Thursday, Mar 21st

Last update12:36:22 PM GMT

Κυριακή, 23 Νοέμβριος 2014 11:05

Τhe Balkans are somehow lost in the transition

Στις 5 Νοεμβρίου ήμουν ανάμεσα στους προσκεκλημένους Έλληνες ακαδημαϊκούς στη συνάντηση των μελών της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του ΝΑΤΟ. Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε την ομιλία μου προς τα μέλη της Συνέλευσης.

Κουσκουβέλης Βουλή ΝΑΤΟ

 

Ladies and gentlemen,
My topic is "A Greek perspective on security challenges in the Balkans". Obviously is the perspective of a Greek scholar, and not of the government or any other institution of this country.

My main thesis is that, twenty five years after the end of the Cold War, the Balkans are somehow lost in the transition and face several security challenges.

I will start with a brief account of what has happened in the last twenty five years, and, then, I will list ten possible security threats for the region.

The reality of the post-Cold War era was hard and caused changes in the region - some of which were extremely painful. The collapse of communism in neighbouring countries and the opening of borders led to the first wave of about 600.000 economic immigrants in Greece, with obvious economic, political and social consequences.

Since 1991, a decade of wars has started in the former Yugoslavia: in Croatia (1992-1993), in Bosnia and Herzegovina (1993-1996), in Kosovo (1999-2000). To these wars, one should add two major crises, almost civil wars, the first in Albania (1997), and, the second, in FYROM, to which Greece assumed a particularly stabilizing role.

However, Greece and especially my region, the region of Macedonia, were negatively affected by these events. Former Yugoslavia was the land access to the rest of Europe that was lost for about a decade, leading to the rise of transport costs for Greek products, and to the consequent loss of markets.
A result of these changes was the appearance of new states, one of which, the FYROM, in the northern borders of Greece, claiming not just a name, but also land, and a great part of Hellenic history and culture. This dispute remains unsolved, due basically to irredentist claims against Greece, and to the lack of willingness to compromise from the government of Skopje.

During the same period, Bulgaria and Romania went through their own hardships, and their economic and political restructuring.. Ultimately, the two countries joined all Western institutions and, in 2007, they have joined the EU.
Greece has thus acquired for the first time land borders with the EU, and this offers a sense of security for the international transports sector. A feeling of security has been also created for the Greek investments in the two countries, which, as you may know, are important. Over time and progressively, new investment opportunities are created in areas such as education, culture, tourism, new technologies.

Without forgetting the beneficial for the region accession to the EU of Slovenia and most recently of Croatia, Bulgaria's and Romania's EU membership contributed to a more effective cooperation in areas of "low" politics, such as the fight against crime, immigration, environment, energy, transports, etc.
Of particular importance is the increase in the free movement and cross border installation of citizens. Something similar to the free movement of citizens is happening in the world of businesses. The development of regions across the border has already begun, because of the free movement, leading to further cross border cooperation.

Furthermore, Greece and the region are now benefiting of an East-West highway connection (via Egnatia, from the Ionian Sea to Turkey) and the whole region of Macedonia will benefit from the construction of the Trans Adriatic Pipeline (TAP), transferring natural gas from Azerbaijan all the way through Turkey, Greece, and Albania, to Italy. The improvement of the railway linking Thessaloniki with Skopje, Sofia and Constantinople will benefit great the countries linked.

Yet, there are several threats to the security of the region, resulting from the past and present causes. I prepared and present you a list of ten:

1. Interstate disputes resulting out of revisionism and ultra-nationalism.

2. Inter-ethnic tensions

3. Corruption

4. Organized crime

5. Religious radicalism

6. Demographic pressures and imbalances

7. Related to demographic imbalances are the emigration and immigration pressures

8. Environmental issues

9. Poor economic performance
Based on 2013 data, the following may be noted:
• Although their real GDP growth rates (on average) were higher during the last decade than the respective in the EU(28), they continue to be the poorest in terms of GDP per capita (with the exception of Greece), which remains less than half of EU(28).
• They are characterized by relatively higher inlfation rates (exception: disinflation in Greece and in Bosnia & Herzegovina).
• Unemployment rates are double on average than the respective in EU(28) countries.
• Nominal monthly wages in FYROM, Bulgaria, and Romania are less than 200 Euros/month, when the average in the Balkan region is around 300, and in Greece around 700 Euros/month.

10. International Environment
The precarious stability of the region was, and is still threatened by conflicts in Europe's near abroad. The events of the so-called "Arab spring" in Northern Africa, the war in Libya, and the war in Syria and Iraq have produced, besides the huge toll of human and material destruction, an important flow of refugees towards Europe through Greece and Italy, often with tragic consequences. Moreover, to these events one should add the Ukrainian crisis, which provoked negative consequences in many sectors, particularly the economic, for all countries in the region.

Finally, and this will conclude my presentation, the stability and well being of the region depends from the behaviour and the involvement of outside the region states (from the Northeast, the East, and the Southeast).
In my opinion, any government inside and especially outside the region, before acting, should bear in mind that all Balkan states have opted for a European orientation, and the consequent stability and prosperity. Self restraint from all actors inside and outside the Balkans, inviolability of borders, deepening of democratic institutions, and economic development will benefit all peoples of the region.

