Sunday, Jan 19th

Last update12:36:22 PM GMT

Ο Φιλελεύθερος της Κυριακής 14.6.2015 φιλοξένησε σε άρθρο του αποσπάσματα από τη μελέτη μου για την «έξυπνη» ηγεσία στο μικρό κράτος και την περίπτωση της Κύπρου. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στα αγγλικά ως Kouskouvelis Ilias, (2015) «'Smart' leadership in a small state: The case of Cyprus» στον συλλογικό τόμο Spyridon N. Litsas & Aristotle Tziampiris (eds.), The Eastern Mediterranean in Transition: Multipolarity, Power and Politics, London: Ashgate Publishing (ISBN: 978-1-4724-4039-6). Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε μερικά αποσπάσματα. Εδώ μπορείτε να βρείτε το άρθρο όπως δημοσιεύτηκε στον Φιλεύθερο. Σημειώνεται ότι πρόκειται για επιστημονικό κείμενο και η πλήρης εικόνα αναδεικνύεται μόνο από το σύνολο του κειμένου.

Από την εισαγωγή:

H θεωρία των Διεθνών Σχέσεων για τα μικρά κράτη υποστηρίζει ότι τα μικρά κράτη επιδεικνύουν σοφία, ανταπεξέρχονται στις αλλαγές ευφυώς και ότι, δεδομένης της ευελιξίας και της προσαρμοστικότητάς τους σε νέες προκλήσεις, «στη μεταψυχροπολεμική εποχή, το μικρό μπορεί να είναι συνώνυμο της έννοιας του έξυπνου». ... Πιο συγκεκριμένα, καθώς η «εξυπνάδα» συνήθως αποδίδεται σε πρόσωπα ή σε αποφάσεις, έτσι θα πρέπει να αποδώσουμε τη συγκεκριμένη ιδιότητα σε μία ικανή και αποφασιστική ηγεσία που επιτρέπει στο μικρό κράτος «να τα βάζει με μεγαλύτερά του» («to punch above its weight»), να επιδιώκει τους σκοπούς του και να μπορεί να ικανοποιεί τα συμφέροντά του απέναντι σε εκείνα ισχυρότερων δρώντων.

... Η μελέτη εστιάζει σε δύο διαφορετικές αλλά και αντίθετες περιπτώσεις ηγεσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η πρώτη είναι οι προσπάθειες ανακάλυψης και εκμετάλλευσης των ενεργειακών πόρων της Μεσογείου· πρόκειται για μία ιστορία επιτυχίας, η οποία αποδεικνύει ότι ένα μικρό κράτος έχει τη δυνατότητα να φέρει σε πέρας δράσεις που ξεπερνούν κατά πολύ το επίπεδο της ισχύος του. Η δεύτερη περίπτωση, όμως, είναι εκείνη της λανθασμένης διαχείρισης της οικονομικής κρίσης του 2013. ...

Το να φθάσει η Κυπριακή Δημοκρατία ακόμη και στην ανακάλυψη των ενεργειακών πόρων ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να επιτευχθεί, με δεδομένα την εχθρότητα της Τουρκίας, το ανταγωνιστικό περιφερειακό περιβάλλον, το μέγεθός της αλλά και την κατάσταση στην οποία βρίσκεται από το 1974. Τούτο ήταν αποτέλεσμα διαδοχικών και επιτυχημένων δράσεων τριών παλαιών και έμπειρων πολιτικών, οι οποίες ξεκίνησαν από τον Πρόεδρο Γλαύκο Κληρίδη, αναπτύχθηκαν και εφαρμόστηκαν από τον Πρόεδρο Τάσσο Παπαδόπουλο και ολοκληρώθηκαν από τον Πρόεδρο Δημήτρη Χριστόφια. ....

