνο από το σύνολο του κειμένου.

Από την εισαγωγή:

H θεωρία των Διεθνών Σχέσεων για τα μικρά κράτη υποστηρίζει ότι τα μικρά κράτη επιδεικνύουν σοφία, ανταπεξέρχονται στις αλλαγές ευφυώς και ότι, δεδομένης της ευελιξίας και της προσαρμοστικότητάς τους σε νέες προκλήσεις, «στη μεταψυχροπολεμική εποχή, το μικρό μπορεί να είναι συνώνυμο της έννοιας του έξυπνου». ... Πιο συγκεκριμένα, καθώς η «εξυπνάδα» συνήθως αποδίδεται σε πρόσωπα ή σε αποφάσεις, έτσι θα πρέπει να αποδώσουμε τη συγκεκριμένη ιδιότητα σε μία ικανή και αποφασιστική ηγεσία που επιτρέπει στο μικρό κράτος «να τα βάζει με μεγαλύτερά του» («to punch above its weight»), να επιδιώκει τους σκοπούς του και να μπορεί να ικανοποιεί τα συμφέροντά του απέναντι σε εκείνα ισχυρότερων δρώντων.

... Η μελέτη εστιάζει σε δύο διαφορετικές αλλά και αντίθετες περιπτώσεις ηγεσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η πρώτη είναι οι προσπάθειες ανακάλυψης και εκμετάλλευσης των ενεργειακών πόρων της Μεσογείου· πρόκειται για μία ιστορία επιτυχίας, η οποία αποδεικνύει ότι ένα μικρό κράτος έχει τη δυνατότητα να φέρει σε πέρας δράσεις που ξεπερνούν κατά πολύ το επίπεδο της ισχύος του. Η δεύτερη περίπτωση, όμως, είναι εκείνη της λανθασμένης διαχείρισης της οικονομικής κρίσης του 2013. ...

Το να φθάσει η Κυπριακή Δημοκρατία ακόμη και στην ανακάλυψη των ενεργειακών πόρων ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να επιτευχθεί, με δεδομένα την εχθρότητα της Τουρκίας, το ανταγωνιστικό περιφερειακό περιβάλλον, το μέγεθός της αλλά και την κατάσταση στην οποία βρίσκεται από το 1974. Τούτο ήταν αποτέλεσμα διαδοχικών και επιτυχημένων δράσεων τριών παλαιών και έμπειρων πολιτικών, οι οποίες ξεκίνησαν από τον Πρόεδρο Γλαύκο Κληρίδη, αναπτύχθηκαν και εφαρμόστηκαν από τον Πρόεδρο Τάσσο Παπαδόπουλο και ολοκληρώθηκαν από τον Πρόεδρο Δημήτρη Χριστόφια. ....

Στο σώμα του κειμένου παρουσιάζεται ο ρόλος της ηγεσίας στα μικρά κράτη, όπως αυτός εμφανίζεται από τη βιβλιογραφία των Διεθνών Σχέσεων. Στη συνέχεια παρουσιάζεται το πώς η ηγεσία της Δημοκρατίας εφήρμοσε επιτυχώς την ενεργειακή της πολιτική, προετοίμασε δηλαδή το κράτος θεσμικά, βρήκε ισχυρούς συμμάχους εκτός περιοχής, αντιμετώπισε τις απειλές της γείτονος, αλλά και δημιούργησε περιφερειακές συμμαχίες. Τέλος, σε αντιδιαστολή με την προαναφερθείσα επιτυχή προσπάθεια, παρουσιάζεται η αδυναμία της ηγεσίας να εμποδίσει αφενός το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης αλλά και να την διαχειριστεί.

Από τα συμπεράσματα:

Ήταν το 2003 όταν η ηγεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας άρχισε να διαμορφώνει στρατηγική για την ανακάλυψη και εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων τής τότε μη οριοθετημένης ΑΟΖ. Και ήταν το 2006 όταν, υπό τον Πρόεδρο Παπαδόπουλο, αυτή η στρατηγική και οι τακτικές της Δημοκρατίας εφαρμόστηκαν σε όλη τους την έκταση. Η Δημοκρατία, αν και μικρό κράτος, αποτελεί το πρώτο κράτος της Ανατολικής Μεσογείου που επιδίωξε την ανακάλυψη και εκμετάλλευση των θαλασσίων ενεργειακών της πόρων, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο σε παρόμοιες πολιτικές άλλων παραθαλάσσιων και ισχυρότερων στην περιοχή κρατών, όπως η Αίγυπτος και το Ισραήλ.

.....................

Οι διαδοχικοί ηγέτες της Κυπριακής Δημοκρατίας, σε λιγότερο από δέκα χρόνια, οδήγησαν τη χώρα πολύ κοντά στην εκμετάλλευση των ενεργειακών της πόρων. Επιπλέον, κατάφεραν: να αναβαθμίσουν το κύρος της διεθνώς με το να προσελκύσουν ισχυρές δυνάμεις· να ενισχύσουν τη σχετική θέση της εντός της ΕΕ ως ενός από τους πιθανούς παραγωγούς φυσικού αερίου· να αυξήσουν την ασφάλειά της λόγω του ενδιαφέροντος ξένων παραγόντων για επενδύσεις· να ενισχύσουν την άμυνά της, ειδικά μετά την εμπλοκή του Ισραήλ και τη μεταξύ τους συμφωνία· τούτο είχε ως αποτέλεσμα να βρει πολύτιμους συμμάχους στις ΗΠΑ και να καλυτερεύσει τις σχέσεις της με την υπερδύναμη· και να αντιμετωπίσει τις απειλές και την επιθετική συμπεριφορά της Τουρκίας.

... Η μελέτη αναζήτησε τις αιτίες της επιτυχούς στρατηγικής... Κατέληξε στο ότι η επιτυχία αυτή οφείλεται στον παράγοντα ηγεσία του (μικρού) κράτους. Τρεις διαδοχικά πρόεδροι, προερχόμενοι από τρία διαφορετικά κόμματα, διαχειρίστηκαν το ζήτημα και, σε διαφορετικό βαθμό, και οι τρεις κράτησαν την ίδια στάση αναφορικά με την ολοκλήρωση της στρατηγικής του κράτους. Στον Κληρίδη πιστώνεται η απαρχή των συμφωνιών οριοθέτησης, ακριβώς στη τέλος της θητείας του. Στον Παπαδόπουλο αποδίδεται η μερίδα του λέοντος ως προς τα επιτευχθέντα της ενεργειακής στρατηγικής. Κατά την πενταετή θητεία του διαμορφώθηκε λεπτομερώς η στρατηγική, υπογράφηκε μία συμφωνία οριοθέτησης και ξεκίνησαν άλλες δύο, υιοθετήθηκαν τα απαραίτητα νομοθετήματα, ολοκληρώθηκε η γεωλογική έρευνα και ο πρώτος γύρος αδειοδοτήσεων, ενώ κλήθηκαν να συμμετάσχουν ισχυροί παγκοσμίως παίκτες. Ο Χριστόφιας, ένας πρόεδρος με κομμουνιστική ιδεολογία, επέδειξε πραγματισμό, πιστώνεται με τη συνέχιση της πολιτικής τού προκατόχου του, οριοθέτησε την ΑΟΖ με το Ισραήλ και σύναψε αμυντικές συμφωνίες, διαχειρίστηκε την επιθετικότητα της Τουρκίας, καθώς και την ολοκλήρωση του δεύτερου γύρου των αδειοδοτήσεων.

Το «έξυπνο» της ηγεσίας ήταν να δράσει αποφασιστικά στη βάση μίας στρατηγικής, να είναι αποφασισμένη να μην επηρεαστεί από όποια εξωτερική αντίδραση, να δρα διακριτικά και ευέλικτα, όπου δει, αλλά και χωρίς προκατάληψη εξαιτίας αντιλήψεων ή διαφορών του παρελθόντος με τους μεσογειακούς γείτονες. Οι κυριότερες δράσεις της ηγεσίας ήταν τέσσερις: να ανταποκριθεί γρήγορα και αποτελεσματικά απέναντι σε οποιοδήποτε εσωτερική ή διεθνή θεσμική αναγκαιότητα από την οποία εξαρτιόνταν το κυβερνητικό έργο· να προσελκύσει και τελικά να βάλει στο παιχνίδι ισχυρούς παράγοντες του ενεργειακού τομέα και της διεθνούς πολιτικής· να χρησιμοποιήσει τη διπλωματία και τη θέση της ως μέλους διεθνών θεσμών, με σκοπό να κερδίσει υποστήριξη απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα· να δημιουργήσει πολιτικές, οικονομικές και στρατιωτικές συμμαχίες (εξωτερική ενδυνάμωση) με εκείνους τους γείτονες που ήταν ενεργοί στην αναζήτηση ενεργειακών πόρων, με κυριότερο το Ισραήλ.

Τα αποτελέσματα αυτών των δράσεων και, κυρίως, η συνεργασία με εταιρεία αμερικανικών συμφερόντων, η υποστήριξη των ΗΠΑ, του ΗΒ και της ΕΕ στο ζήτημα αυτό, αλλά και η πολύπλευρη συνεργασία με το Ισραήλ στην αναζήτηση των ενεργειακών πόρων της Μεσογείου, σηματοδοτούν μία στροφή της εξωτερικής πολιτικής της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία, από την ανεξαρτητοποίησή της, διέκειτο φιλικά προς τα αραβικά κράτη της περιοχής και απέφευγε μία φιλοδυτική πολιτική. Σαφέστατα, αυτή η στροφή διαμορφώνει τη βάση για περαιτέρω αναδιατάξεις στην περιοχή, με τη συμμαχία Ελλάδος-Ισραήλ να αποτελεί απλά μία από αυτές.

