Thursday, Mar 21st

Last update12:36:22 PM GMT

prosklisi_2012_04_22

 

Ο Αναπληρωτής Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Διονύσης Ψωμιάδης, ο Αντιπεριφερειάρχης Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης Απόστολος Τζιτζικώστας και η Αρμενική Εθνική Επιτροπή σας προσκαλούν να τιμήσετε με την παρουσία σας την κεντρική εκδήλωση για την 97η επέτειο της Αρμενικής Γενοκτονίας που θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 22 Απριλίου 2012 και ώρα 11:30, στο Συνεδριακό Κέντρο "Ι. ΒΕΛΛΙΔΗΣ".

Ομιλιτής στην εκδήλωση θα είναι ο καθηγητής κ. Ηλίας Κουσκουβέλης, πρώην Πρύτανης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας με θέμα:

"Η Γενοκτονία της Μνήμης και η διεθνής διάσταση του Αρμενικού Ζητήματος"

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ομιλίες

Εδώ μπορείτε να βρείτε πληροφορίες για το μάθημα "Διεθνής Διπλωματία και Διαχείριση Κρίσεων" του Μεταπτυχιακού.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Διδασκαλία

Εδώ μπορείτε να βρείτε πληροφορίες για το μάθημα "Η Ευρωπαϊκή Ένωση στο Διεθνές Σύστημα".

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Διδασκαλία
Κυριακή, 19 Φεβρουάριος 2012 16:12

Στρατηγική Ανάλυση (Μεταπτυχιακό)

Εδώ μπορείτε να βρείτε πληροφορίες για το μάθημα "Στρατηγική Ανάλυση" του Μεταπτυχιακού.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Διδασκαλία
Δευτέρα, 06 Φεβρουάριος 2012 21:33

Κρίση και εξωτερική πολιτική

Από τα τέλη περίπου του 2009 η Ελλάδα μαστίζεται από τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση τής ιστορίας της. Η κρίση ξεκίνησε με εσωτερικό υπόβαθρο, ως δημοσιονομικό έλλειμμα, και, προοδευτικά, εξαιτίας του διεθνούς περιβάλλοντος και λαθών που έγιναν τόσο στο ανώτατο επίπεδο διεθνούς εκπροσώπησης της χώρας όσο και στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, εξελίχθηκε σε κρίση δανεισμού και, τελικώς, σε κρίση χρέους.

Πέραν των οικονομικών αιτίων τής κρίσης και των σχετικών με την αντιμετώπισή της χειρισμών, η κρίση έχει μία σημαντική και αγνοημένη από τη συντριπτική πλειοψηφία των αναλυτών διεθνοπολιτική διάσταση. Η εν λόγω διάσταση συνίσταται αφενός στις δυσκολίες που προσθέτει η οικονομική κρίση στην εφαρμογή τής «παραδοσιακής» εξωτερικής πολιτικής τής Ελλάδας, αφετέρου στη συμβολή τής τελευταίας στην κατεύθυνση αντιμετώπισης της κρίσης [1].

Η εξωτερική πολιτική και ο σχεδιασμός της – ιδιαίτερα μίας χώρας σε έναν ευαίσθητο χώρο, αλλά και σε κατάσταση οικονομικής επιτήρησης – απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή, ψυχραιμία, νηφαλιότητα, εξαιρετική σοβαρότητα, αλλά και αποφασιστικότητα. Η εξωτερική πολιτική ενός κράτους αφορά την ασφάλειά του, την προστασία και την ικανοποίηση των συμφερόντων του. Αναμφίβολα δε, επηρεάζεται κατά την εκπόνηση και την εφαρμογή της από το διεθνές σύστημα, αφορά τη θέση του κράτους σε αυτό, ενίοτε δε, επηρεάζοντάς το, αφορά και το ίδιο το διεθνές σύστημα.

Ασφαλώς, ένα κράτος σε κατάσταση οικονομικής κρίσης αντιμετωπίζει προβλήματα στην εξωτερική του πολιτική, τα οποία ξεκινούν από την έλλειψη πόρων, το μειωμένο του κύρος, τις προτεραιότητες για έξοδο από την κρίση, την αδράνεια των υπευθύνων και τις τυχόν εσωτερικές διχογνωμίες. Σε κάθε όμως περίπτωση, ακόμη και σε περίοδο οικονομικής κρίσης, ένα κράτος μπορεί να διαθέτει ικανή και αποτελεσματική εξωτερική πολιτική.