Στο σώμα του κειμένου παρουσιάζεται ο ρόλος της ηγεσίας στα μικρά κράτη, όπως αυτός εμφανίζεται από τη βιβλιογραφία των Διεθνών Σχέσεων. Στη συνέχεια παρουσιάζεται το πώς η ηγεσία της Δημοκρατίας εφήρμοσε επιτυχώς την ενεργειακή της πολιτική, προετοίμασε δηλαδή το κράτος θεσμικά, βρήκε ισχυρούς συμμάχους εκτός περιοχής, αντιμετώπισε τις απειλές της γείτονος, αλλά και δημιούργησε περιφερειακές συμμαχίες. Τέλος, σε αντιδιαστολή με την προαναφερθείσα επιτυχή προσπάθεια, παρουσιάζεται η αδυναμία της ηγεσίας να εμποδίσει αφενός το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης αλλά και να την διαχειριστεί.

Από τα συμπεράσματα:

Ήταν το 2003 όταν η ηγεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας άρχισε να διαμορφώνει στρατηγική για την ανακάλυψη και εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων τής τότε μη οριοθετημένης ΑΟΖ. Και ήταν το 2006 όταν, υπό τον Πρόεδρο Παπαδόπουλο, αυτή η στρατηγική και οι τακτικές της Δημοκρατίας εφαρμόστηκαν σε όλη τους την έκταση. Η Δημοκρατία, αν και μικρό κράτος, αποτελεί το πρώτο κράτος της Ανατολικής Μεσογείου που επιδίωξε την ανακάλυψη και εκμετάλλευση των θαλασσίων ενεργειακών της πόρων, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο σε παρόμοιες πολιτικές άλλων παραθαλάσσιων και ισχυρότερων στην περιοχή κρατών, όπως η Αίγυπτος και το Ισραήλ.

.....................

Οι διαδοχικοί ηγέτες της Κυπριακής Δημοκρατίας, σε λιγότερο από δέκα χρόνια, οδήγησαν τη χώρα πολύ κοντά στην εκμετάλλευση των ενεργειακών της πόρων. Επιπλέον, κατάφεραν: να αναβαθμίσουν το κύρος της διεθνώς με το να προσελκύσουν ισχυρές δυνάμεις· να ενισχύσουν τη σχετική θέση της εντός της ΕΕ ως ενός από τους πιθανούς παραγωγούς φυσικού αερίου· να αυξήσουν την ασφάλειά της λόγω του ενδιαφέροντος ξένων παραγόντων για επενδύσεις· να ενισχύσουν την άμυνά της, ειδικά μετά την εμπλοκή του Ισραήλ και τη μεταξύ τους συμφωνία· τούτο είχε ως αποτέλεσμα να βρει πολύτιμους συμμάχους στις ΗΠΑ και να καλυτερεύσει τις σχέσεις της με την υπερδύναμη· και να αντιμετωπίσει τις απειλές και την επιθετική συμπεριφορά της Τουρκίας.

... Η μελέτη αναζήτησε τις αιτίες της επιτυχούς στρατηγικής... Κατέληξε στο ότι η επιτυχία αυτή οφείλεται στον παράγοντα ηγεσία του (μικρού) κράτους. Τρεις διαδοχικά πρόεδροι, προερχόμενοι από τρία διαφορετικά κόμματα, διαχειρίστηκαν το ζήτημα και, σε διαφορετικό βαθμό, και οι τρεις κράτησαν την ίδια στάση αναφορικά με την ολοκλήρωση της στρατηγικής του κράτους. Στον Κληρίδη πιστώνεται η απαρχή των συμφωνιών οριοθέτησης, ακριβώς στη τέλος της θητείας του. Στον Παπαδόπουλο αποδίδεται η μερίδα του λέοντος ως προς τα επιτευχθέντα της ενεργειακής στρατηγικής. Κατά την πενταετή θητεία του διαμορφώθηκε λεπτομερώς η στρατηγική, υπογράφηκε μία συμφωνία οριοθέτησης και ξεκίνησαν άλλες δύο, υιοθετήθηκαν τα απαραίτητα νομοθετήματα, ολοκληρώθηκε η γεωλογική έρευνα και ο πρώτος γύρος αδειοδοτήσεων, ενώ κλήθηκαν να συμμετάσχουν ισχυροί παγκοσμίως παίκτες. Ο Χριστόφιας, ένας πρόεδρος με κομμουνιστική ιδεολογία, επέδειξε πραγματισμό, πιστώνεται με τη συνέχιση της πολιτικής τού προκατόχου του, οριοθέτησε την ΑΟΖ με το Ισραήλ και σύναψε αμυντικές συμφωνίες, διαχειρίστηκε την επιθετικότητα της Τουρκίας, καθώς και την ολοκλήρωση του δεύτερου γύρου των αδειοδοτήσεων.