... Το τελευταίο ζητούμενο της μελέτης ήταν να καταδείξει a contrario τη σημασία της έλλειψης δράσης εκ μέρους της ηγεσίας ενός μικρού κράτους... Τούτο επετεύχθη με την παρουσίαση των αιτιών που προοδευτικά οδήγησαν στην οικονομική κρίση και στο πρόγραμμα διάσωσης της κυπριακής οικονομίας και, κυρίως, στην αποτυχία διαχείρισης των ανωτέρω καταστάσεων. Σε αυτήν την περίπτωση, η δυνατότητα ελιγμού που είχε η κυπριακή ηγεσία καθοριζόταν από τις ανάγκες του ίδιου του κράτους και του τραπεζικού τομέα... Όμως, αυτές οι ανάγκες ήταν γνωστές και ήταν μικρότερες το καλοκαίρι του 2012, ενώ προηγουμένως ήταν σχεδόν ανύπαρκτες. Ωστόσο, η κυπριακή ηγεσία, αντίθετα με τον τρόπο που διαχειρίστηκε την ενεργειακή της πολιτική, δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα αμέσως και ως όφειλε, δεν αναζήτησε συμμάχους όταν και όπου έπρεπε και δεν διέθετε διαπραγματευτική στρατηγική ή εναλλακτικό σχέδιο σε περίπτωση που τα πράγματα δεν πήγαιναν όπως τα ανέμενε.

Συμπερασματικά, υπάρχουν δύο όψεις στο ίδιο μικρό κράτος, μία επιτυχούς και μία ανεπιτυχούς διαχείρισης. Ωστόσο, το ίδιο το μικρό κράτος δεν άλλαξε. Αυτό που άλλαξε είναι ο τρόπος που διαδοχικοί ηγέτες διαχειρίστηκαν τα δύο θέματα. ...

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική
Παρασκευή, 22 Αύγουστος 2014 10:07

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή

Με τον δημοσιογράφο Νίκο Ανδρίτσο είχαμε μια ουσιαστική συζήτηση στο ραδιόφωνο του SKAI, για όσα συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα στη Μέση Ανατολή.

Ξεκινώντας με την ερώτηση αν οι τελευταίες εξελίξεις σχετικά με την εκεχειρία είναι ελπιδοφόρες, εξέφρασα την απαισιοδοξία μου, καθώς το Ισραήλ παρακολουθεί μόνο εμμέσως τις διαπραγματεύσεις. Από την άλλη πλευρά δεν πρέπει να μας διαφεύγει ο ρόλος των κρατών του κόλπου που χρηματοδοτούν ακραίες οργανώσεις. Χωρίς αμφιβολία, κάποιοι θέλουν να αλλάξουν τον χάρτη στη Μέση Ανατολή και η ισχύς τους δεν μπορεί να θεωρείται αμελητέα.

Επιπλέον συμφωνήσαμε ότι για άλλη μια φορά θύματα αυτής της σφοδρής σύγκρουσης είναι οι άμαχοι. Μία από τις κατακτήσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού Δικαίου ήταν η προστασία των αμάχων, κάτι που όπως όλοι είδαμε έχει καταλυθεί. Δεν πρέπει, όμως, να ξεχνούμε ότι αυτό είναι το πρόσωπο του πολέμου. Μπορεί εμείς, οι ειδικοί των Διεθνών Σχέσεων να τον μελετούμε, να είμαστε όπως συχνά λέω οι γιατροί του πολέμου, με σκοπό να επιμηκύνουμε τα διαστήματα της ειρήνης, ωστόσο είναι δύσκολο να σταματήσουμε τις τραγωδίες που πάντα κρύβει ένας πόλεμος. 

 

Ακούστε ολόκληρη τη συνέντευξη μου στο ραδιόφωνο του SKAI εδώ.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Ο Ελληνισμός διανύει μια πολύ δύσκολη περίοδο. Κινείται σε επικίνδυνα μονοπάτια..  Θεωρείτε πως έχουμε φθάσει στο σημείο αυτό μόνο μέσα από τα δικά μας λάθη;

 

Η προσέγγιση απάντησης στην ερώτηση εξαρτάται καταρχάς από την προσωπική φιλοσοφία τού καθενός.  Σχεδόν πάντα αναζητώ τις δικές μου ευθύνες – εν προκειμένω, τις ευθύνες τριών περίπου γενεών.  Θεωρώ πως ναι, έχουμε ευθύνη για όσα συνέβησαν στην Ελληνική και στην Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς και για την τύχη του Ελληνισμού ευρύτερα.  Ποιος δεν πήρε μέτρα έγκαιρα μέτρα σε Ελλάδα και Κύπρο για να προλάβει την οικονομική κατάρρευση;  Ή, και αντίστροφα, ποιοί στην Ελλάδα και στην Κύπρο είχαν εσωτερική πληροφόρηση και έλαβαν τα μέτρα τους ώστε είτε να αποφύγουν να έχουν απώλειες είτε να κερδοσκοπήσουν;  Και τέλος, για να συγκεκριμενοποιήσω, ποιος ευθύνεται για τον τραγικό τρόπο με τον οποίο έγινε η διαχείριση των χρηματοπιστωτικών κρίσεων σε Ελλάδα και Κύπρο;  Σας παραπέμπω στο σχετικό άρθρο μου στo πρόσφατο τεύχος της ελληνικής έκδοσης του περιοδικού Foreign Affairs.

 

Για τους κινδύνους είχα προειδοποιήσει.  Ο Φιλελεύθερος είχε φιλοξενήσει το κείμενό μου «Η τύχη, ο διχασμός και η ιστορική ευθύνη» στις 16 Οκτωβρίου 2011, στο οποίο προειδοποιούσα ως εξής: «Γι αυτό και η ευθύνη τού πολιτικού προσωπικού τής Κύπρου είναι τεράστια… Ιδιαίτερα όταν γι αυτά που μπορεί να συμβούν ο υπέρτατος και έσχατος δικαστής θα είναι η Ιστορία.

 

Βεβαίως, η κατάσταση, όπως τελικά διαμορφώθηκε, οφείλεται και σε κινήσεις άλλων παραγόντων του διεθνούς συστήματος και ιδιαιτέρως της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Όμως αυτό ήταν, είναι και θα είναι αναμενόμενο, αφού η πολιτική, και μάλιστα η διεθνής, είναι ένας ανταγωνισμός ισχύος, μία κατάσταση στην οποία τα κράτη μάχονται όχι για απόλυτα, αλλά για σχετικά οφέλη.  Κι αυτό θα έπρεπε να το θυμόμαστε. 

 

Είναι έντονο, πάντως, το αίσθημα πως κάποιες χώρες εξυπηρετούνται από τη σημερινή κατάσταση σε Ελλάδα και Κύπρο. Συμφωνείτε με αυτή την προσέγγιση;  Μπορεί να τεκμηριωθεί;

 

Ασφαλώς και συμφωνώ.  Δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται!  Όταν ο ανταγωνισμός λαμβάνει χώρα για σχετικά οφέλη, είναι προφανές ότι η δυστυχία τού ενός παρέχει ευκαιρίες στον άλλο, στον ανταγωνιστή.  Δεν πρόλαβε να ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση για το «κούρεμα» στην Κύπρο και η Τουρκία έσπευσε να θέσει το ζήτημα δημιουργίας δύο κρατών.  Επιπλέον, η εξάρτηση της Κυπριακής Δημοκρατίας από τα μεγαλύτερα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει αυξηθεί, με αποτέλεσμα αφενός να αυξάνεται η επιρροή τους στο χώρο τής Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, αφετέρου να μειώνεται η ελευθερία κινήσεων της Κύπρου και να αυξάνεται, αντιστοίχως, η ευαισθησία και η τρωτότητά της σε πιέσεις των συγκεκριμένων κρατών.  Για παράδειγμα, αν για τον οποιοδήποτε λόγο τα μεγάλα κράτη θελήσουν να προωθήσουν την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, ποια θα είναι τα περιθώρια αντίδρασης της Κύπρου ή της Ελλάδας;  Βεβαίως, πάντα υπάρχουν περιθώρια, αλλά υπό προϋποθέσεις.

 

Πολλοί είναι εκείνοι που θεωρούν πως η αξιοποίηση του φυσικού αερίου είναι ένας λόγος που οδήγησε κάποιες χώρες να σπρώξουν Ελλάδα και Κύπρο στην οικονομική καταβαράθρωση.

 

Δεν έχω αυτήν την άποψη, τουλάχιστον με τη λογική που προσεγγίζεται το θέμα από κάποιους σε Ελλάδα και Κύπρο.  Τούτο θα μπορούσε να ισχύει αν η Κύπρος προσπαθούσε να αξιοποιήσει μόνη της τις ενεργειακές πηγές πλούτου.  Όμως τούτο δεν έγινε, καθώς η Noble Energy, η Total και η ΕΝΙ είναι μέσα στο παιχνίδι και υπάρχουν αρκετά αλίπεδα και για άλλους.  Βεβαίως, μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι οι πιέσεις για το ποια εταιρία θα πάρει το χ ή το ψ αλίπεδο ή για το με ποια τιμή θα αγοράσουν το φυσικό αέριο θα αυξηθούν, ενώ οι δανειστές αισθάνονται μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι θα πάρουν τα χρήματά τους.  Τέλος, και εκ του αντιθέτου, εκείνο που θα πρέπει να σκεφτούμε είναι μήπως υπερεκτιμήθηκε η αξία της προοπτικής εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων και εξ αυτού οδηγηθήκαμε σε λανθασμένες κινήσεις διαχείρισης της κρίσης.  Δηλαδή, μήπως τελικά η Ρωσία αλλά και η Γερμανία είχαν/έχουν άλλες ενεργειακές προτεραιότητες από αυτές της νοτιοανατολικής λεκάνης της Μεσογείου.