Αυτό είναι το αξίωμα, η λογική βάση πάνω στην οποία στηρίζεται η συγγραφή του παρόντος κειμένου. Και τούτο διότι, υπό προϋποθέσεις, η εξωτερική πολιτική, ως πεμπτουσία τής πολιτικής, συνίσταται στον καθορισμό προτεραιοτήτων, στρατηγικής, εκδήλωσης αποφασιστικότητας και χειρισμών. Η στάση, δηλαδή, κάθε κράτους στα διεθνή, καθώς και η προστασία των συμφερόντων του είναι κυρίαρχα θέμα πολιτικών επιλογών, καθώς και βέλτιστης και αποτελεσματικής χρήσης των όποιων συντελεστών ισχύος, υλικών, λειτουργικών και άϋλων, διαθέτει. Η εξωτερική πολιτική είναι μία πολιτική με μικρό σχετικά οικονομικό κόστος, αλλά μπορεί να προσφέρει μεγάλο όφελος.

Στη συνέχεια θα εξετάσω, πρώτον, το διεθνές περιβάλλον της Ελλάδας και, ιδιαιτέρως, τα προβλήματα, τις απειλές και τις ευκαιρίες που παρουσιάζει το διεθνές υποσύστημα στο οποίο εντάσσεται η χώρα. Τούτο καλύπτει μία ευρύτερη περιοχή η οποία ξεκινά από τις παρυφές της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης και φθάνει ως τη Βόρειο Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Δεύτερον, θα παρουσιάσω τις συνέπειες της κρίσης στην ελληνική εξωτερική πολιτική.

Με βάση τα παραπάνω, διατυπώνω στο τέλος ορισμένες προτάσεις πολιτικής. Επειδή όμως στο παρόν κείμενο η έμφαση θα δοθεί στα προβλήματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, οφείλω προκαταβολικά να προειδοποιήσω πως οι δυσκολίες που δημιουργεί η οικονομική κρίση είναι μικρότερες από ό,τι μπορεί κάποιος αρχικά και επιφανειακά να εκτιμήσει. Και τούτο διότι, πρώτον, πέραν του χρέους, η Ελλάδα παραμένει μεταξύ των 30 πλουσιότερων κρατών παγκοσμίως. Δεύτερον, το χρέος φαίνεται ότι, μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 27ης Οκτωβρίου 2011, προοδευτικά θα αντιμετωπισθεί πρώτα από τους Έλληνες και στη συνέχεια σε διεθνές επίπεδο (ΕΕ και ΔΝΤ). Τρίτον και σημαντικότερον, ότι η επιτυχής αντιμετώπιση της κρίσης του χρέους συνιστά πλέον υπόθεση όχι μόνον της Ελλάδας, αλλά και πολλών άλλων ισχυρών κρατικών και μη κέντρων.


Α. Το διεθνές περιβάλλον

Μετά από μία εικοσαετία αλλαγών, το διεθνές σύστημα, σε παγκόσμιο επίπεδο, προοδευτικά ηρεμεί. Η μοναδική εναπομείνασα υπερδύναμη διαχειρίστηκε τις ανακατατάξεις στη Νότια, Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, είναι παρούσα και πραγματώνει αλλαγές στη Μέση Ανατολή, ενώ η κατάσταση στην Κεντρική Ασία τείνει να σταθεροποιηθεί.

Οι ΗΠΑ ασφαλώς αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα. Τούτο όμως δεν φαίνεται να υποσκάπτει την πολιτική και στρατιωτική τους επιρροή στον κόσμο. Από την άλλη πλευρά, η μοναδική ετέρα πυρηνική υπερδύναμη, η Ρωσία, δυσκολεύεται επί του παρόντος – πέραν του εγγύς εξωτερικού της – να προσδιορίσει εξελίξεις στις διεθνείς υποθέσεις, ενώ ο ρόλος της Κίνας, παρά τις προσπάθειές της, παραμένει δευτερεύων. Τέλος, η Ευρωπαϊκή Ένωση, αν και ταλανίζεται από τις γνωστές δημοσιονομικές της δυσκολίες,... 

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο πρώτο τεύχος της Ελληνικής έκδοσης του Foreign Affairs. Μπορείτε να διαβάσετε τη συνέχεια του άρθρου στην ιστοσελίδα του Foreign Affairs.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει αρχίσει υπό τις απειλές της Τουρκίας, έρευνες για εντοπισμό φυσικού αερίου. Κατά τη γνώμη σας, μέχρι που μπορεί και θα τεντώσει το σχοινί της έντασης η Τουρκία;