 

 

 

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική
Παρασκευή, 22 Αύγουστος 2014 10:07

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή

Με τον δημοσιογράφο Νίκο Ανδρίτσο είχαμε μια ουσιαστική συζήτηση στο ραδιόφωνο του SKAI, για όσα συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα στη Μέση Ανατολή.

Ξεκινώντας με την ερώτηση αν οι τελευταίες εξελίξεις σχετικά με την εκεχειρία είναι ελπιδοφόρες, εξέφρασα την απαισιοδοξία μου, καθώς το Ισραήλ παρακολουθεί μόνο εμμέσως τις διαπραγματεύσεις. Από την άλλη πλευρά δεν πρέπει να μας διαφεύγει ο ρόλος των κρατών του κόλπου που χρηματοδοτούν ακραίες οργανώσεις. Χωρίς αμφιβολία, κάποιοι θέλουν να αλλάξουν τον χάρτη στη Μέση Ανατολή και η ισχύς τους δεν μπορεί να θεωρείται αμελητέα.

Επιπλέον συμφωνήσαμε ότι για άλλη μια φορά θύματα αυτής της σφοδρής σύγκρουσης είναι οι άμαχοι. Μία από τις κατακτήσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού Δικαίου ήταν η προστασία των αμάχων, κάτι που όπως όλοι είδαμε έχει καταλυθεί. Δεν πρέπει, όμως, να ξεχνούμε ότι αυτό είναι το πρόσωπο του πολέμου. Μπορεί εμείς, οι ειδικοί των Διεθνών Σχέσεων να τον μελετούμε, να είμαστε όπως συχνά λέω οι γιατροί του πολέμου, με σκοπό να επιμηκύνουμε τα διαστήματα της ειρήνης, ωστόσο είναι δύσκολο να σταματήσουμε τις τραγωδίες που πάντα κρύβει ένας πόλεμος. 

 

Ακούστε ολόκληρη τη συνέντευξη μου στο ραδιόφωνο του SKAI εδώ.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Αναδημοσιεύω ένα ενδιαφέρον άρθρο από την ιστοσελίδα Agora Dialogue. Συγγραφέας του άρθρου είναι ο Μάρκος Τεμπλαρ.

Η ελληνοκυπριακή πλειοψηφία [80% του νόμιμου πληθυσμού της Κυπριακής Δημοκρατίας], απέρριψε με πολύ μεγάλη πλειοψηφία [76 %)] το σχέδιο που είχε ετοιμαστεί από τον ΓΓ του ΟΗΕ Κόφι Ανάν για επανένωση με την μικρή Τουρκοκυπριακή μειοψηφία, στο δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου 2004. Η Ε/Κ πλειοψηφία θεώρησε την λύση που πρόσφερε το Σχέδιο Ανάν ως ανεφάρμοστη και άδικη, ενώ η κυβέρνηση της Τουρκίας την εξύμνησε ως εφαρμόσιμη και ικανοποιητική και για τις δύο πλευρές. Το ποσοστό της Τ/Κ μειονότητας—περίπου 18 % του πληθυσμού της νήσου, ισούται με το ποσοστό της Κουρδικής μειονότητας στην ίδια την Τουρκία. Με δεδομένες τις μακρόχρονες απαιτήσεις των Κούρδων της Τουρκίας για περισσότερα πολιτικά και άλλα δικαιώματα, εγείρεται ένα ενδιαφέρον ερώτημα του τύπου «τι θα γινόταν αν..»–δηλαδή αν εφαρμοζόταν ένα αντίστοιχο Σχέδιο Ανάν για την Κουρδική μειονότητα στην Τουρκία, θα έβρισκαν τότε οι Τούρκοι ένα τέτοιο σχέδιο λειτουργικό και δίκαιο;

Υποθετικό σενάριο «τι θα γινόταν αν..»

Μετά από συμφωνία των δύο κυριότερων κοινοτήτων της Τουρκίας (Κουρδικής και Τουρκικής), η παρούσα πολιτεία [Τουρκική Δημοκρατία] παύει να υφίσταται, εφ' όσον οι πολίτες της Τουρκικής Δημοκρατίας εγκρίνουν [σε χωριστά δημοψηφίσματα ανά κοινότητα] την νέα πολιτεία. Αμέσως μετά την έγκριση της νέας ρύθμισης, η καινούργια πολιτεία είναι πραγματικότητα. Δεν υπάρχει δυνατότητα [μελλοντικής] επιστροφής στο παλιό καθεστώς, ακόμη και αν οι πλειοψηφίες στην Τουρκική και την Κουρδική περιοχή ψηφίσουν με μεγάλη πλειοψηφία ότι το επιθυμούν. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του Σχεδίου, η Τουρκία μετατρέπεται σε διζωνική και δικοινοτική ομόσπονδη πολιτεία, στην οποία το 37% της γης μεταβιβάζεται στην νέα κυβέρνηση των Κούρδων. Η νέα ομόσπονδη πολιτεία παίρνει το όνομα «Ενωμένη Τουρκική Δημοκρατία», που δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα, και σύμφωνα με το νέο Σύνταγμα, οι δύο κύριες εθνικές ομάδες (Τουρκική και Κουρδική) έχουν ίση εκπροσώπηση στη νέα προτεινόμενη Γερουσία, ανεξάρτητα από την πληθυσμιακή τους σύνθεση. Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή η υφιστάμενη πολιτεία παύει να υπάρχει.