Το «έξυπνο» της ηγεσίας ήταν να δράσει αποφασιστικά στη βάση μίας στρατηγικής, να είναι αποφασισμένη να μην επηρεαστεί από όποια εξωτερική αντίδραση, να δρα διακριτικά και ευέλικτα, όπου δει, αλλά και χωρίς προκατάληψη εξαιτίας αντιλήψεων ή διαφορών του παρελθόντος με τους μεσογειακούς γείτονες. Οι κυριότερες δράσεις της ηγεσίας ήταν τέσσερις: να ανταποκριθεί γρήγορα και αποτελεσματικά απέναντι σε οποιοδήποτε εσωτερική ή διεθνή θεσμική αναγκαιότητα από την οποία εξαρτιόνταν το κυβερνητικό έργο· να προσελκύσει και τελικά να βάλει στο παιχνίδι ισχυρούς παράγοντες του ενεργειακού τομέα και της διεθνούς πολιτικής· να χρησιμοποιήσει τη διπλωματία και τη θέση της ως μέλους διεθνών θεσμών, με σκοπό να κερδίσει υποστήριξη απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα· να δημιουργήσει πολιτικές, οικονομικές και στρατιωτικές συμμαχίες (εξωτερική ενδυνάμωση) με εκείνους τους γείτονες που ήταν ενεργοί στην αναζήτηση ενεργειακών πόρων, με κυριότερο το Ισραήλ.

Τα αποτελέσματα αυτών των δράσεων και, κυρίως, η συνεργασία με εταιρεία αμερικανικών συμφερόντων, η υποστήριξη των ΗΠΑ, του ΗΒ και της ΕΕ στο ζήτημα αυτό, αλλά και η πολύπλευρη συνεργασία με το Ισραήλ στην αναζήτηση των ενεργειακών πόρων της Μεσογείου, σηματοδοτούν μία στροφή της εξωτερικής πολιτικής της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία, από την ανεξαρτητοποίησή της, διέκειτο φιλικά προς τα αραβικά κράτη της περιοχής και απέφευγε μία φιλοδυτική πολιτική. Σαφέστατα, αυτή η στροφή διαμορφώνει τη βάση για περαιτέρω αναδιατάξεις στην περιοχή, με τη συμμαχία Ελλάδος-Ισραήλ να αποτελεί απλά μία από αυτές.

... Το τελευταίο ζητούμενο της μελέτης ήταν να καταδείξει a contrario τη σημασία της έλλειψης δράσης εκ μέρους της ηγεσίας ενός μικρού κράτους... Τούτο επετεύχθη με την παρουσίαση των αιτιών που προοδευτικά οδήγησαν στην οικονομική κρίση και στο πρόγραμμα διάσωσης της κυπριακής οικονομίας και, κυρίως, στην αποτυχία διαχείρισης των ανωτέρω καταστάσεων. Σε αυτήν την περίπτωση, η δυνατότητα ελιγμού που είχε η κυπριακή ηγεσία καθοριζόταν από τις ανάγκες του ίδιου του κράτους και του τραπεζικού τομέα... Όμως, αυτές οι ανάγκες ήταν γνωστές και ήταν μικρότερες το καλοκαίρι του 2012, ενώ προηγουμένως ήταν σχεδόν ανύπαρκτες. Ωστόσο, η κυπριακή ηγεσία, αντίθετα με τον τρόπο που διαχειρίστηκε την ενεργειακή της πολιτική, δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα αμέσως και ως όφειλε, δεν αναζήτησε συμμάχους όταν και όπου έπρεπε και δεν διέθετε διαπραγματευτική στρατηγική ή εναλλακτικό σχέδιο σε περίπτωση που τα πράγματα δεν πήγαιναν όπως τα ανέμενε.