Η Τουρκία φαίνεται πως δεν μπορεί πια να τεντώσει το σχοινί.  Το συγκεκριμένο παιχνίδι το έχασε.  Ό,τι ήταν να κάνει το έκανε.  Υπήρξαν οι γνωστές  βόλτες του ερευνητικού σκάφους, οι γνωστές απειλητικές κορώνες για εσωτερική κατανάλωση, η «περίφημη» συμφωνία με το ψευδοκράτος για έρευνες στον κατεχόμενο θαλάσσιο χώρο της Κυπριακής Δημοκρατίας.  Όσο περισσότεροι τρίτοι παράγοντες αναμειγνύονται στη υπόθεση της εξερεύνησης και, στη συνέχεια, της εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων, τόσο μικρότερες οι πιθανότητες για να τεντώσει το σχοινί.  Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι, δεν χάνουμε τίποτε.  Η προετοιμασία είναι το Α και το Ω στη διαχείριση των κρίσεων και αυτό το έχω διδάξει σε αρμόδιους φορείς και στην Ελλάδα και στην Κύπρο.


Σωστά αντιδρούν Αθήνα και Λευκωσία στις απειλές και μεθοδεύσεις της Άγκυρας;

Η Λευκωσία, γενικώς, αντιδρά σωστά.  Ίσως θα έπρεπε, όπως είχα προτείνει σε άρθρο μου στον Φιλελεύθερο να είχε διεθνοποιήσει πολύ πιο γρήγορα το θέμα και να έχει με καλύτερο τρόπο καταγράψει στα διεθνή fora την απειλητική και απειλητική συμπεριφορά της Τουρκίας.  Τούτο με στόχο, αν συμβεί οτιδήποτε να βρεθεί στην πλεονεκτική θέση και να καταγγείλει ευκολότερα και κυρώσεις να ζητήσει.  Όσον αφορά την Αθήνα, βλέπουμε μόνον εσχάτως να γίνονται κάποιες κινήσεις, όπως οι επισκέψεις του Υπουργού Εξωτερικών και του Υπουργού Άμυνας στη Λευκωσία, η επίσκεψη του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης στο Ισραήλ.  Σε κάθε περίπτωση, η Αθήνα έχασε πολύτιμο χρόνο και, όπως έχω ήδη γράψει σε Ελλάδα και Κύπρο, θα πρέπει να ανακηρύξει το δυνατόν συντομότερα τη δική της ΑΟΖ.


Screen_shot_2011-12-28_at_16.07.06


Για την Κύπρο, τι σημαίνει η αξιοποίηση του φυσικού πλούτου, που μάλλον υπάρχει και είναι αρκετός;  Εννοούμε πολιτικά και οικονομικά, ασφαλώς.

Να το πω χιουμοριστικά: η Κύπρος δεν θα βγάζει πια «μόνο χαρούπια».  Θα βγάζει και υδρογονάνθρακες και όλοι, φίλοι και αντίπαλοι, αντιλαμβάνονται τη σημασία του γεγονότος.  Τούτο συνεπάγεται ότι η Κύπρος, ένα κράτος μέλος της ΕΕ, θα είναι και παραγωγός, δηλαδή τροφοδότης, αλλά και διακομιστής τού ισραηλινού φυσικού αερίου ή και οποιουδήποτε άλλου παραγωγού της Μέσης Ανατολής που θα έρθει σε συμφωνία με το Ισραήλ.  Τα πράγματα αλλάζουν στη Μέση Ανατολή και ενδέχεται, πέραν της Ιορδανίας, και άλλα κράτη που παράγουν πόρους να έρθουν σε συμφωνία με το Ισραήλ.  Οικονομικά σημαίνει ότι η Κύπρος πολύ πιο γρήγορα θα βγει από την οικονομική κρίση και θα μπορέσει να διατηρήσει το ίδιο ύψος το δαπανών που απαιτούν οι προσπάθειες για να λήξει η εισβολή και κατοχή.  Επιπλέον, η προσδοκώμενη, νέα ευμάρεια της Κυπριακής Δημοκρατίας θα αυξήσει άλλη μία φορά το γόητρό της έναντι των Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι θα βλέπουν ένα ακόμη τρένο ευημερίας να περνά δίπλα τους και αυτοί να μη συμμετέχουν.  Τέλος, πάρα πολύ σημαντικό είναι το πώς θα χειριστεί η Κύπρος τα προσδοκώμενα κέρδη.  Ξέρετε, ο σημαντικότερος συντελεστής ισχύος για το Κουβέϊτ, όταν ξεκίνησε ολόκληρη η Δύση να το σώσει, δεν ήταν το πετρέλαιο.  Είναι κάτι που λίγοι το ξέρους ή το έχουν σκεφτεί.  Ήταν οι επενδύσεις του στο εξωτερικό των κερδών από το πετρέλαιο.