Το Ανώτατο Δικαστήριο αποτελείται από ίσο αριθμό Κούρδων (18% του πληθυσμού) και Τούρκων (80% του πληθυσμού) δικαστών, συν τρεις ξένους δικαστές. Άρα οι ξένοι «παίκτες» θα μπορούν να καθορίζουν τις αποφάσεις με την ψήφο τους σε περιπτώσεις διαφωνιών. Εφ' όσον δεν υπάρχει ιεραρχία νόμων, η ομοσπονδία είναι στην ουσία συνομοσπονδία, στην οποία οι συνιστώσες πολιτείες είναι η πηγή των νόμων για την κεντρική εξουσία και όχι το αντίστροφο! Υπ' όψιν ότι ο λόγος που οι ΗΠΑ εγκατέλειψαν την αρχική δομή συνομοσπονδίας [τα πρώτα άρθρα της συμφωνίας είχαν ονομαστεί Articles of Confederation, Άρθρα Σύναψης Συνομοσπονδίας], αφορούσε το ότι δεν είχε λειτουργικότητα. Το Σύνταγμα των ΗΠΑ, που ψηφίστηκε το 1789, έδωσε ξεκάθαρη προτεραιότητα στους ομοσπονδιακούς νόμους σε σχέση με τους αντίστοιχους νόμους των συνιστωσών πολιτειών. Όλοι οι πολιτειακοί νόμοι των ΗΠΑ έχουν τις απαρχές τους σε ομοσπονδιακούς νόμους [που ψηφίζονται από τα δύο ομοσπονδιακά νομοθετικά σώματα, τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία].

Οι Κουρδικοί και Τουρκικοί πληθυσμοί θα μεταναστεύσουν ο κάθε ένας στην σχετική περιοχή του*. Επιβάλλονται χρονικοί περιορισμοί στο δικαίωμα της ελεύθερης και μόνιμης εγκατάστασης Τούρκων πίσω στα σπίτια και τις περιουσίες τους στην Κουρδική Συνιστώσα Πολιτεία. Οι Κούρδοι δεν υπόκεινται σε αντίστοιχους περιορισμούς. Όσοι Τούρκοι επιλέξουν να ζήσουν στα παλιά σπίτια τους στην περιοχή υπό Κουρδική διοίκηση, δεν έχουν καθόλου πολιτικά δικαιώματα, διότι μόνον οι Κούρδοι έχουν δικαίωμα εκλογής των πολιτικών εκπροσώπων της Κουρδικής Συνιστώσας Πολιτείας. Επιπλέον, στους Τούρκους που θα παραμείνουν στις περιοχές υπό Κουρδική διοίκηση, δεν θα επιτραπεί ποτέ να αποτελέσουν πέραν του 6% του πληθυσμού οποιουδήποτε χωριού. Με αυτό τον τρόπο, οι Τούρκοι εμποδίζονται από του να έχουν τα δικά τους σχολεία, και ακόμη να τεκνοποιήσουν αφού φτάσουν πληθυσμιακά στο όριο αυτό!

Η οικονομία της νέας ομοσπονδιακής Τουρκίας είναι ξεχωριστή ανά πολιτεία χωρίς κοινή δημοσιονομική και νομισματική πολιτική. Επιπλέον, οι Τουρκικές επιχειρήσεις δεν επιτρέπεται να επενδύσουν στην Κουρδική Συνιστώσα Πολιτεία, και ενώ οι ανωτέρω διατάξεις είναι ευεργετικές για τους Κούρδους, ο Τούρκος φορολογούμενος τελικά θα πληρώσει όλες τις τροποποιήσεις, ρυθμίσεις και μετατροπές στην νέα ομόσπονδη δημοκρατία, επειδή τα Ηνωμένα Έθνη θεωρούν ότι στις προηγούμενες δεκαετίες οι Κούρδοι υπέστησαν τα πάνδεινα και πρέπει να αποζημιωθούν. Τέλος, οι Τούρκοι πολίτες δεν δύνανται να κινήσουν οποιεσδήποτε αγωγές και παράπονα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σε σχέση με τις όποιες απώλειες περιουσίας και εισοδήματος εξ αιτίας της εφαρμογής του Σχεδίου.

Η ως άνω ανάλυση του «Τι θα γινόταν αν..» δείχνει τι θα συνέβαινε στους Τούρκους αν το Σχέδιο εφαρμοζόταν στην Τουρκία και δείχνει επίσης τι θα συνέβαινε στους Ελληνοκύπριους αν είχαν υπερψηφίσει το Σχέδιο Ανάν για την επανένωση της Κύπρου. Τα σχόλια ευπρόσδεκτα.