 

Η οικονομική κρίση καθιστά πιο ευάλωτο τον Ελληνισμό στα εθνικά θέματα.  Διαβλέπετε προσπάθεια από την Τουρκία να αξιοποιήσει την οικονομική κρίση;

 

Όπως ανέφερα πιο πάνω, το έκανε ήδη. Το θέμα είναι αν αυτή τη στιγμή μπορεί να απειλήσει διαφορετικά ή να μετουσιώσει την ευκαιρία σε αποτέλεσμα.  Η απάντηση είναι όχι για λίγο καιρό, μέχρι να λήξουν το Κουρδικό και το θέμα της Συρίας – αν λήξουν - και με ποιο τρόπο.  Επιπλέον, η οποιαδήποτε ελληνοτουρκική κρίση θα δυσχεράνει την όποια προοπτική ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας, με όποιες διεθνείς επιπλοκές τούτο μπορεί να συνεπάγεται.

 

Η συνεργασία με το Ισραήλ, μπορεί να προφέρει οικονομικές και στρατηγικές διεξόδους;

 

Ασφαλώς και μπορεί να προσφέρει.  Το Ισραήλ μπορεί να είναι μία ακόμη γέφυρα προς την υπερδύναμη της οποίας ο ρόλος θα είναι ιδιαιτέρως κρίσιμος στην όποια προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού ή οποιουδήποτε άλλου τύπου απειλής.  Οι εξελίξεις στη Συρία, τα συμφέροντα της Κύπρου στη θάλασσα, η επιθετικότητα της Τουρκίας, η αδυναμία της Ελλάδας να την ενισχύσει, η απομυθοποίηση της Ρωσίας, καθώς και η εντός της ΕΕ ηγεμονική συσπείρωση των κρατών τού βορρά, δημιουργούν για την Κύπρο την ανάγκη να επιζητήσει εγγυήσεις για την ασφάλειά της και τα συμφέροντά της από ισχυρούς παράγοντες του διεθνούς συστήματος εντός της ΕΕ αλλά εκτός ευρωζώνης, όπως και εκτός της ΕΕ.  Η συνεργασία με το Ισραήλ και τη Noble Energy νομίζω ότι δείχνει το δρόμο.

 

Η στάση της Ρωσίας σας προβληματίζει;

 

Εκείνο που πάντα με προβλημάτιζε δεν ήταν η Ρωσία, αλλά οι αναλυτές, οι πολιτικοί, οι πολίτες και κάποιοι ισχυροί παράγοντες της κοινωνίας μας που επένδυαν ελπίδες και έκαναν σχεδιασμό πολιτικής, υπολογίζοντας χωρίς κανέναν ιδιαίτερο λόγο στη Ρωσία.  Η φενάκη αυτή κρατάει από το 1770, όταν περίμεναν, σύμφωνα με το δημώδες άσμα, τον «Μόσκοβο να φέρει το χαμπέρι».  Έκτοτε μπορώ απλώς να θυμίσω το ρόλο της Ρωσίας στη δημιουργία του Πανσλαβισμού και της μεγάλης Βουλγαρίας του Αγίου Στεφάνου, στον επανεξοπλισμό του Κεμάλ το 1922, στην δημιουργία της Νοτιοσλαβίας το 1941, στην αναμονή τής βοήθειας το 1974, στην αναγνώριση, μεταξύ των πρώτων μαζί με την Τουρκία, των Σκοπίων ως «Μακεδονία».  Και βεβαίως στα γεγονότα του Μαρτίου, όταν απέτυχαν οι συζητήσεις στη Μόσχα, τι είπε ο Πρωθυπουργός της;  Ότι το νομικό καθεστώς των κοιτασμάτων τής Κυπριακής Δημοκρατίας δεν είναι και τόσο ξεκάθαρο…  

 

Η αλήθεια είναι ότι η Ρωσία είναι ένα μεγάλο κράτος που έχει τις δικές της προτεραιότητες και τις δικές της ικανότητες, στρατιωτικές, οικονομικές και πολιτικές.  Όσοι αποφάσισαν το περίφημο ταξίδι στη Μόσχα, πέρα από το «δεν είν’εύκολες οι θύρες, εάν η χρεία τες κουρταλή», θα έπρεπε να είχαν σκεφτεί το ποιος έχει μεγαλύτερο βάρος για τη Μόσχα, η Γερμανία ή η Κύπρος, και το τι ήθελε πραγματικά η Μόσχα, φυσικό αέριο ή κάτι άλλο…  Με άλλα λόγια δεν θα πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι στη διεθνή πολιτική δεν υπάρχουν φιλίες ή το «ομόδοξο», μόνο συμφέροντα και ανάλογα να προετοιμαζόμαστε και να πράττουμε.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

 

Το εβραϊκό κράτος στρέφεται στην Μεσόγειο

Περίληψη: Μια μικρή χώρα εγκλωβισμένη στα χερσαία σύνορά της από αντιπάλους, το Ισραήλ, ανέκαθεν βασιζόταν στην Μεσόγειο για να αποφύγει την εμπορική και πολιτική απομόνωση. Οι νέες εξελίξεις στην θάλασσα, συμπεριλαμβανομένης της ανακάλυψης των κοιτασμάτων φυσικού αερίου και της αύξησης του παράνομου εμπορίου, απλά θα μεγαλώσουν την σημασία των θαλάσσιων ζητημάτων για την χώρα. Το Ισραήλ χρειάζεται μια ολοκληρωμένη θαλάσσια στρατηγική. Ο EHUD EIRAN είναι επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Χάιφα. Στο παρελθόν διατέλεσε βοηθός του σύμβουλου εξωτερικής πολιτικής του πρωθυπουργού του Ισραήλ. Ο YUVAL ZUR είναι πρόεδρος της έδρας Ναυτικής Στρατηγικής στο Πανεπιστήμιο της Χάιφα. Παλαιότερα, διετέλεσε διοικητής του στόλου υποβρυχίων του Ισραήλ, υπαρχηγός των ναυτικών επιχειρήσεων και αρχηγός του επιτελείου του ισραηλινού πολεμικού ναυτικού. Μετά τη συνταξιοδότησή του ως ναύαρχος, υπηρέτησε ως αναπληρωτής γενικός διευθυντής της ισραηλινής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας. Περισσότερα εδώ

 

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ενδιαφέροντα

Ένα ενδιαφέρον άρθρο από την ιστοσελίδα του Μιχάλη Ιγνατίου

Ο πρόεδρος και ανώτατος εκτελεστικός σύμβουλος της Noble Energy, Τσαρλς Ντέιβιντσον κατέγραψε στη Λευκωσία τη θέση της εταιρείας του, ότι οι εξαγωγές φυσικού αερίου, τόσο από το Ισραήλ όσο και από την Κύπρο είναι καλύτερα να γίνουν μέσω ενός τερματικού σταθμού υγροποίησης LNG, παρά με αγωγό προς την Τουρκία.

Η άποψή του έχει βαρύνουσα σημασία, καθώς βρίσκεται σε συνεχή συνεννόηση με την αμερικανική κυβέρνηση, και όπως είναι ευνόητο, θα επικρατήσει η πρόταση για κατασκευή LNG. Την ίδια στιγμή, παράγοντες του “Εβραϊκού Λόμπι” στην Ουάσιγκτον υπογράμμιζαν ότι ο αγωγός μέσω Τουρκίας καθιστά το Ισραήλ όμηρο της Αγκυρας και εκμηδενίζει τη στρατηγική του θέση. Τόνισαν επίσης ότι η διαδικασία επαναπροσέγγισης Ισραήλ και Τουρκίας έχει οδηγηθεί ήδη σε αδιέξοδο.

Ο κ. Ντέϊβιντσον , τόνισε ότι έχει κάνει την εισήγησή του προς τις αρχές των δύο χωρών, και πρόσθεσε ότι ως εταίρος, τόσο στο Ισραήλ όσο και στην Κύπρο, η Noble Energy έχει υποδείξει στους συνεργάτες της πως το LNG είναι ο πιο βιώσιμος τρόπος εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου και μεταφοράς του στις αγορές. Οι αποφάσεις, τόνισε, λαμβάνονται σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές των χωρών και αν είναι δυνατόν ομόφωνα, ενώ έστειλε και το μήνυμα στο Ισραήλ ότι μετά την εκμετάλλευση του κοιτάσματος του Tamar για τις ανάγκες της χώρας, θα πρέπει να αρχίσουν να σκέφτονται σοβαρά τις εξαγωγές.