 

Διαμορφώνεται μια συμμαχία Ελλάδος- Κύπρου- Ισραήλ. Θεωρείτε ότι μπορεί να προχωρήσει και προς ποια κατεύθυνση;

Δεν γνωρίζω σε ποια κατεύθυνση μπορεί να προχωρήσει.  Ασφαλώς πρόκειται για μία συμμαχία που διαμορφώνεται στη βάση μίας συγκυρίας.  Όπως έχω κατά το παρελθόν τονίσει, οι συμμαχίες διατηρούνται για όσο καιρό υπάρχουν σημαντικά κοινά συμφέροντα ή εφόσον δημιουργηθούν τέτοια.  Τα σημαντικά συμφέροντα, με βάση αυτά τα οποία γνωρίζουμε τώρα, θα διαρκέσουν για πολλά χρόνια.  Είναι σημαντικό επίσης να αντιληφθεί η Ελλαδική διπλωματία ότι τα συμφέροντα της χώρας δεν περιορίζονται στο Αιγαίο και στη Βαλκανική, αλλά φθάνουν στη Βόρειο Αφρική και στη Μέση Ανατολή.  Μία τέτοια λογική ασφαλώς θα ενίσχυε το ενδεχόμενο μακροημέρευσης μίας σταθερότερης συνεργασίας με το Ισραήλ.

 

Κάποιοι θεωρούν πως σε κάποια φάση το Ισραήλ θα τα βρει με την Τουρκία, οπότε η στρατηγική μας συμμαχία θα μπει στον πάγο.

Θα ήθελα να γνωρίζω ποια είναι η βάση μίας τέτοιας σκέψης.  Βεβαίως κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι κάτι θα συμβεί στο μέλλον.  Όμως επειδή στην επιστήμη γενικά και στην επιστήμη των Διεθνών Σχέσεων ειδικότερα ούτε φύλλα δάφνης μασάμε, ούτε ρίχνουμε τα χαρτιά, αναλύουμε τις καταστάσεις με βάση αυτά τα οποία γνωρίζουμε.  Γνωρίζουμε ότι η τουρκική εξωτερική πολιτική έχει προκαλέσει σημαντικές ζημίες στα συμφέροντα του Ισραήλ.  Θυμίζω Παλαιστίνη, Ιράν, Συρία.  Φαίνεται ότι τα δρομολογημένα τουρκικά σχέδια είναι δύσκολο να αλλάξουν. Έτσι, στο βαθμό που η τουρκική εξωτερική πολιτική θα παραμείνει η ίδια, δεν βλέπω τι θα είναι αυτό – ποιο κοινό συμφέρον δηλαδή – που θα φέρει κοντά τις δύο πλευρές.  Επιπλέον, η συμμαχία με την Τουρκία, ένα κράτος μέλος του ΝΑΤΟ, στηριζόταν στη λογική της εξισορρόπησης κάποιων αραβικών, πρώην φιλοσοβιετικών κρατών.  Αυτό πλέον έχει χαθεί, καθώς η Τουρκία στήριξε τη Συρία εναντίον του Ισραήλ.  Επιπλέον, τα πράγματα βαίνουν προς αλλαγή και στη Συρία.  Και, ασφαλώς, όποιοι έρθουν στην εξουσία, θα είναι φιλοδυτικής επιρροής.  Ένα επιπλέον στοιχείο: αν κοιτάξει κανείς το χάρτη θα δει ότι η Κύπρος και η Ελλάδα ουσιαστικά συνιστούν το με την παραδοσιακή έννοια στρατηγικό βάθος του Ισραήλ.  Για ποιο λόγο το Ισραήλ θα ήθελε να εγκαταλείψει ένα τέτοιο πλεονέκτημα;

 

Η οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα δεν επηρεάζει τη διαχείριση των εθνικών θεμάτων;

Ασφαλώς και την επηρεάζει.  Όμως στην αρθρογραφία μου στην Ελλάδα υποστηρίζω πως η εξωτερική πολιτική, σε αντίθεση με άλλες πολιτικές, δεν χρειάζεται πολλά χρήματα.  Χρειάζεται σχεδιασμό, αποφασιστικότητα και αποτελεσματικότητα.  Βεβαίως το φορτίο της Ελλαδικής διπλωματίας είναι μεγαλύτερο απ’ότι στο παρελθόν. Διότι μαζί με τα παραδοσιακά καθήκοντα που είχε, πρέπει τώρα κατά προτεραιότητα να κάνει τρία πράγματα: να υποβοηθήσει στην ανεύρεση των απαιτούμενων πόρων, να αυξήσει κατακόρυφα τις προσπάθειες της οικονομικής διπλωματίας και, το σημαντικότερο, να επιχειρήσει να αποκαταστήσει το κύρος της χώρας.  Η αποκατάσταση του κύρους είναι εθνικό ζήτημα πλέον.  Όμως σε τι επηρεάζει η οικονομική κρίση την ανακήρυξη ή μη ΑΟΖ εκ μέρους της Ελλάδας, όταν τόσοι και τόσο ισχυροί παράγοντες συνηγορούν προς την ίδια κατεύθυνση;