*Σημειωτέον ότι πριν την Τουρκική εισβολή του 1974 στην Κύπρο οι Τουρκοκύπριοι ήταν διάσπαρτοι σε πόλεις (όπου είχαν δικές τους συνοικίες) και σε χωριά σε όλο το νησί, από αμιγώς Τουρκικά μέχρι μεικτά με Ελληνοκύπριους.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ενδιαφέροντα

Dim lights Embed Embed this video on your site

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική
Δευτέρα, 08 Ιούλιος 2013 08:09

Το Στρατηγικό βάθος και η Τουρκία

Η Τουρκία, απασχολεί λόγω μεγέθους αλλά και ενός sui generis κοινωνικοπολιτικού μοντέλου συγκρότησης, το σύνολο των όμορων κρατών. Τα τελευταία γεγονότα που έλαβαν χώρα στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλα μεγάλα αστικά κέντρα της γείτονος αναδεικνύουν τις δομικές αντιφάσεις πάνω στις οποίες έχει οικοδομηθεί το σύγχρονο τουρκικό γίγνεσθαι.

syllogiko toyrkia

Το Στρατηγικό βάθος και η Τουρκία αποτελεί μια συλλογική προσπάθεια υπό την επιμέλεια του Καθηγητή Θεωρίας Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Ηλία Κουσκουβέλη και του Επίκουρου Καθηγητή Θεωρίας Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Σπύρου Λίτσα.

 

Η συμμετοχή ειδικών από την Ελλάδα και το Ισραήλ στο συλλογικό αυτό τόμο (Κουσκουβέλης, Μάζης, Nachmani, Ραπτόπουλος, Καλεντερίδης, Λίτσας, Ήφαιστος) θέτουν τις βάσεις για μια εις βάθος ανάλυση της Τουρκικής εξωτερικής πολιτικής υπό το δόγμα του Στρατηγικού Βάθους του Αχμέτ Νταβούτογλου. Αυτού του είδους η σφαιρική ανάλυση όλων των πτυχών που συγκροτούν το συγκαιρινό τουρκικό δόγμα Υψηλής Στρατηγικής καθιστούν το συλλογικό αυτό έργο ως μια απαραίτητη προσθήκη στη βιβλιοθήκη του κάθε ενός που επιθυμεί να κατανοήσει σε βάθος του Που, το Πως και το Γιατί του τουρκικού γίγνεσθαι σήμερα.

 

Η Τουρκία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διαρκή συνθήκη εσωτερικής ρευστότητας που επηρεάζει σημαντικά τις κομβικές τις επιλογές στο επίπεδο της εξωτερικής πολιτικής. Το παρόν συλλογικό έργο έρχεται να καλύψει κενά στην ελληνική βιβλιογραφία και να αναλύσει με επιστημονική ψυχραιμία και ορθολογισμό την τουρκική υψηλή στρατηγική υπό την επιρροή του δόγματος Νταβούτογλου.

 

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Ο Ελληνισμός διανύει μια πολύ δύσκολη περίοδο. Κινείται σε επικίνδυνα μονοπάτια..  Θεωρείτε πως έχουμε φθάσει στο σημείο αυτό μόνο μέσα από τα δικά μας λάθη;

 

Η προσέγγιση απάντησης στην ερώτηση εξαρτάται καταρχάς από την προσωπική φιλοσοφία τού καθενός.  Σχεδόν πάντα αναζητώ τις δικές μου ευθύνες – εν προκειμένω, τις ευθύνες τριών περίπου γενεών.  Θεωρώ πως ναι, έχουμε ευθύνη για όσα συνέβησαν στην Ελληνική και στην Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς και για την τύχη του Ελληνισμού ευρύτερα.  Ποιος δεν πήρε μέτρα έγκαιρα μέτρα σε Ελλάδα και Κύπρο για να προλάβει την οικονομική κατάρρευση;  Ή, και αντίστροφα, ποιοί στην Ελλάδα και στην Κύπρο είχαν εσωτερική πληροφόρηση και έλαβαν τα μέτρα τους ώστε είτε να αποφύγουν να έχουν απώλειες είτε να κερδοσκοπήσουν;  Και τέλος, για να συγκεκριμενοποιήσω, ποιος ευθύνεται για τον τραγικό τρόπο με τον οποίο έγινε η διαχείριση των χρηματοπιστωτικών κρίσεων σε Ελλάδα και Κύπρο;  Σας παραπέμπω στο σχετικό άρθρο μου στo πρόσφατο τεύχος της ελληνικής έκδοσης του περιοδικού Foreign Affairs.

 

Για τους κινδύνους είχα προειδοποιήσει.  Ο Φιλελεύθερος είχε φιλοξενήσει το κείμενό μου «Η τύχη, ο διχασμός και η ιστορική ευθύνη» στις 16 Οκτωβρίου 2011, στο οποίο προειδοποιούσα ως εξής: «Γι αυτό και η ευθύνη τού πολιτικού προσωπικού τής Κύπρου είναι τεράστια… Ιδιαίτερα όταν γι αυτά που μπορεί να συμβούν ο υπέρτατος και έσχατος δικαστής θα είναι η Ιστορία.

 

Βεβαίως, η κατάσταση, όπως τελικά διαμορφώθηκε, οφείλεται και σε κινήσεις άλλων παραγόντων του διεθνούς συστήματος και ιδιαιτέρως της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Όμως αυτό ήταν, είναι και θα είναι αναμενόμενο, αφού η πολιτική, και μάλιστα η διεθνής, είναι ένας ανταγωνισμός ισχύος, μία κατάσταση στην οποία τα κράτη μάχονται όχι για απόλυτα, αλλά για σχετικά οφέλη.  Κι αυτό θα έπρεπε να το θυμόμαστε. 