Ο ανταποκριτής του ΑΠΕ, Αρης Βικέτος μετέδωσε ότι ο κ. Ντέιβιντσον κατέστησε σαφές ότι η Noble Energy βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την κυπριακή κυβέρνηση για την υλοποίηση των υποδομών του τερματικού LNG, αλλά όπως επεσήμανε πρέπει να προηγηθεί μία συμφωνία εμπορικού πλαισίου με την κυβέρνηση, ώστε να ελαχιστοποιηθεί το ρίσκο της επένδυσης. Διαφορετικά, όπως άφησε να εννοηθεί, θα ήταν ρίσκο για τη Noble Energy να προχωρήσει με την εξόρυξη του φυσικού αερίου. Αυτή είναι και η διαφορά με το Ισραήλ, παρατήρησε, το γεγονός δηλαδή ότι εκεί οι ανάγκες για την εσωτερική αγορά είναι πολύ μεγαλύτερες και ως εκ τούτου προχώρησε η εκμετάλλευση του εν λόγω κοιτάσματος. Στην Κύπρο η εκμετάλλευση του φυσικού πλούτου είναι συνώνυμη με τις εξαγωγές και ως εκ τούτου θα πρέπει να υπάρχουν οι υποδομές, σημείωσε. Εξέφρασε, μάλιστα, την ελπίδα να υπάρξει συνεργασία μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου στο θέμα της εξαγωγής φυσικού αερίου.

Σε ό,τι αφορά με το αν έχει κάποια προτίμηση για την τοποθεσία του τερματικού υγροποίησης, ο πρόεδρος της Noble Energy αναγνώρισε ότι η Κύπρος έχει βρει πρώτη ένα βιώσιμο χώρο, προσθέτοντας όμως ότι και το Ισραήλ ψάχνει για να βρει πιθανές τοποθεσίες ανέγερσης τερματικού υγροποίησης. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αν υπάρξει κάποια συνεργασία θα έχουμε καλύτερες εξοικονομήσεις και αυτό θα βοηθήσει πάρα πολύ στη χρηματοδότηση και στην ανέγερση (του τερματικού) και την προώθηση του αερίου» τόνισε.

Ο κ. Ντέιβιντσον υποστήριξε πως η εμπορική συμφωνία της εταιρείας του με την κυβέρνηση θα βοηθήσει στο μέλλον να εισέλθουν ως εταίροι στο τερματικό LNG και άλλες εταιρείες, όπως για παράδειγμα η ENI και η Total. Σημείωσε πως όσο πιο μεγάλο είναι το τερματικό σε μέγεθος τόσο το καλύτερο. Αναφέρθηκε στις οικονομίες κλίμακας που δημιουργούνται υπό αυτές τις περιστάσεις και για το άνοιγμα σε ακόμη μεγαλύτερες αγορές. «Παίρνουν χρόνο αυτές οι διαδικασίες και θέλουμε να είμαστε σίγουροι ότι ξεκινούμε σύντομα» διευκρίνισε, επισημαίνοντας ταυτόχρονα πόσο σημαντικό είναι για την Κύπρο το γεγονός ότι έχει βρεθεί χώρος για το τερματικό LNG, όπου μάλιστα μπορεί να γίνει όχι μόνο ένα train, αλλά έως και επτά.

Ο πρόεδρος της Noble Energy γνωστοποίησε ότι η επιβεβαιωτική γεώτρηση στο οικόπεδο 12 της Κυπριακής ΑΟΖ  θα γίνει φέτος τον Ιούνιο.

Εξάλλου, ο πρόεδρος Αναστασιάδης δήλωσε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας υποδεικνύουν ξεκάθαρα ότι «η Κύπρος θα βρίσκεται στην πρωτοπορία των εξελίξεων της ανάπτυξης φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο». Σε ομιλία του σε συνέδριο για το φυσικό αέριο στην Ανατολική Μεσόγειο, την οποία ανέγνωσε ο υπουργός Γεωργίας Νίκος Κουγιάλης, ο Ν. Αναστασιάδης υπογράμμισε τη δέσμευση της κυβέρνησης να προχωρήσει με το σχεδιασμό της απαραίτητης ενεργειακής υποδομής για αξιοποίηση των εγχώριων αποθεμάτων φυσικού αερίου, όπως ο υποθαλάσσιος αγωγός για τη μεταφορά φυσικού αερίου στην Κύπρο και η δημιουργία σταθμού υγροποίησής του για σκοπούς εξαγωγής.

Εξέφρασε, τέλος, την πεποίθηση πως η Κύπρος, λόγω της στρατηγικής της θέσης και των δράσεων που αναλαμβάνονται σε όλα τα επίπεδα, έχει να διαδραματίσει έναν αποφασιστικό ρόλο στην ανάπτυξη του νέου ενεργειακού τομέα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πηγή: Αρης Βικέτος – www.amna.gr

 

 

 

Read more: http://mignatiou.com/?p=1181#ixzz2RCh2dbg3

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ενδιαφέροντα
Πέμπτη, 06 Σεπτέμβριος 2012 07:10

Ελλάδα και Διεθνείς Σχέσεις

Συνέντευξη για τις Διεθνείς Σχέσεις
21/08/2012

Κύριε Καθηγητά, πιστεύετε ότι στη Συρία μπορεί να αναγεννηθεί ο ψυχρός πόλεμος μεταξύ Δύσης και Ανατολής (Ρωσίας-Κίνας) ή η ανατροπή Ασάντ είναι θέμα διαδικαστικό και μεμονωμένο;

Ο ψυχρός πόλεμος ήταν κάτι το διαφορετικό.  Χαρακτηριζόταν από ιδεολογική πόλωση και ανταγωνισμό, στον οποίο οι δύο υπερδυνάμεις διέθεταν και κυριολεκτικά επένδυαν τα πάντα.  Αυτή τη στιγμή ούτε η Ρωσία, ούτε η Κίνα έχουν τη δυνατότητα να ανταγωνισθούν τις ΗΠΑ, και αυτές δεν έχουν τη διάθεση.  Η χρονική συγκυρία δεν προσφέρεται για κανέναν και οι συσχετισμοί δεν το επιτρέπουν σε Ρωσία και Κίνα.

Η προσπάθεια ανατροπής Ασάντ ασφαλώς εμπεριέχει στοιχεία συγκdoυρίας.  Με τη διαφορά ότι οι ΗΠΑ και οι άλλες δυτικές δυνάμεις, ιδιαίτερα η Γαλλία, δεσμεύονται από δηλώσεις και πράξεις, όπως στην περίπτωση της Λιβύης.  Επιπλέον, οι ΗΠΑ αφενός βρίσκονται σε προεκλογική περίοδο, αφετέρου το σημαντικότερο ζήτημά τους δεν είναι η Συρία, αλλά το Ιράν.  Παράλληλα, για τη Ρωσία η Συρία είναι ο μοναδικός και τελευταίος σύμμαχος στην περιοχή, ο οποίος μάλιστα της προσφέρει και τη μοναδική ναυτική «βάση» στη Μεσόγειο.  Όλες αυτές οι δυνάμεις ανταγωνίζονται παρασκηνιακά και μέσω τρίτων περί και κυρίως στο εσωτερικό της Συρίας.


 

Οι ανατροπές που φέρνει η Αραβική Άνοιξη απειλούν την περιφερειακή ασφάλεια της Ελλάδας ή συνεισφέρουν στην εμπέδωση σταθερότητας. Πώς η Ελλάδα επηρεάστηκε μέχρι τώρα και πώς πρέπει να αντιδράσει σε αυτές τις εξελίξεις;

Το περιφερειακό περιβάλλον της Ελλάδας έχει διαφοροποιηθεί, ενώ το ζήτημα της σταθερότητας είναι μάλλον νωρίς για να το εκτιμήσει κανείς.  Το βέβαιο είναι όμως ότι η σταθερότητα της περιοχής μπορεί να επηρεαστεί από μία ριζική αλλαγή της εξωτερικής πολιτικής της Αιγύπτου και από ανακατατάξεις στη Συρία.

Σε κάθε περίπτωση, θεωρώ πως είναι η ίδια η Ελλάδα που έχει επηρεάσει την ασφάλειά της, αφού κατά την τελευταία τριετία οι έχοντες την ευθύνη της χώρας κατόρθωσαν να καταρρακώσουν το κύρος της διεθνώς.  Η Ελλάδα έλαμψε διά της απουσίας της στις εξελίξεις στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, σε μία περιοχή που υποτίθεται διαθέτει προνομιακές προσβάσεις.  Ευτυχώς για την Ελλάδα, ένα ζωντανό κομμάτι του Ελληνισμού, η Κυπριακή Δημοκρατία, συμμετείχε στις ενεργειακές και διεθνοπολιτικές εξελίξεις, δίνοντας στην Ελλάδα τη δυνατότητα να μη χάσει όλες τις ευκαιρίες.

Η Ελλάδα λοιπόν το πρώτο που έχει να κάνει είναι να ανορθώσει το διεθνές κύρος της.  Και το δεύτερο να αφεθούν οι μηχανισμοί της εξωτερικής μας πολιτικής να κάνουν τη δουλειά τους. Ιδέεςυπάρχουν πολλές.  Δουλειά και εγρήγορση χρειάζεται.