 

Και η οικονομική κατάσταση στην Κύπρο;

Για την Κύπρο τα πράγματα είναι πιο εύκολα.  Θεωρώ ότι η Κύπρος δεν διάγει περίοδο ισχνών αγελάδων, αλλά λιγότερο παχέων.  Θεωρώ ότι η Κύπρος, πρώτον, μπορεί να επενδύσει περισσότερο στη διπλωματική της μηχανή και, δεύτερον, να σταματήσει την πολιτική εσωστρέφεια και να κοιτάξει προς τα έξω.  Σύντομα πλησιάζει η Προεδρία της ΕΕ και το πολιτικό σύστημα της Κύπρου είναι στραμμένο προς το παρελθόν.  Φαίνεται δε πως το μόνο σχετικό με το μέλλον πράγμα που βλέπει είναι οι εκλογές.  Η Κύπρος πρέπει, στο άμεσο μέλλον, να κάνει δύο πράγματα.  Πρώτον, να γίνει για έξι μήνες το κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Τέτοιες ευκαιρίες δεν χάνονται.  Δεύτερον, να χαράξει μία στρατηγική μεσοπρόθεσμη, βάσει της οποίας θα λήξει η εισβολή και κατοχή.  Επιμένω, όπως είχα υποστηρίξει σε συνέδριο στην Κύπρο, ότι τα μικρά κράτη μπορούν να έχουν στρατηγική.  Και σας πληροφορώ ότι μία τέτοια πρόταση έχω υποβάλλει στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν. Φαίνεται ότι δεν ενδιέφερε…

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Τα Σκόπια δεν κέρδισαν την προσφυγή τους στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Η Ελλάδα την έχασε! Πέρα από όλες τις πληροφορίες που υπάρχουν στον Τύπο για έλλειψη βούλησης και ατυχείς χειρισμούς, η απόφαση επανειλημμένα αναφέρει ότι η Ελλάδα «απέτυχε να αποδείξει» (“failed to establish”) τα επιχειρήματά της.

Το ότι η Ελλάδα έχασε την υπόθεση δεν είναι το χειρότερο. Το χειρότερο είναι ότι η χώρα εγκατέλειψε την πολιτική που κορυφώθηκε στη Σύνοδο του Βουκουρεστίου και δεν έχει πλέον διαπραγματευτική πολιτική και μέσα πίεσης έναντι των Σκοπίων! Και αυτό παρά το ότι η Ελλάδα έχει υποχωρήσει από την αρχική της διαπραγματευτική θέση, δηλαδή της μη χρήσης του όρου Μακεδονία ή παραγώγου του στο όνομα της γειτονικής χώρας.

Ασφαλώς η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου δεν αφορά τις διαπραγματεύσεις για το όνομα. Αφορά τη στάση της Ελλάδας στο Βουκουρέστι, την παρεμπόδιση ένταξης των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ. Το περίεργο είναι ότι η απόφαση στο Βουκουρέστι ήταν ομόφωνη, υπήρχαν πολλές χώρες που είχαν αντίρρηση στο να ενταχθούν τα Σκόπια στο ΝΑΤΟ και η Ελλάδα δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να ασκήσει βέτο. Το ενδιαφέρον είναι ότι ακόμη και σήμερα το ΝΑΤΟ, με ανακοίνωσή του, επιμένει ότι η απόφαση του Βουκουρεστίου ισχύει και ότι θα πρέπει να βρεθεί λύση στο θέμα του ονόματος.

Βέβαια, το Δικαστήριο δεν είπε ότι τα Σκόπια δικαιούνται να χρησιμοποιούν το συνταγματικό τους όνομα, αλλά ότι η προοπτική χρήσης από τα Σκόπια του συνταγματικού τους ονόματος στο εσωτερικό της Συμμαχίας δεν συνιστά επαρκή αιτιολογία για να παρεμποδίσει η Ελλάδα την ένταξή τους σε αυτήν. Εμμέσως όμως και ουσιαστικά έδωσε το πράσινο φως στα Σκόπια να εντάσσονται σε ένα διεθνή οργανισμό και εντός αυτού να χρησιμοποιούν κατά βούληση το όνομά τους.