 

Είναι έντονο, πάντως, το αίσθημα πως κάποιες χώρες εξυπηρετούνται από τη σημερινή κατάσταση σε Ελλάδα και Κύπρο. Συμφωνείτε με αυτή την προσέγγιση;  Μπορεί να τεκμηριωθεί;

 

Ασφαλώς και συμφωνώ.  Δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται!  Όταν ο ανταγωνισμός λαμβάνει χώρα για σχετικά οφέλη, είναι προφανές ότι η δυστυχία τού ενός παρέχει ευκαιρίες στον άλλο, στον ανταγωνιστή.  Δεν πρόλαβε να ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση για το «κούρεμα» στην Κύπρο και η Τουρκία έσπευσε να θέσει το ζήτημα δημιουργίας δύο κρατών.  Επιπλέον, η εξάρτηση της Κυπριακής Δημοκρατίας από τα μεγαλύτερα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει αυξηθεί, με αποτέλεσμα αφενός να αυξάνεται η επιρροή τους στο χώρο τής Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, αφετέρου να μειώνεται η ελευθερία κινήσεων της Κύπρου και να αυξάνεται, αντιστοίχως, η ευαισθησία και η τρωτότητά της σε πιέσεις των συγκεκριμένων κρατών.  Για παράδειγμα, αν για τον οποιοδήποτε λόγο τα μεγάλα κράτη θελήσουν να προωθήσουν την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, ποια θα είναι τα περιθώρια αντίδρασης της Κύπρου ή της Ελλάδας;  Βεβαίως, πάντα υπάρχουν περιθώρια, αλλά υπό προϋποθέσεις.

 

Πολλοί είναι εκείνοι που θεωρούν πως η αξιοποίηση του φυσικού αερίου είναι ένας λόγος που οδήγησε κάποιες χώρες να σπρώξουν Ελλάδα και Κύπρο στην οικονομική καταβαράθρωση.

 

Δεν έχω αυτήν την άποψη, τουλάχιστον με τη λογική που προσεγγίζεται το θέμα από κάποιους σε Ελλάδα και Κύπρο.  Τούτο θα μπορούσε να ισχύει αν η Κύπρος προσπαθούσε να αξιοποιήσει μόνη της τις ενεργειακές πηγές πλούτου.  Όμως τούτο δεν έγινε, καθώς η Noble Energy, η Total και η ΕΝΙ είναι μέσα στο παιχνίδι και υπάρχουν αρκετά αλίπεδα και για άλλους.  Βεβαίως, μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι οι πιέσεις για το ποια εταιρία θα πάρει το χ ή το ψ αλίπεδο ή για το με ποια τιμή θα αγοράσουν το φυσικό αέριο θα αυξηθούν, ενώ οι δανειστές αισθάνονται μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι θα πάρουν τα χρήματά τους.  Τέλος, και εκ του αντιθέτου, εκείνο που θα πρέπει να σκεφτούμε είναι μήπως υπερεκτιμήθηκε η αξία της προοπτικής εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων και εξ αυτού οδηγηθήκαμε σε λανθασμένες κινήσεις διαχείρισης της κρίσης.  Δηλαδή, μήπως τελικά η Ρωσία αλλά και η Γερμανία είχαν/έχουν άλλες ενεργειακές προτεραιότητες από αυτές της νοτιοανατολικής λεκάνης της Μεσογείου.

 

Η οικονομική κρίση καθιστά πιο ευάλωτο τον Ελληνισμό στα εθνικά θέματα.  Διαβλέπετε προσπάθεια από την Τουρκία να αξιοποιήσει την οικονομική κρίση;

 

Όπως ανέφερα πιο πάνω, το έκανε ήδη. Το θέμα είναι αν αυτή τη στιγμή μπορεί να απειλήσει διαφορετικά ή να μετουσιώσει την ευκαιρία σε αποτέλεσμα.  Η απάντηση είναι όχι για λίγο καιρό, μέχρι να λήξουν το Κουρδικό και το θέμα της Συρίας – αν λήξουν - και με ποιο τρόπο.  Επιπλέον, η οποιαδήποτε ελληνοτουρκική κρίση θα δυσχεράνει την όποια προοπτική ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας, με όποιες διεθνείς επιπλοκές τούτο μπορεί να συνεπάγεται.

 

Η συνεργασία με το Ισραήλ, μπορεί να προφέρει οικονομικές και στρατηγικές διεξόδους;

 

Ασφαλώς και μπορεί να προσφέρει.  Το Ισραήλ μπορεί να είναι μία ακόμη γέφυρα προς την υπερδύναμη της οποίας ο ρόλος θα είναι ιδιαιτέρως κρίσιμος στην όποια προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού ή οποιουδήποτε άλλου τύπου απειλής.  Οι εξελίξεις στη Συρία, τα συμφέροντα της Κύπρου στη θάλασσα, η επιθετικότητα της Τουρκίας, η αδυναμία της Ελλάδας να την ενισχύσει, η απομυθοποίηση της Ρωσίας, καθώς και η εντός της ΕΕ ηγεμονική συσπείρωση των κρατών τού βορρά, δημιουργούν για την Κύπρο την ανάγκη να επιζητήσει εγγυήσεις για την ασφάλειά της και τα συμφέροντά της από ισχυρούς παράγοντες του διεθνούς συστήματος εντός της ΕΕ αλλά εκτός ευρωζώνης, όπως και εκτός της ΕΕ.  Η συνεργασία με το Ισραήλ και τη Noble Energy νομίζω ότι δείχνει το δρόμο.