 Οι ανακατατάξεις στο εσωτερικό της Τουρκίας και της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια πιστεύετε ότι θα επηρεάσουν ευμενώς ή δυσμενώς τις ελληνο-τουρκικές σχέσεις; 

Η Τουρκία επί του παρόντος βλέπει αφ’ υψηλού την Ελλάδα, θεωρώντας, όπως γράφει ο Νταβούτογλου στο βιβλίο του Το στρατηγικό βάθος, ότι ένας πυγμάχος βαρέων βαρών (βλ. Τουρκία) δεν μπορεί να ανταγωνίζεται με κάποιον των ελαφρών κατηγοριών (βλ. Ελλάδα).  Επί του παρόντος η μεγαλεπήβολη εξωτερική πολιτική Ερντογάν/Νταβούτογλου θέλει την Τουρκία να ασχολείται με τα σημαντικότερα θέματα της Μέσης Ανατολής: Ιράν, Συρία, Παλαιστινιακό, κλπ., και να είναι ευχαριστημένη με τη διείσδυση της υποκουλτούρας της σε όλη την περιοχή μέσω των δεκάδων τηλεοπτικών σειρών σαπουνόπερας που προβάλλονται σε πολλά κράτη περιφερειακά των συνόρων της.  Το ζήτημα είναι πόσο χρόνο θα αντέξει η παρούσα ηγεσία, πόσο χρόνο θα συνεχίσει να αναπτύσσεται η Τουρκική οικονομία, πόσο θα κρατήσει η κοινωνική ειρήνη, τι κόστος θα πληρώσει η Τουρκία για την εμπλοκή της στη Συρία, και πώς θα αντιμετωπίσει το Κουρδικό.  Συνεπώς οι σχέσεις ούτε θα βελτιωθούν, ούτε θα χειροτερέψουν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η Τουρκία θα σταματήσει τις παραβιάσεις του εθνικού εναερίου χώρου ή θα σταματήσει τα όποια παιχνίδια με τη μειονότητα ή την προώθηση λαθρομεταναστών προς την ΕΕ.


Μπορεί η Τουρκία να κινηθεί μονομερώς απέναντι στην τριπλή συμμαχία Ελλάδα – Κύπρο – Ισραήλ;

Η Τουρκία δεν μπορεί να κινηθεί μόνη της εναντίον του Ισραήλ και της είναι δύσκολο να κινηθεί μόνη της εναντίον της Ελλάδας.  Συνεπώς,δεν μπορεί να κινηθεί και απέναντι στην τριάδα.


Τι προσδοκά η Τουρκία από την αποσταθεροποίηση της Συρίας;

Η Τουρκία δεν προσδοκά την αποσταθεροποίηση της Συρίας ή τουλάχιστον αυτήν που φαίνεται να προκύπτει.  Προσδοκά ένα σενάριο το οποίο δεν φαίνεται να πραγματοποιείται: μία κυβέρνηση Σουνιτών, φιλοδυτική και, ει δυνατόν, φιλοτουρκική, η οποία θα της διασφαλίζει διακρατικό εμπόριο, ανοιχτές χερσαίες προσβάσεις προς το Ιράκ και την Αραβική χερσόνησο, αποκλεισμό της επιρροής του Ιράν και ένα εργαλείο πίεσης προς την Κύπρο, το Λίβανο και το Ισραήλ.  Αντιθέτως, και ενώ ο Άσαντ είναι ακόμη στην εξουσία, φαίνεται να εισπράττει μία εκ νέου δραστηριοποίηση του PKK στο εσωτερικό της και να αντιμετωπίζει την προοπτική δημιουργίας ενός επιπλέον αυτόνομου Κουρδικού μορφώματος, αντίστοιχο με αυτό στο Βόρειο Ιράκ.


Πόσο πιθανή είναι μετά τις αμερικανικές εκλογές μία επέμβαση στο Ιράν και τι αποτελέσματα μπορεί να έχει στο διεθνές περιβάλλον;

Δεν μπορώ να μιλήσω για το μέλλον με πιθανότητες.  Το βέβαιο είναι πως το κόστος εμπλοκής είναι μεγάλο. Αλλά και το κόστος της απραξίας είναι επίσης μεγάλο.  Συνεπώς οι ΗΠΑ ή θα πρέπει να υποβαθμίσουν διεθνώς και στο εσωτερικό τους το ζήτημα του Ιράν ή θα πρέπει να βρουν μία πιο έξυπνη λύση από το αδιέξοδο δίλλημα επιτίθεμαι ή δεν κάνω τίποτε.  Όπως λένε οι Αγγλοσάξονες: wherethere is a will, there is a way.


Πώς θα επηρεαστούν οι οικονομικές εξελίξεις στην περιοχή της Μεσογείου από τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις και που πρέπει να στοχεύσει η Ελλάδα από πλευράς οικονομικής εκμετάλλευσης;

Οι διεθνοπολιτικές εξελίξεις ασφαλώς μπορεί να επηρεάσουν τις οικονομικές προοπτικές, ιδιαίτερα σε σχέση με την εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων της Μεσογείου.  Η Κύπρος παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις. Το ίδιο θα πρέπει να κάνουμε και εμείς.  Πρέπει να είμαστε σε επαφή συστηματικά με παλαιούς και νέους φίλους, εξηγώντας τις επιλογές μας και μιλώντας τη γλώσσα του κοινού συμφέροντος.  Όλες οι χώρες παραγωγοί έχουν ανάγκη για μία ασφαλή και φθηνή δίοδο του ενεργειακού τους πλούτου προς την αγορά της Ευρώπης.  Το ίδιο έχουν και οι χώρες καταναλωτές.  Και αυτήν την ασφαλή δίοδο μπορεί να την προσφέρει μόνο η Ελλάδα. Όμως είναι δουλειά της Ελλάδας να το προβάλλει και να μιλήσει τη γλώσσα του κοινού συμφέροντος.

 

 


 

 

Professor, do you believe that a new era of Cold War can be revived in Syria between West and East (Russia and China) or Assad’s regime overthrow is just a procedural issue that can be treated as an individual incident?

The Cold War was something different. It was characterized by ideological polarization and competition, in which the two superpowers had literally invested everything. Neither Russia nor China currently has the capability as well as the mood to compete with U.S.A. Timing is not suitable for anyone and the present distribution of power does not allow Russia and China pursuing such a competition.

Efforts to overthrow Assad certainly contain elements of time coincidence. The main difference is that the U.S.A. and other Western powers, especially France, are bound by official statements and actions, like in the case of Libya. Moreover theU.S.A. is in an election period, while indeed the key issue is notSyria, but Iran.  In the same time, Syria is the only and last ally in the region for Russia, providing to it the unique naval "base" in the Mediterranean. All these forces compete fiercely in the backstage through third parties, both outside and mainly inside Syria.

 

Do changes that Arab Spring brings in the area threaten Greek regional security or contribute to a consolidation of stability? What were the consequences for Greece until now and how do you think it should react to these changes?

The regional environment of Greece has definitely changed, but the matter of stability is rather early to assess it.  What is certain, however, is that stability in the area may be affected by a radical change in Egypt’s foreign policy and any significant rearrangements in Syria.

In any case, I think Greece itself has affected its own safety, since those who had the responsibility of the country for the last three years succeeded in devastating its prestige internationally. Greece was absent while developments were taking place in the Southeast Mediterranean, an area to which supposedly has privileged access. Fortunately for Greece, a living piece of Hellenism, Cyprus, participated in energy and international political developments, giving Greece the chance not to miss all opportunities.

Therefore, the first thing Greece has to do is to rebuild its own international prestige.  Secondly, Greece should let its own foreign policy mechanisms to do their job unhindered.  There are many ideas that can be exploited. Work and alertness is what is needed.

 

Do you believe that rearrangements within Turkey and Greece in recent years will impact favorably or unfavorably on Greek-Turkish relations?

Turkey currently is looking down on Greece, considering, as Davutoglu writes in his book The strategic depth, that a heavyweight boxer (see Turkey) should not compete with a lightweight one (see Greece). Currently the grandiose foreign policy of Erdogan / Davutoglu wants Turkey to deal with the major issues of the Middle East, i.e., Iran, Syria, Palestine, etc., and remain happy with its sub-cultural penetration across the region through dozens of TV soap opera series, televised in many countries around its borders. The question is how long its present leadership will last, how long the Turkish economy will continue with the same rate of growth, how long will the social peace last, what cost Turkey will pay for its involvement in Syria and how Turkey will address the Kurdish issue. Therefore, Greek-Turkish relations neither will improve nor will worsen.  This does not mean that Turkey will stop violating the Greek national airspace, will stop trying to manipulate the Greek Muslim minority or channel illegal immigrants to the EU through Greece.

 

Can Turkey unilaterally react against the triple alliance ofGreece - Cyprus - Israel?

Turkey cannot react alone against Israel and is also difficult to reactalone against Greece. Therefore, it cannot react as well against this triad.

 

What does Turkey expect from Syria’s destabilization?

Turkey does not expect or wish the destabilization of Syria or at least the one that seems to emerge. It expects a scenario that does not seem to emerge: A Sunni government, pro-Western and, if possible, pro-Turkish, which it will ensure Turkey an interstate commerce, open land accesses to Iraq and the Arabian peninsula, exclusion of Iran’s influence and a pressure tool against Cyprus, Lebanon and Israel.  In contrast, while Assad is still in power, it seems to receive a re-activation of the PKK inside its borders and faces the prospect of a further autonomous Kurdish entity within Syria, similar to that in Northern Iraq.

 

How possible is a military operation in Iran after the U.S. elections and what consequences can this have oninternational environment?

I cannot talk about future in possibilities. What is certain is that thecost of an engagement is great. But the cost of inaction is great too.Therefore, the U.S.A. either should downgrade internationally and domestically the Iran issue or they should find a smarter solution than the deadlock dilemma to attack or do nothing. And as they say: where there is a will, there is a way.

 

How will economic data in Mediterranean region be affectedby geopolitical upheavals and where Greece should target, in terms of economic exploitation?