Το Δικαστήριο δεν ικανοποίησε το αίτημα των Σκοπίων να καταδικάσει την Ελλάδα να μην παρεμποδίζει στο μέλλον την ένταξή τους σε διεθνείς οργανισμούς. Όμως, είναι βέβαιο ότι η απόφαση δημιουργεί πρόβλημα στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο κρατών, αφού θα ενισχύσει την ήδη καταγεγραμμένη αδιαλλαξία των Σκοπίων. Έχουν ήδη περάσει 16 χρόνια και οιοσδήποτε μέσης ευφυΐας άνθρωπος μπορεί να αναρωτηθεί αν τα Σκόπια έχουν κάποιο λόγο να μη συνεχίσουν να κωλυσιεργούν!

Η απόφαση, λόγω της αποτυχίας μας στο Δικαστήριο, θα αυξήσει την επιθετικότητα του Σκοπιανού αλυτρωτισμού. Είναι, επίσης, βέβαιο ότι η ελληνική πολιτιστική κληρονομιά στην ιστορική της διάσταση θα συνεχίσει να κακοποιείται με αρχαιομακεδονικές φιέστες τύπου ταινιών Χόλυγουντ στη δεκαετία του ’50.

Το βέβαιο είναι επίσης ότι η απόφαση συνιστά ένα πολύ σημαντικό πλήγμα στο κύρος της χώρας μας, μετά τα αλλεπάλληλα που έχει δεχθεί λόγω της οικονομικής κρίσης. Το πλήγμα αυτό έρχεται στον ευαίσθητο τομέα της εξωτερικής πολιτικής ανοίγοντας ενδεχομένως την όρεξη σε άλλους παράγοντες του διεθνούς συστήματος να μεγιστοποιήσουν τις απαιτήσεις τους.

Τέλος, για μία ακόμη φορά, όπως και στο ζήτημα της οικονομικής κρίσης, δεν φαίνεται κανείς να αναζητά τους λόγους ή τις ευθύνες για αυτήν τη διεθνή αποτυχία τής χώρας μας στη Χάγη. Και αν η αναζήτηση ευθυνών μπορεί στην παρούσα συγκυρία να θεωρηθεί από κάποιους αντιπαραγωγική, η καταγραφή και η κατανόηση των αιτίων τής αποτυχίας μας μπορεί να συμβάλει στην εκπόνηση μίας νέας πολιτικής που θα φέρει ένα συμβατό προς το εθνικό μας συμφέρον αποτέλεσμα.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Ελλάδα

Ανακοινώθηκε η απόφαση του Δικαστηρίου της Χάγης. Το Διεθνές Δικαστήριο, αφού απέρριψε την ένσταση αναρμοδιότητας που είχε υποβάλει η Ελλάδα, έκρινε ότι η χώρα μας παραβίασε το άρθρο 11.1 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας (1995), επειδή η Ελλάδα αντιτάχθηκε στην ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ κατά τη Σύνοδο του Βουκουρεστίου (2008).

Απέρριψε ένα προς ένα όλα τα επιχειρήματα και όλες τις ενστάσεις της Ελλάδας, σημειώνοντας και επαναλαμβάνοντας χαρακτηριστικά ότι η Ελλάδα «απέτυχε να αποδείξει» (“failed to demonstrate”) παραβιάσεις τής Ενδιάμεσης Συμφωνίας εκ μέρους της ΠΓΔΜ. Η χώρα μας δεν κατάφερε να αποδείξει ούτε τη γνωστή συστηματική κωλυσιεργία των Σκοπίων στις διαπραγματεύσεις, ούτε το γεγονός ότι έχει υποχωρήσει στη διαπραγματευτική της θέση (από μη χρήση του όρου «Μακεδονία» στη «σύνθετη» ονομασία), ούτε καν την αλυτρωτική προπαγάνδα σε βάρος της χώρας μας, που επανειλημμένως έχει παρουσιασθεί από τον γραπτό και ηλεκτρονικό τύπο.

Πολύ σημαντικό είναι το ότι το Διεθνές Δικαστήριο θεωρεί πως η Ενδιάμεση Συμφωνία δεν επιτρέπει στην Ελλάδα να εμποδίσει την ένταξη των Σκοπίων σε έναν Διεθνή Οργανισμό επειδή υπάρχει η προοπτική (“prospect”) να χρησιμοποιούν σε αυτόν τον Οργανισμό το συνταγματικό τους όνομα.

Το Διεθνές Δικαστήριο αποφάσισε ότι η διαπίστωση της παραβίασης της Συμφωνίας από τη χώρα μας συνιστά «επαρκή ικανοποίηση» (“appropriate satisfaction”) για τα Σκόπια.