 

Η στάση της Ρωσίας σας προβληματίζει;

 

Εκείνο που πάντα με προβλημάτιζε δεν ήταν η Ρωσία, αλλά οι αναλυτές, οι πολιτικοί, οι πολίτες και κάποιοι ισχυροί παράγοντες της κοινωνίας μας που επένδυαν ελπίδες και έκαναν σχεδιασμό πολιτικής, υπολογίζοντας χωρίς κανέναν ιδιαίτερο λόγο στη Ρωσία.  Η φενάκη αυτή κρατάει από το 1770, όταν περίμεναν, σύμφωνα με το δημώδες άσμα, τον «Μόσκοβο να φέρει το χαμπέρι».  Έκτοτε μπορώ απλώς να θυμίσω το ρόλο της Ρωσίας στη δημιουργία του Πανσλαβισμού και της μεγάλης Βουλγαρίας του Αγίου Στεφάνου, στον επανεξοπλισμό του Κεμάλ το 1922, στην δημιουργία της Νοτιοσλαβίας το 1941, στην αναμονή τής βοήθειας το 1974, στην αναγνώριση, μεταξύ των πρώτων μαζί με την Τουρκία, των Σκοπίων ως «Μακεδονία».  Και βεβαίως στα γεγονότα του Μαρτίου, όταν απέτυχαν οι συζητήσεις στη Μόσχα, τι είπε ο Πρωθυπουργός της;  Ότι το νομικό καθεστώς των κοιτασμάτων τής Κυπριακής Δημοκρατίας δεν είναι και τόσο ξεκάθαρο…  

 

Η αλήθεια είναι ότι η Ρωσία είναι ένα μεγάλο κράτος που έχει τις δικές της προτεραιότητες και τις δικές της ικανότητες, στρατιωτικές, οικονομικές και πολιτικές.  Όσοι αποφάσισαν το περίφημο ταξίδι στη Μόσχα, πέρα από το «δεν είν’εύκολες οι θύρες, εάν η χρεία τες κουρταλή», θα έπρεπε να είχαν σκεφτεί το ποιος έχει μεγαλύτερο βάρος για τη Μόσχα, η Γερμανία ή η Κύπρος, και το τι ήθελε πραγματικά η Μόσχα, φυσικό αέριο ή κάτι άλλο…  Με άλλα λόγια δεν θα πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι στη διεθνή πολιτική δεν υπάρχουν φιλίες ή το «ομόδοξο», μόνο συμφέροντα και ανάλογα να προετοιμαζόμαστε και να πράττουμε.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Από τον Βαγγέλη Πλάκα. Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Μακεδονία και ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα Πολιτικά Νέα.

Απαντήσεις στο πώς συνδέονται ο ευρωσκεπτικισμός, η οικονομική κρίση, η διεύρυνση των αποστάσεων πολιτών-πολιτικής και η άνοδος των άκρων δόθηκαν κατά τη διάρκεια της ημερίδας “Ευρωπαϊκές αξίες, κοινωνίες και κοινωνική Ευρώπη. Επαναπροσδιορισμός του κοινωνικού και πολιτικού τοπίου της Ένωσης”, που διοργάνωσε το Εργαστήριο Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας στο πλαίσιο του προγράμματος Jean Monnet.
Oμιλητές στο τρίτο μέρος της εκδήλωσης, με τίτλο “Κρίση, κοινωνικές αλλαγές και η προσφυγή στα άκρα” ήταν η αναπληρώτρια καθηγήτρια Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς Μαρία Μενδρινού, ο αναπληρωτής καθηγητής του τμήματος Βαλκανικών και Σλαβικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Νίκος Μαραντζίδης και ο επίκουρος καθηγητής του τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Γιάννης Κωνσταντινίδης. Συντόνισε ο καθηγητής του ίδιου τμήματος, πρώην πρύτανης του ιδρύματος και διευθυντής του εργαστηρίου, Ηλίας Κουσκουβέλης.
Για αναίρεση της εμπιστοσύνης προς το πολιτικό σύστημα της ΕΕ έκανε λόγο η κ. Μενδρινού και επικαλέστηκε στοιχεία από το Ευρωβαρόμετρο, σύμφωνα με τα οποία την τελευταία τριετία αυξήθηκαν δραματικά τα ποσοστά όσων απαντούν πως η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ήταν κάτι καλό και πως η Ελλάδα εντέλει δεν ωφελήθηκε. “Υπάρχουν φαινόμενα δυσαρέσκειας απέναντι στον θεσμό”, είπε. Σύμφωνα μάλιστα με τα στοιχεία που παρουσίασε την τριετία της κρίσης σε σχέση με την περίοδο 2006-2007, υπάρχει διαρκής αύξηση του ευρωσκεπτικισμού ακόμη και σε πολίτες κρατών-μελών που μέχρι πρόσφατα έδειχναν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στο ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα απ’ ό,τι στο εθνικό τους.
“Έχει καταγραφεί κλονισμός εμπιστοσύνης που διευκολύνει την αλλαγή. Αποκλίνει η ΕΕ στην κάλυψη αναγκών και προσδοκιών”, σημείωσε η κ. Μενδρινού και πρόσθεσε ότι αποτελεί κίνδυνο “η άρση και αλλαγή της εμπιστοσύνης απέναντι στο εθνικό και ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα”.
Το ποιοι μπορεί να είναι κάποιοι από αυτούς τους κινδύνους ανέλυσε στην εισήγησή του ο κ. Κωνσταντινίδης. “Τα άκρα ήταν πάντα αντιευρωπαϊκά ή ευρωσκεπτικιστικά. Η ενίσχυση των άκρων ενισχύει τον ευρωσκεπτικισμό. Ο ευρωσκεπτικισμός, που μεγαλώνει λόγω των άκρων, κλονίζει και την εμπιστοσύνη στην Ευρώπη των κεντρώων πολιτών. Η Ευρώπη καταλαμβάνει μεγάλο μέρος του δημοσίου λόγου αλλά και τις αρνητικές αναφορές των ακραίων κομμάτων, διότι η ύφεση συνδέεται με την κακή διαχείριση από την Ευρώπη. Ενισχύεται επομένως ο ευρωσκεπτικισμός και παρασύρει και τα υπόλοιπα κόμματα, τα οποία προχωρούν σε μια πιο προσεκτική κουβέντα για την Ευρώπη, όπως μεταξύ των εκλογών Μαΐου-Ιουνίου 2012 στην Ελλάδα. Ήταν μια άμεση επίδραση της ανόδου των άκρων και του ευρωσκεπτικισμού στον τρόπο που μιλούν τα κόμματα για την ΕΕ”, είπε χαρακτηριστικά.