International political developments can certainly affect the economic outlook in the Mediterranean, particularly in relation to theexploitation of energy resources. Cyprus is closely monitoringchanges.  We should do the same.  We must be in touch on aregular basis with old and new friends in the region, explaining our foreign policy options and talking the language of common interest.All producer countries need for their energy riches a safe and inexpensive channel towards the European market. The same applies for consumer countries.  Only Greece may offer this safepassage from the Middle East to the West.  It is Greece’s job tostress this and speak the language of common interest.

 

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει αρχίσει υπό τις απειλές της Τουρκίας, έρευνες για εντοπισμό φυσικού αερίου. Κατά τη γνώμη σας, μέχρι που μπορεί και θα τεντώσει το σχοινί της έντασης η Τουρκία;

Η Τουρκία φαίνεται πως δεν μπορεί πια να τεντώσει το σχοινί.  Το συγκεκριμένο παιχνίδι το έχασε.  Ό,τι ήταν να κάνει το έκανε.  Υπήρξαν οι γνωστές  βόλτες του ερευνητικού σκάφους, οι γνωστές απειλητικές κορώνες για εσωτερική κατανάλωση, η «περίφημη» συμφωνία με το ψευδοκράτος για έρευνες στον κατεχόμενο θαλάσσιο χώρο της Κυπριακής Δημοκρατίας.  Όσο περισσότεροι τρίτοι παράγοντες αναμειγνύονται στη υπόθεση της εξερεύνησης και, στη συνέχεια, της εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων, τόσο μικρότερες οι πιθανότητες για να τεντώσει το σχοινί.  Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι, δεν χάνουμε τίποτε.  Η προετοιμασία είναι το Α και το Ω στη διαχείριση των κρίσεων και αυτό το έχω διδάξει σε αρμόδιους φορείς και στην Ελλάδα και στην Κύπρο.


Σωστά αντιδρούν Αθήνα και Λευκωσία στις απειλές και μεθοδεύσεις της Άγκυρας;

Η Λευκωσία, γενικώς, αντιδρά σωστά.  Ίσως θα έπρεπε, όπως είχα προτείνει σε άρθρο μου στον Φιλελεύθερο να είχε διεθνοποιήσει πολύ πιο γρήγορα το θέμα και να έχει με καλύτερο τρόπο καταγράψει στα διεθνή fora την απειλητική και απειλητική συμπεριφορά της Τουρκίας.  Τούτο με στόχο, αν συμβεί οτιδήποτε να βρεθεί στην πλεονεκτική θέση και να καταγγείλει ευκολότερα και κυρώσεις να ζητήσει.  Όσον αφορά την Αθήνα, βλέπουμε μόνον εσχάτως να γίνονται κάποιες κινήσεις, όπως οι επισκέψεις του Υπουργού Εξωτερικών και του Υπουργού Άμυνας στη Λευκωσία, η επίσκεψη του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης στο Ισραήλ.  Σε κάθε περίπτωση, η Αθήνα έχασε πολύτιμο χρόνο και, όπως έχω ήδη γράψει σε Ελλάδα και Κύπρο, θα πρέπει να ανακηρύξει το δυνατόν συντομότερα τη δική της ΑΟΖ.


Screen_shot_2011-12-28_at_16.07.06


Για την Κύπρο, τι σημαίνει η αξιοποίηση του φυσικού πλούτου, που μάλλον υπάρχει και είναι αρκετός;  Εννοούμε πολιτικά και οικονομικά, ασφαλώς.

Να το πω χιουμοριστικά: η Κύπρος δεν θα βγάζει πια «μόνο χαρούπια».  Θα βγάζει και υδρογονάνθρακες και όλοι, φίλοι και αντίπαλοι, αντιλαμβάνονται τη σημασία του γεγονότος.  Τούτο συνεπάγεται ότι η Κύπρος, ένα κράτος μέλος της ΕΕ, θα είναι και παραγωγός, δηλαδή τροφοδότης, αλλά και διακομιστής τού ισραηλινού φυσικού αερίου ή και οποιουδήποτε άλλου παραγωγού της Μέσης Ανατολής που θα έρθει σε συμφωνία με το Ισραήλ.  Τα πράγματα αλλάζουν στη Μέση Ανατολή και ενδέχεται, πέραν της Ιορδανίας, και άλλα κράτη που παράγουν πόρους να έρθουν σε συμφωνία με το Ισραήλ.  Οικονομικά σημαίνει ότι η Κύπρος πολύ πιο γρήγορα θα βγει από την οικονομική κρίση και θα μπορέσει να διατηρήσει το ίδιο ύψος το δαπανών που απαιτούν οι προσπάθειες για να λήξει η εισβολή και κατοχή.  Επιπλέον, η προσδοκώμενη, νέα ευμάρεια της Κυπριακής Δημοκρατίας θα αυξήσει άλλη μία φορά το γόητρό της έναντι των Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι θα βλέπουν ένα ακόμη τρένο ευημερίας να περνά δίπλα τους και αυτοί να μη συμμετέχουν.  Τέλος, πάρα πολύ σημαντικό είναι το πώς θα χειριστεί η Κύπρος τα προσδοκώμενα κέρδη.  Ξέρετε, ο σημαντικότερος συντελεστής ισχύος για το Κουβέϊτ, όταν ξεκίνησε ολόκληρη η Δύση να το σώσει, δεν ήταν το πετρέλαιο.  Είναι κάτι που λίγοι το ξέρους ή το έχουν σκεφτεί.  Ήταν οι επενδύσεις του στο εξωτερικό των κερδών από το πετρέλαιο.

 

Διαμορφώνεται μια συμμαχία Ελλάδος- Κύπρου- Ισραήλ. Θεωρείτε ότι μπορεί να προχωρήσει και προς ποια κατεύθυνση;

Δεν γνωρίζω σε ποια κατεύθυνση μπορεί να προχωρήσει.  Ασφαλώς πρόκειται για μία συμμαχία που διαμορφώνεται στη βάση μίας συγκυρίας.  Όπως έχω κατά το παρελθόν τονίσει, οι συμμαχίες διατηρούνται για όσο καιρό υπάρχουν σημαντικά κοινά συμφέροντα ή εφόσον δημιουργηθούν τέτοια.  Τα σημαντικά συμφέροντα, με βάση αυτά τα οποία γνωρίζουμε τώρα, θα διαρκέσουν για πολλά χρόνια.  Είναι σημαντικό επίσης να αντιληφθεί η Ελλαδική διπλωματία ότι τα συμφέροντα της χώρας δεν περιορίζονται στο Αιγαίο και στη Βαλκανική, αλλά φθάνουν στη Βόρειο Αφρική και στη Μέση Ανατολή.  Μία τέτοια λογική ασφαλώς θα ενίσχυε το ενδεχόμενο μακροημέρευσης μίας σταθερότερης συνεργασίας με το Ισραήλ.

 

Κάποιοι θεωρούν πως σε κάποια φάση το Ισραήλ θα τα βρει με την Τουρκία, οπότε η στρατηγική μας συμμαχία θα μπει στον πάγο.

Θα ήθελα να γνωρίζω ποια είναι η βάση μίας τέτοιας σκέψης.  Βεβαίως κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι κάτι θα συμβεί στο μέλλον.  Όμως επειδή στην επιστήμη γενικά και στην επιστήμη των Διεθνών Σχέσεων ειδικότερα ούτε φύλλα δάφνης μασάμε, ούτε ρίχνουμε τα χαρτιά, αναλύουμε τις καταστάσεις με βάση αυτά τα οποία γνωρίζουμε.  Γνωρίζουμε ότι η τουρκική εξωτερική πολιτική έχει προκαλέσει σημαντικές ζημίες στα συμφέροντα του Ισραήλ.  Θυμίζω Παλαιστίνη, Ιράν, Συρία.  Φαίνεται ότι τα δρομολογημένα τουρκικά σχέδια είναι δύσκολο να αλλάξουν. Έτσι, στο βαθμό που η τουρκική εξωτερική πολιτική θα παραμείνει η ίδια, δεν βλέπω τι θα είναι αυτό – ποιο κοινό συμφέρον δηλαδή – που θα φέρει κοντά τις δύο πλευρές.  Επιπλέον, η συμμαχία με την Τουρκία, ένα κράτος μέλος του ΝΑΤΟ, στηριζόταν στη λογική της εξισορρόπησης κάποιων αραβικών, πρώην φιλοσοβιετικών κρατών.  Αυτό πλέον έχει χαθεί, καθώς η Τουρκία στήριξε τη Συρία εναντίον του Ισραήλ.  Επιπλέον, τα πράγματα βαίνουν προς αλλαγή και στη Συρία.  Και, ασφαλώς, όποιοι έρθουν στην εξουσία, θα είναι φιλοδυτικής επιρροής.  Ένα επιπλέον στοιχείο: αν κοιτάξει κανείς το χάρτη θα δει ότι η Κύπρος και η Ελλάδα ουσιαστικά συνιστούν το με την παραδοσιακή έννοια στρατηγικό βάθος του Ισραήλ.  Για ποιο λόγο το Ισραήλ θα ήθελε να εγκαταλείψει ένα τέτοιο πλεονέκτημα;

 

Η οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα δεν επηρεάζει τη διαχείριση των εθνικών θεμάτων;