Το Διεθνές Δικαστήριο απέρριψε όλα τα άλλα αιτήματα της ΠΓΔΜ. Μεταξύ αυτών ήταν το αίτημα να διαταχθεί η Ελλάδα να εφαρμόσει το άρθρο 11 και να μην εμποδίσει στην ένταξη των Σκοπίων σε διεθνείς οργανισμούς. Ειδικότερα η απόφαση γράφει: «το Δικαστήριο δεν θεωρεί απαραίτητο να διατάξει (την Ελλάδα), όπως ζητά (η ΠΓΔΜ) να αποφύγει οποιαδήποτε μελλοντική συμπεριφορά που παραβιάζει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο 11…»

Μπορείτε να διαβάσετε την ανακοίνωση του Δικαστηρίου της Χάγης, καθώς και το συνολικό κείμενο της απόφασης.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Ελλάδα
Τετάρτη, 30 Νοέμβριος 2011 16:15

Το Στοίχημα της Εξωτερικής Πολιτικής

Σήμερα διάγουμε μία περίοδο οικονομικής κρίσης και κρίσης τής πολιτικής. Ωστόσο δεν πρέπει ο δημόσιος διάλογος και οι ενέργειες μας να αναλώνονται μόνο σε αυτά τα δύο ζητήματα.

Πρέπει να κατανοήσουμε ότι όσο περιορίζουμε το εύρος στο οποίο αναζητούμε λύσεις, τόσο περιορίζονται και οι επιλογές μας.Η Ελλάδα σήμερα, για να γιατρέψει τις παθογένειες της, έχει ανάγκη από μια ολιστική θεραπεία. Θα πρέπει να βρούμε ποιες είναι οι άλλες πολιτικές που θα μας βοηθήσουν να αντιμετωπίσουμε την κρίση, να μην απωλέσουμε την ισχύ μας, να διασφαλίσουμε το εθνικό συμφέρον, να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για μια Ελλάδα, που μπορεί να συμπεριφέρεται στρατηγικά, με ευελιξία, αποτελεσματικότητα και εξυπνάδα.

Η εξωτερική πολιτική είναι η πολιτική των πολιτικών σε περιόδους ομαλότητας και πολύ περισσότερο σε περιόδους κρίσης, ιδιαίτερα όταν ένα κράτος έχει ανάγκη να ενισχύσει το κύρος του, να διατηρήσει και να αυξήσει την εξωτερική ενδυνάμωση και τελικά να καταφέρει, παρά την κρίση, να ακολουθήσει με σταθερότητα τον προσανατολισμό του, αξιοποιώντας τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται. Η εξωτερική πολιτική οφείλει να μην παρασύρεται από τις συνθήκες της κρίσης, να μην χάνεται στη δίνη της, αλλά αντίθετα να υπηρετεί το σκοπό της αντιμετώπισής της.

Είναι αλήθεια ότι το πρώτο που υφίσταται ένα κράτος σε περίοδο οικονομικής κρίσης είναι ένα τεράστιο πλήγμα στο κύρος του. Φίλοι και αντίπαλοι θεωρούν ότι λόγω των οικονομικών περιορισμών είναι πιο διαχειρίσιμο, πιέζεται πιο εύκολα ή έχει περιορισμένες ικανότητες αντίδρασης. Το κύρος ενός κράτους οικοδομείται με πολύ μεγάλη δυσκολία και αρκεί μία αναφορά τύπου «Τιτανικού» ώστε να αρχίσει να βυθίζεται και οι εκκλήσεις για οικονομική βοήθεια ώστε να οδηγηθεί στην άβυσσο. Αρκεί ένας άστοχος χειρισμός για να μετατρέψει μια χώρα αρχικά σε μαύρο πρόβατο και στη συνέχεια αποδιοπομπαίο τράγο. Φτάνει ένα σχόλιο, μερικές ώρες, πόσο μάλλον μέρες, ασυνεννοησίας για να αποτυπώσουν το χάος.

Σήμερα η χώρα μας μαζί με την κρίση του χρέους βιώνει και μία κρίση κύρους. Η ηγεσία της πρέπει να πράξει τα πάντα ώστε να αποκατασταθεί το κύρος και να στείλει μηνύματα προς όλες τις κατευθύνσεις, να διαχωρίσει τα ζητήματα του χρέους από την εξωτερική πολιτική και την άμυνα. Η αποκατάσταση του κύρους τού κράτους στο εξωτερικό (και στο εσωτερικό) σίγουρα δεν είναι εύκολη, συνιστά, όμως, μέγιστη ευθύνη του συνόλου της πολιτικής ηγεσίας. Είναι δε απαραίτητη για την οικονομική ανόρθωση της χώρας. Αυτό είναι σήμερα το στοίχημα της εξωτερικής πολιτικής. Με υποχρέωση έντασης σε μία ήδη υφιστάμενη δραστηριότητα, την οικονομική διπλωματία: την προσπάθεια δηλαδή για προσέλκυση νέων επενδύσεων και την προώθηση αγαθών και υπηρεσιών που παράγονται στον τόπο μας.