Συμπερασματικά, υπάρχουν δύο όψεις στο ίδιο μικρό κράτος, μία επιτυχούς και μία ανεπιτυχούς διαχείρισης. Ωστόσο, το ίδιο το μικρό κράτος δεν άλλαξε. Αυτό που άλλαξε είναι ο τρόπος που διαδοχικοί ηγέτες διαχειρίστηκαν τα δύο θέματα. ...

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Μία σημαντική πρωτοβουλία τού Εργαστηρίου Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Νάουσας  ξεκινάει αύριο Πέμπτη 22 Αυγούστου στη Νάουσα. Πρόκειται για ένα καλοκαιρινό πρόγραμμα (summer school) υψηλής ποιότητας, με τη συμμετοχή αναγνωρισμένων ακαδημαϊκών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Στόχοι του προγράμματος μεταξύ άλλων είναι η ανάλυση σύγχρονων ζητημάτων Διεθνών Σχέσεων, η κατάρτιση των συμμετεχόντων σε αυτά, η καλλιέργεια  επαφών και συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων.

Εκτός από την κεντρική θεματική (Διεθνείς Σχέσεις και οι φυσικοί πόροι στη Μεσόγειο), τα ζητήματα που θα αναπτυχθούν είναι Διαχείριση Κρίσεων, Στρατηγική, Ζητήματα Μέσης Ανατολής, οι αναδυόμενες δυνάμεις.

Το πρόγραμμα διαρκεί 7 μέρες και θα πραγματοποιηθεί στη Σχολή του Αριστοτέλη, με σκοπό να αναδείξει την παγκόσμια σημασία της. Ήδη από την πρώτη χρονια γνωρίζει επιτυχία συγκεντρώνοντας δεκάδες φοιτητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό και φιλοδοξεί να γίνει θεσμός.  Για περισσότερα δείτε στην ιστοσελίδα τού Εργαστηρίου: www.diethneis-sxeseis.gr

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Παιδεία
Παρουσίαση Συλλογικού Τόμου "Η Αραβική Άνοιξη"
 

Το Εργαστήριο Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας σας προσκαλεί στην παρουσίαση του πρώτου συλλογικού τόμου της σειράς Μελέτες Διεθνών Σχέσεων, με τίτλο: Η Αραβική Άνοιξη, επιμέλειας Ηλία Κουσκουβέλη. Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 15 Μαΐου 2013 στις 19.00 στο αμφιθέατρο του Πολεμικού Μουσείου Θεσσαλονίκης.

 

Πρόκειται για μια προσέγγιση του δυναμικού και πολύπλοκου φαινομένου της Αραβικής Άνοιξης, με τη θεωρητική βαρύτητα που του αρμόζει. Τέσσερις πρωτότυπες μελέτες αναδεικνύουν το "γιατί", το "πού", το "πότε" και το "πώς" της Αραβικής Άνοιξης, καλύπτοντας μια αναγκαιότητα της βιβλιογραφίας, για τους ειδικούς, αλλά προσφέροντας και μια συνολική εικόνα στον μη ειδικό ανανώστη που ενδιαφέρεται για τις διεθνείς σχέσεις στη συγκεκριμένη περιοχή.