Ασφαλώς και την επηρεάζει.  Όμως στην αρθρογραφία μου στην Ελλάδα υποστηρίζω πως η εξωτερική πολιτική, σε αντίθεση με άλλες πολιτικές, δεν χρειάζεται πολλά χρήματα.  Χρειάζεται σχεδιασμό, αποφασιστικότητα και αποτελεσματικότητα.  Βεβαίως το φορτίο της Ελλαδικής διπλωματίας είναι μεγαλύτερο απ’ότι στο παρελθόν. Διότι μαζί με τα παραδοσιακά καθήκοντα που είχε, πρέπει τώρα κατά προτεραιότητα να κάνει τρία πράγματα: να υποβοηθήσει στην ανεύρεση των απαιτούμενων πόρων, να αυξήσει κατακόρυφα τις προσπάθειες της οικονομικής διπλωματίας και, το σημαντικότερο, να επιχειρήσει να αποκαταστήσει το κύρος της χώρας.  Η αποκατάσταση του κύρους είναι εθνικό ζήτημα πλέον.  Όμως σε τι επηρεάζει η οικονομική κρίση την ανακήρυξη ή μη ΑΟΖ εκ μέρους της Ελλάδας, όταν τόσοι και τόσο ισχυροί παράγοντες συνηγορούν προς την ίδια κατεύθυνση;

 

Και η οικονομική κατάσταση στην Κύπρο;

Για την Κύπρο τα πράγματα είναι πιο εύκολα.  Θεωρώ ότι η Κύπρος δεν διάγει περίοδο ισχνών αγελάδων, αλλά λιγότερο παχέων.  Θεωρώ ότι η Κύπρος, πρώτον, μπορεί να επενδύσει περισσότερο στη διπλωματική της μηχανή και, δεύτερον, να σταματήσει την πολιτική εσωστρέφεια και να κοιτάξει προς τα έξω.  Σύντομα πλησιάζει η Προεδρία της ΕΕ και το πολιτικό σύστημα της Κύπρου είναι στραμμένο προς το παρελθόν.  Φαίνεται δε πως το μόνο σχετικό με το μέλλον πράγμα που βλέπει είναι οι εκλογές.  Η Κύπρος πρέπει, στο άμεσο μέλλον, να κάνει δύο πράγματα.  Πρώτον, να γίνει για έξι μήνες το κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Τέτοιες ευκαιρίες δεν χάνονται.  Δεύτερον, να χαράξει μία στρατηγική μεσοπρόθεσμη, βάσει της οποίας θα λήξει η εισβολή και κατοχή.  Επιμένω, όπως είχα υποστηρίξει σε συνέδριο στην Κύπρο, ότι τα μικρά κράτη μπορούν να έχουν στρατηγική.  Και σας πληροφορώ ότι μία τέτοια πρόταση έχω υποβάλλει στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν. Φαίνεται ότι δεν ενδιέφερε…

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Τύχη είναι ο αστάθμητος, ο απροσδόκητος παράγων που μπορεί να αλλάξει το ρου των γεγονότων. Αν είναι «κακή» και δεν τη διαχειριστούμε σωστά, τότε οι συνέπειες μπορεί να είναι καταστροφικές. Τρία τυχαία γεγονότα – ο λοιμός, η καταστροφή των Ερμών και η τρικυμία μετά τη ναυμαχία στις Αργυνούσες – γονάτισαν την Αθηναϊκή ηγεμονία. Αντίθετα, αν η τύχη είναι «αγαθή», τότε αυτοί που θα μπορέσουν να τη διαχειρισθούν, θα καταγράψουν σημαντικές επιτυχίες.

Η περίπτωση των υδρογονανθράκων στην ΑΟΖ είναι τύχη αγαθή. Κάποτε παραπονιόμασταν ότι κανείς δεν ενδιαφέρεται για την παράνομη εισβολή και κατοχή τής Κύπρου, ενώ, αντίθετα, οι πάντες κινητοποιήθηκαν για το Κουβέιτ. Η ερμηνεία ήταν – με λαϊκή και χιουμοριστική διατύπωση – ότι «η Κύπρος δεν βγάζει πετρέλαιο, αλλά χαρούπια». Έχει όμως η Ιστορία γυρίσματα!

Διότι, να που η τύχη χαμογέλασε και βρέθηκαν υδρογονάνθρακες στην Κυπριακή ΑΟΖ και, στη βάση αυτής της προοπτικής και ισχυρών κοινών συμφερόντων, συνήφθησαν ισχυρές συμμαχίες. Χαμογέλασε και στην Ελλάδα, ενώ γύρισε την πλάτη στην Τουρκία, της οποίας την έξοδο στη Μεσόγειο εμποδίζει ένα νησάκι: το Καστελόριζο. Θυμηθείτε όμως ότι στο πλαίσιο του σχεδίου Άτσεσον, σε αντάλλαγμα για την Ένωση, η Ελλάδα θα παραχωρούσε το Καστελόριζο! Και η Τουρκία το απέρριψε! Όντως, έχει η Ιστορία γυρίσματα.

Από τη μεριά της η Ελλάδα δεν διαχειρίζεται την αγαθή τύχη της, όπως άνετα, λόγω ισχυρότατων συμφερόντων, θα μπορούσε και δεν ανακηρύσσει ΑΟΖ. Όσο για την Κύπρο, όλα πήγαιναν πάρα πολύ καλά, μέχρι τη στιγμή που ένα ατυχές, από κάθε πλευρά, γεγονός ήρθε να αναταράξει το πολιτικό σκηνικό και διαίρεσε λαό και πολιτικούς.

Η διαίρεση αυτή φαίνεται να εντείνεται και να δημιουργεί προοπτικές διχασμού τη στιγμή που θα ξέρουμε αν από τα σπλάχνα τής Μεσογείου θα μεγαπλασιαστούν οι συντελεστές ισχύος μας. Θυμίζω ότι από διχασμό θα χανόταν η Επανάσταση του 21, από διχασμό χάθηκε η Μικρά Ασία, και ο διχασμός ευθύνεται, μεταξύ άλλων, για το 1974.

Η Τουρκία αντιλαμβάνεται τη σημασία των εξελίξεων και γι αυτό αντιδρά σπασμωδικά – χωρίς όμως να μπορεί να κάνει και πολλά εκτός από να ρίχνει πυροτεχνήματα. Η στιγμή είναι ιστορική και η ορθή διαχείρισή της θα αλλάξει τη ροή των γεγονότων για το Κυπριακό και για πολλά άλλα. Πριν λίγες μέρες είχα πει στον Φιλελεύθερο (26-9-2011) ότι ίσως ζούμε μία από εκείνες τις στιγμές στην Ιστορία που το τελευταίο εναπομείναν περιφερειακό κέντρο τού Ελληνισμού – η Κύπρος – μπορεί να τραβήξει προς τα μπρος όλους μας.

Γι αυτό και η ευθύνη τού πολιτικού προσωπικού τής Κύπρου είναι τεράστια. Θεωρώ επιστημονικό, τουλάχιστον, καθήκον μου, να υπενθυμίσω ότι για την ορθή διαχείριση μίας κρίσης απαιτούνται σύνεση, ψυχραιμία και ενότητα. Ιδιαίτερα όταν γι αυτά που μπορεί να συμβούν ο υπέρτατος και έσχατος δικαστής θα είναι η Ιστορία.

Δημοσιεύτηκε στις 16 Οκτωβρίου 2011, στον Φιλελεύθερο της Κυριακής, σελ. 33.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική
Δευτέρα, 26 Σεπτέμβριος 2011 17:50

Η Τουρκία έχει ήδη καταγράψει αποτυχίες

Εφ' όλης της ύλης συνέντευξη στην εφημερίδα Φιλελεύθερος της Κύπρου σε θέματα επικαιρότητας εξωτερικής πολιτικής, όπως έρευνες για το φυσικό αέριο στη Μεσόγειο, εξωτερική πολιτική και απειλές της Τουρκίας, ΑΟΖ, κλπ.

 

Διαμορφώνεται ένα νέο σκηνικό στην Ανατολική Μεσόγειο με την έναρξη των ερευνών της Κυπριακής Δημοκρατίας για εξόρυξη φυσικού αερίου.  Θεωρείτε ότι αυτή η εξέλιξη θα οδηγήσει σε γεωπολιτική αναβάθμιση της Κύπρου ή σε συγκρούσεις;

Η Κύπρος έχει ήδη αναβαθμιστεί στο διεθνές σύστημα και το χρηματιστήριο της διεθνούς πολιτικής εξ αιτίας του συγκεκριμένου γεγονότος και αποκτά, για μία ακόμη φορά, τεράστια σημασία. Αυτή είναι μάλλον μεγαλύτερη και από εκείνη της περιόδου τής κρίσης του Σουέζ, που προκάλεσε τότε, όπως θα θυμούνται πολλοί, σημαντικά προβλήματα στην υπόθεση της ανεξαρτησίας.  Μόνο που τώρα είναι προς όφελος της Κύπρου.  Θεωρώ ότι δεν είναι τυχαίες οι επισκέψεις κορυφαίων παραγόντων της διεθνούς πολιτικής στη Λευκωσία, όπως της Μέρκελ, του Μεντβέντεφ, του Πάπα και πολλών άλλων.  Πρέπει να καταλάβουμε το εξής: ότι η τόσο επιθυμητή για τη Δύση πολιτικοστρατιωτική γέφυρα με το Ισραήλ προέκυψε κατά φυσικό τρόπο, ουσιαστικά και με πρωτοβουλία της Κύπρου.