Τα «γιατί» της ανόδου των άκρων
Τα τελευταία 45 χρόνια, σύμφωνα με τον κ. Μαραντζίδη, έχουμε τέσσερα κύματα ανόδου των λαϊκιστικών άκρων και τώρα βρίσκεται σε εξέλιξη το τέταρτο, που αφορά τη Νότια Ευρώπη. “Στην Ιταλία και την Ελλάδα καταρρέει ένα κομματικό σύστημα – στην Ελλάδα είχαμε από το 1981 το πιο σταθερό δικομματικό σύστημα στην Ευρώπη” σημείωσε, ενώ εξηγώντας το περιεχόμενο της ρητορικής των ακραίων κομμάτων, όπως στην Ελλάδα της Χρυσής Αυγής, επισήμανε πως συγκλίνουν σε τέσσερα σημεία:
- Την αντιπάθεια προς το κοινοβούλιο, με καταγγελία της λειτουργίας του αλλά όχι πρόταση για κατάργηση. Όπως εξήγησε ο καθηγητής, κάνουν λόγο για διεφθαρμένη και κλειστή τάξη πολιτικών από τη μία και από την άλλη των πολιτών-θυμάτων.
- Στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη εκφράζεται μια αντίθεση στη γραφειοκρατία όπως αποτυπώνεται στη λεγόμενη γραφειοκρατία των Βρυξελλών. “Ευημερούσα γραφειοκρατία εναντίων φορολογούμενων πολιτών που την πληρώνει”, είπε ο κ. Μαραντζίδης εξηγώντας το σκεπτικό τους.
- Στην οικονομική ανασφάλεια, όπως ανεργία, ύφεση και αντιμεταναστευτικός λόγος.
- Στην ευταξία, με έμφαση στην εγκληματικότητα και τους μετανάστες.
Ο κ. Μαραντζίδης αναφέρθηκε και στις ερμηνείες εμφάνισης του φαινομένου, αποδίδοντάς το:
1. στην κρίση και την ύφεση, που συνδέονται με το τέταρτο κύμα ανόδου των άκρων,
2. σε φαινόμενα που σχετίζονται με απογοήτευση ή διάψευση προσδοκιών,
3. στο ότι υπάρχει σταθερό κομματικό σύστημα με αποτέλεσμα την εξουσία να τη διαχειρίζονται και να κυβερνούν, τοπικά και κεντρικά, οι ίδιοι. Επίσης, στις αποστάσεις που αισθάνεται ο πολίτης απέναντι στο πολιτικό σύστημα και τα κέντρα λήψης των αποφάσεων,
4. σε προβλήματα καθημερινότητας, όπως η ανεργία και η εγκληματικότητα.