Όμως, το σημαντικότερο πρόβλημα στην περίοδο της οικονομικής κρίσης είναι η νοοτροπία της αδράνειας, η οποία λέει ότι δεν κάνουμε απολύτως τίποτε για να μη θιγεί ο οιοσδήποτε, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται τετελεσμένα ή να χάνονται πολύ σημαντικές ευκαιρίες.

Τα ζητήματα που έχουμε μπροστά μας είναι πολλά: η δικαστική μας διένεξη με τα Σκόπια στη Χάγη, οι καθημερινές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου από την Τουρκία στο Αιγαίο και, πλέον, στην Ανατολική Μεσόγειο, οι κινήσεις έναντι της μη κύρωσης από την Αλβανία τής συμφωνίας οριοθέτησης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), η ανακήρυξη από την Ελλάδα της δικής της ΑΟΖ.

Η μη ανακήρυξη ΑΟΖ εκ μέρους τής Ελλάδας είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική περίπτωση αδράνειας, η οποία μπορεί να μετατραπεί σε περίπτωση μεγάλης χαμένης ευκαιρίας. Πρώτον, διότι ισχυρότατοι παράγοντες του διεθνούς συστήματος επιθυμούν την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων της Ανατολικής Μεσογείου. Δεύτερον, όλοι οι ενδιαφερόμενοι επιθυμούν οι αγωγοί προς τη Δύση να διέλθουν μόνο από την Ελληνική ΑΟΖ, χωρίς τη παρεμβολή τρίτων. Γιατί λοιπόν καθυστερούμε; Είναι θέμα απόφασης, διαχείρισης καταστάσεων και μεγάλης απόδοσης για το κύρος και τα οικονομικά της χώρας!

Είναι θέμα ευθύνης να μην χάσουμε το στοίχημα της εξωτερικής πολιτικής, γιατί τότε δυστυχώς η κρίση θα έχει επεκταθεί και στον ευαίσθητο τομέα των διεθνών σχέσεων με τραγικές συνέπειες για το μέλλον.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Dim lights Embed Embed this video on your site  

Παρακολουθήστε την τοποθέτηση μου στο 1ο Επιστημονικό Συνέδριο του Κέντρου Μελετών Τάσσος Παπαδόπουλος με θέμα: Το Κυπριακό και το Διεθνές Σύστημα από το 1945 έως το 1974. Αναζητώντας Θέση στον Κόσμο. 

Είχα τη χαρά να βρεθώ ανάμεσα σε αξιόλογους συναδέλφους από την Ελλάδα, τη Γαλλία, τις ΗΠΑ και την Κύπρο, να παρακολουθήσω ενδιαφέρουσες αναλύσεις και να συμμετέχω σ' εναν, κατά την άποψή μου, σημαντικό διάλογο για εκείνη την ευαίσθητη και καθοριστική περίοδο για τη Μεγαλόνησο.

Κατέθεσα τις απόψεις μου σχετικά με τη θέση και την πολιτική της Κύπρου στο διεθνές σύστημα εκείνης της εποχής, επιχειρηματολογώντας υπέρ της θέσης ότι η Κύπρος δεν μπόρεσε να αξιολογήσει ορθά τις συνθήκες που επέβαλε η δομή του διεθνούς συστήματος της εποχής και να διαμορφώσει μια αποτελεσματική στρατηγική, ανάλογη με αυτή που συναντάμε στη θεωρία των διεθνών σχέσεων των μικρών κρατών. Μια στρατηγική που, παρά το μέγεθος της, θα της επέτρεπε να είναι περισσότερο αποτελεσματική στην επίτευξη των στόχων της. Ωστόσο, αυτή της η αδυναμία οφείλεται κυρίως στις πρωτοφανείς για ένα νέο κράτος συνθήκες που επικρατούσαν σε αυτό το χρονικό διάστημα στο νησί.

Σύντομα θα έχετε την ευκαιρία να διαβάσετε την πλήρη ανάλυση της θέσης μου στον τόμο που θα εκδοθεί από το Κέντρο Μελετών Τάσσος Παπαδόπουλος. Μπορείτε να μου γράψετε στο e-mail μου: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε. , εάν επιθυμείτε να ενημερωθείτε σχετικά με την κυκλοφορία του τόμου.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική
Σελίδα 6 από 14
You are here Προβολή άρθρων ανα tag: Κουσκουβέλης