Όσο για τις τριβές ή τις συγκρούσεις, αυτές ούτως ή άλλως δεν αποκλείονται εντός του διεθνούς συστήματος, το οποίο είναι άναρχο ή, όπως πολύ συχνά επαναλαμβάνω, δεν είναι ένας όμορφος κόσμος ηθικός και αγγελικά πλασμένος.  Ας σκεφτούμε το απλό:  η Κύπρος υπέστη εισβολή ακόμη και τότε που ουδείς γνώριζε ότι διέθετε φυσικό αέριο και, μάλιστα, ακολουθούσε μία πολιτική «αδέσμευτης» ουδετερότητας.  Επίσης ας σκεφτούμε το επίσης απλό, αλλά επιστημονικά διαπιστωμένο από την εποχή του Θουκυδίδη: ο μικρός και αδύναμος είναι πιο ασφαλής όταν έχει ισχυρούς και αποφασισμένους συμμάχους, οι οποίοι βρίσκονται στο πλευρό του επειδή έχουν ισχυρά δικά τους συμφέροντα.

 

Πόσο σοβαρά πρέπει να λαμβάνονται οι τουρκικές απειλές;

Κάθε απειλή πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά.  Άλλωστε την απειλή ένας σώφρων κυβερνήτης, πολιτικός ή αναλυτής δεν χρειάζεται να την ακούσει να διατυπώνεται.  Οφείλει να τη διαβλέπει και να την προαισθάνεται.  Η Τουρκία είναι από τη φύση της ένα πιο πρωτόγονο κράτος σε σχέση με τα δυτικά κράτη, πιο στρατιωτικό και συνεπώς πιο βίαιο, ανεξαρτήτως του ποιος κυβερνά, οι στρατιωτικοί ή οι ισλαμικής προέλευσης πολιτικοί.  

Η Τουρκία συνεχίζει να εξοπλίζεται και να επιθυμεί να παίξει το ρόλο τής περιφερειακής υπερδύναμης.  Πλην όμως, όπως είχα προβλέψει στον Φιλελεύθερο, η Τουρκία έχει ήδη καταγράψει αποτυχίες στην εξωτερική της πολιτική.  Απέτυχε ή δεν απέτυχε στη Λιβύη;  Η πολιτική των «μηδενικών προβλημάτων» δεν έχει ήδη υποστεί πλήγματα;  Η προσέγγιση με την Αρμενία απέτυχε παταγωδώς.  Η ισχυρή σημασία με το Ισραήλ κατεστράφη.  Η πολιτική με τη Συρία επίσης απέτυχε και, βεβαίως, αυξάνονται τα προβλήματα με την Κύπρο.

Όσο για τις απειλές της, σε μία γενική προσέγγιση, αυτές πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.  Όμως στην προκειμένη περίπτωση, με βάση όσα γνωρίζω, θεωρώ πως η Τουρκία έχει ήδη κάνει πίσω και περιορίζεται σε ρητορικά, κατόπιν εορτής, πυροτεχνήματα.  Πως αλλιώς μπορεί να ερμηνευτεί η απόφαση ότι θα οριοθετήσει την υφαλοκρηπίδα με το ψευδοκράτος;  Δηλαδή αν δεν προέβαιναν σε συμφωνία «οριοθέτησης», το ψευδοκράτος θα εμπόδιζε την Τουρκία να κάνει έρευνες ή γεωτρήσεις;   Με άλλα λόγια, λέω πως στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή η Τουρκία δεν μπορεί να κάνει κάτι άλλο παρά να ρίχνει πυροτεχνήματα για εσωτερική κατανάλωση.

 

Κάνουν λόγο οι Τούρκοι για δικές τους έρευνες σε περιοχές μεταξύ Ελλάδος και Κύπρου, κοντά στο Καστελόριζο. Πώς θα πρέπει να αντιδράσουμε;

Έπρεπε ήδη να έχουμε αντιδράσει.  Η Ελλαδική κυβέρνηση έπρεπε ήδη να έχει ανακηρύξει τη δική της ΑΟΖ – άποψη που έχω επίσης εκφράσει με άρθρο μου στον Φιλελεύθερο.  Ποτέ δεν είναι αργά.  Πρέπει η Ελλάδα να κάνει το βήμα.  Πρέπει Ελλάδα και Κύπρος να ενημερώνουν συστηματικά και ασταμάτητα για τη συμπεριφορά της Τουρκίας.  Καλές και σημαντικές οι τοποθετήσεις ξένων αξιωματούχων υπέρ της εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων από την Κύπρο, αλλά θα πρέπει να γίνει προσπάθεια να καταδικαστεί η απειλή χρήσης βίας.  Δεν μπορεί κάποιος να ξεστομίζει τέτοιες απειλές και να μην έχει κόστος, προφανώς πολιτικό.  Κι αν η προσπάθεια δεν πετύχει τώρα, θα δημιουργήσει υποθήκη για το μέλλον.  Αν εμείς τώρα πετύχουμε να καταγραφεί η ανεύθυνη και επιθετική συμπεριφορά της Τουρκίας, τούτο θα είναι χρήσιμο στο μέλλον.

 

Την τελευταία περίοδο γίνεται λόγος για συνεργασία ή άξονα Ισραήλ-Ελλάδος- Κύπρου.  Είναι κάτι συγκυριακό ή μόνιμο με προοπτική;

Είναι μία αρχή, θα δούμε.  Στο βαθμό όμως που, όπως είπα, υπάρχουν σημαντικά και σε βάθος χρόνου κοινά συμφέροντα (η εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων),  υφίσταται προοπτική για όσα χρόνια θα διαρκέσει η συγκεκριμένη εκμετάλλευση.  Επιπλέον, αυτό θα εξαρτηθεί και από τις περαιτέρω εξελίξεις στην Αίγυπτο, τη Συρία, αλλά και την ίδια την Τουρκία.

 

Σε αυτό το σκηνικό χωράνε διάφοροι.  Οι Αμερικανοί, επειδή τις έρευνες ανέλαβε δική τους εταιρεία, οι Ισραηλινοί επειδή είναι της γειτονιάς, οι Τούρκοι, εμείς και στο βάθος η Ρωσία, η Ε.Ε.  Πώς αξιοποιούνται όλα αυτά τα διαφορετικά, πλην εμπλεκόμενα συμφέροντα;

Στην πολιτική και, ιδιαίτερα, τη διεθνή, δεν υπάρχουν φιλίες. Πλην όμως όλοι οι συγκεκριμένοι παράγοντες, επί του παρόντος, είναι «φίλοι».  Οι «φίλοι» θα επιχειρήσουν να μεγιστοποιήσουν τα οφέλη τους.  Το ίδιο θα πρέπει να κάνουμε και εμείς.  Αρκεί να έχουμε στρατηγική – την οποία όμως δεν έχουμε.  Κύρια συνιστώσα θα πρέπει να είναι η αξιοποίηση και επένδυση των οφελών από την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων.  Θυμίζω ή ενημερώνω ότι ο μεγαλύτερος συντελεστής ισχύος τού Κουβέιτ δεν ήταν το πετρέλαιο, αλλά οι επενδύσεις των εισοδημάτων από το μαύρο χρυσό.  Από εκεί και πέρα πρέπει να υπάρξει ή να εμφανιστεί μία κατάσταση από την οποία να κερδίζουν όλοι (win-win).  Όσο για τον τελικό στόχο νομίζω ότι περιττεύει να τον αναφέρω.

 

Πόσο επηρεάζονται όλες αυτές οι εξελίξεις από τη σημερινή κατάσταση, οικονομική και πολιτική, στην Ελλάδα;

Ασφαλώς και επηρεάζονται, αν και δεν θα έπρεπε.  Εννοώ ότι είναι δυνατόν η οικονομική δυσπραγία να μην επηρεάζει την εξωτερική και την αμυντική πολιτική μίας χώρας, υπό την προϋπόθεση ότι δεν συνοδεύεται και από πολιτική και κοινωνική κρίση.  Ισχυρά πολιτικά συστήματα και ικανές κυβερνήσεις μπορούν να κατανέμουν πόρους και να θέτουν προτεραιότητες, ακόμη και υπό συνθήκες οικονομικής κρίσης.  Όμως, όπως το έχω γράψει και στο παρελθόν, η Κύπρος στην περίπτωση της ΑΟΖ και της εκμετάλλευσης των πόρων έχει δώσει δείγματα ικανότητας ανάληψης πρωτοβουλιών χωρίς την Ελλάδα.  Ίσως είναι μία από εκείνες τις στιγμές στην Ιστορία που η περιφέρεια του Ελληνισμού παίρνει την πρωτοβουλία αντί του κέντρου.

 

Σε ποιό στάδιο βρίσκονται οι συνεργασίες του Πανεπιστημίου Μακεδονίας με το Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Άμυνας;

Με το Υπουργείο Εξωτερικών φέτος συνεχίστηκε, όταν σε συνεργασία με το Γραφείο Τύπου και Ενημέρωσης, επισκέφτηκαν την Κύπρο τριάντα φοιτητές του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με σημαντικά αμοιβαίως οφέλη.  Ο Φιλελεύθερος, θυμάμαι, έκανε ένα εξαιρετικό ρεπορτάζ και, με την ευκαιρία, ευχαριστώ. 

Με το Υπουργείο Άμυνας, αντιθέτως, η πρόταση συνεργασίας που στελέχη του είχαν απευθύνει στο Τμήμα δεν προχώρησε για λόγους που ποτέ δεν μου ανακοινώθηκαν και που σίγουρα δεν αφορούσαν ζητήματα επιστημονικής μας επάρκειας, όπως μπορούν να καταλάβουν οι αναγνώστες σας.  Το Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας έχει επιτύχει τη διεθνή αναγνώριση στους τομείς των Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σχέσεων, των Στρατηγικών Σπουδών και της Διαχείρισης Κρίσεων.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική
Σελίδα 1 από 2
You are here Προβολή άρθρων ανα tag: Ισραήλ