ΠΕΔΡΟ ΟΛΑΓΙΑ

Η δημοκρατία την περίοδο της κρίσης
Η δημοκρατία δεν κινδυνεύει από τις ακρότητες των λίγων αλλά από τη χλιαρότητα των πολλών, τόνισε ο ελληνιστής καθηγητής και συγγραφέας Πέδρο Ολάγια μιλώντας σε εκδήλωση του Εργαστηρίου Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. “Πολλά κληροδοτήματα του ελληνικού πνεύματος διακυβεύονται σήμερα στον τόπο μας, διότι εξακολουθούν να είναι επαναστατικά: η πολιτική, η ισονομία, η παρρησία, η σεισάχθεια, η παιδεία, η ίδια η δημοκρατία. Παρόλο που μας τις παρουσιάζουν συνέχεια ως απειλή, η δημοκρατία στον κόσμο δεν κινδυνεύει από τις ακρότητες των ολίγων, κινδυνεύει κυρίως από τη χλιαρότητα των πολλών, από την αδιαφορία των πολλών, την αποξένωση και αποστασιοποίηση των πολλών”, τόνισε στην ομιλία του. Ο Πέδρο Ολάγια, “Έλληνας κατ’ επιλογήν” όπως δηλώνει ο ίδιος, πρόσθεσε πως “στις μέρες μας η πολιτική έχει απαξιωθεί”, εξηγώντας πως “έχει γίνει ιδιωτική υπόθεση όπου κάποια πλέγματα συμφερόντων εξαθλιώνουν λαούς με τη συνέργεια των κυβερνήσεών τους και στόχο το κέρδος”. Ο κ. Ολάγια πρόσθεσε ότι οι πραγματικά αξιόλογοι δεν ασχολούνται: “Αυτό είναι ένα είδος καρκίνου για τη δημοκρατία. Διότι ας μην το ξεχνάμε, η δημοκρατία είναι εξ ορισμού ένα πολίτευμα που βασίζεται στην πολιτική αρετή των πολιτών και χωρίς αυτήν στερείται βάσεως. Η δημοκρατία χρειάζεται δήμο, έναν λαό ελεύθερο, ενεργό, υπεύθυνο, με συνείδηση της αξιοπρέπειάς του και αποφασισμένο να την ασκήσει. Πού βρίσκεται σήμερα αυτός ο δήμος; Αν κάτι μας έμαθε η κρίση, είναι πως οι πολίτες καλούμεθα να επανακτήσουμε την πολιτική. Διότι οι ελαττωματικές μας δημοκρατίες χρειάζονται επειγόντως βαθιές δομικές αλλαγές. Διότι τα προβλήματα που μας πλήττουν χρήζουν πολιτικές λύσεις και διότι τέτοιες λύσεις και τέτοιες αλλαγές δεν πρόκειται να έρθουν από τις κορυφές, καθαρά και ξάστερα επειδή είναι ενάντια στα συμφέροντά τους. Για να πετύχουμε επομένως μια καλύτερη κατανομή εξουσίας και πλούτου χρειάζονται επειγόντως δύο πράγματα: να οικοδομήσουμε την κοινωνία των πολιτών και να επανακτήσουμε την πολιτική”.

 

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ενδιαφέροντα
Παρουσίαση Συλλογικού Τόμου "Η Αραβική Άνοιξη"
 

Το Εργαστήριο Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας σας προσκαλεί στην παρουσίαση του πρώτου συλλογικού τόμου της σειράς Μελέτες Διεθνών Σχέσεων, με τίτλο: Η Αραβική Άνοιξη, επιμέλειας Ηλία Κουσκουβέλη. Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 15 Μαΐου 2013 στις 19.00 στο αμφιθέατρο του Πολεμικού Μουσείου Θεσσαλονίκης.

 

Πρόκειται για μια προσέγγιση του δυναμικού και πολύπλοκου φαινομένου της Αραβικής Άνοιξης, με τη θεωρητική βαρύτητα που του αρμόζει. Τέσσερις πρωτότυπες μελέτες αναδεικνύουν το "γιατί", το "πού", το "πότε" και το "πώς" της Αραβικής Άνοιξης, καλύπτοντας μια αναγκαιότητα της βιβλιογραφίας, για τους ειδικούς, αλλά προσφέροντας και μια συνολική εικόνα στον μη ειδικό ανανώστη που ενδιαφέρεται για τις διεθνείς σχέσεις στη συγκεκριμένη περιοχή.

Το βιβλίο θα παρουσιάσουν οι:

 

Ευάγγελος Λιβιεράτος, Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Καθηγητής Α.Π.Θ., 

Ιωάννης Μιχελάκης, Βουλευτής Επικρατείας Ν.Δ., Πρόεδρος Ινστιτούτου Δημοκρατίας «Κωνσταντίνος Καραμανλής», Δημοσιογράφος, 

ενώ από την πλευρά των συγγραφέων του βιβλίου θα μιλήσουν οι:

Ηλίας Κουσκουβέλης, Καθηγητής Τμήματος ΔΕΣ, τέως Πρύτανης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Σπυρίδων Λίτσας, Επίκουρος Καθηγητής Τμήματος ΔΕΣ Πανεπιστημίου Μακεδονίας 

Τη συζήτηση θα συντονίσει η δημοσιογράφος κ. Χριστίνα Ταχιάου.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ενδιαφέροντα
Παρασκευή, 01 Φεβρουάριος 2013 22:33

Συνέντευξη για το σχέδιο "Αθηνά"

Dim lights Embed Embed this video on your site

Παρακολουθήστε τη συνέντευξη μου στην εκπομπή της ΕΤ3 "1+ένα" για το σχέδιο "Αθηνά"

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Παιδεία

Dim lights Embed Embed this video on your site

Ομιλία με θέμα "Διεθνείς Σχέσεις, πόλεμος και πολιτική στον κινηματογράφο" στο πλαίσιο της Διημερίδας με τίτλο "Πολιτική και Κινηματογράφος: μια ιδιαίτερη σχέση" που διοργάνωσε το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Νάουσας.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ομιλίες
Σελίδα 4 από 14
You are here Προβολή άρθρων ανα tag: Κουσκουβέλης