Το βιβλίο θα παρουσιάσουν οι:

 

Ευάγγελος Λιβιεράτος, Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Καθηγητής Α.Π.Θ., 

Ιωάννης Μιχελάκης, Βουλευτής Επικρατείας Ν.Δ., Πρόεδρος Ινστιτούτου Δημοκρατίας «Κωνσταντίνος Καραμανλής», Δημοσιογράφος, 

ενώ από την πλευρά των συγγραφέων του βιβλίου θα μιλήσουν οι:

Ηλίας Κουσκουβέλης, Καθηγητής Τμήματος ΔΕΣ, τέως Πρύτανης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Σπυρίδων Λίτσας, Επίκουρος Καθηγητής Τμήματος ΔΕΣ Πανεπιστημίου Μακεδονίας 

Τη συζήτηση θα συντονίσει η δημοσιογράφος κ. Χριστίνα Ταχιάου.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ενδιαφέροντα

Ένα ενδιαφέρον άρθρο από την ιστοσελίδα του Μιχάλη Ιγνατίου

Ο πρόεδρος και ανώτατος εκτελεστικός σύμβουλος της Noble Energy, Τσαρλς Ντέιβιντσον κατέγραψε στη Λευκωσία τη θέση της εταιρείας του, ότι οι εξαγωγές φυσικού αερίου, τόσο από το Ισραήλ όσο και από την Κύπρο είναι καλύτερα να γίνουν μέσω ενός τερματικού σταθμού υγροποίησης LNG, παρά με αγωγό προς την Τουρκία.

Η άποψή του έχει βαρύνουσα σημασία, καθώς βρίσκεται σε συνεχή συνεννόηση με την αμερικανική κυβέρνηση, και όπως είναι ευνόητο, θα επικρατήσει η πρόταση για κατασκευή LNG. Την ίδια στιγμή, παράγοντες του “Εβραϊκού Λόμπι” στην Ουάσιγκτον υπογράμμιζαν ότι ο αγωγός μέσω Τουρκίας καθιστά το Ισραήλ όμηρο της Αγκυρας και εκμηδενίζει τη στρατηγική του θέση. Τόνισαν επίσης ότι η διαδικασία επαναπροσέγγισης Ισραήλ και Τουρκίας έχει οδηγηθεί ήδη σε αδιέξοδο.

Ο κ. Ντέϊβιντσον , τόνισε ότι έχει κάνει την εισήγησή του προς τις αρχές των δύο χωρών, και πρόσθεσε ότι ως εταίρος, τόσο στο Ισραήλ όσο και στην Κύπρο, η Noble Energy έχει υποδείξει στους συνεργάτες της πως το LNG είναι ο πιο βιώσιμος τρόπος εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου και μεταφοράς του στις αγορές. Οι αποφάσεις, τόνισε, λαμβάνονται σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές των χωρών και αν είναι δυνατόν ομόφωνα, ενώ έστειλε και το μήνυμα στο Ισραήλ ότι μετά την εκμετάλλευση του κοιτάσματος του Tamar για τις ανάγκες της χώρας, θα πρέπει να αρχίσουν να σκέφτονται σοβαρά τις εξαγωγές.

Ο ανταποκριτής του ΑΠΕ, Αρης Βικέτος μετέδωσε ότι ο κ. Ντέιβιντσον κατέστησε σαφές ότι η Noble Energy βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την κυπριακή κυβέρνηση για την υλοποίηση των υποδομών του τερματικού LNG, αλλά όπως επεσήμανε πρέπει να προηγηθεί μία συμφωνία εμπορικού πλαισίου με την κυβέρνηση, ώστε να ελαχιστοποιηθεί το ρίσκο της επένδυσης. Διαφορετικά, όπως άφησε να εννοηθεί, θα ήταν ρίσκο για τη Noble Energy να προχωρήσει με την εξόρυξη του φυσικού αερίου. Αυτή είναι και η διαφορά με το Ισραήλ, παρατήρησε, το γεγονός δηλαδή ότι εκεί οι ανάγκες για την εσωτερική αγορά είναι πολύ μεγαλύτερες και ως εκ τούτου προχώρησε η εκμετάλλευση του εν λόγω κοιτάσματος. Στην Κύπρο η εκμετάλλευση του φυσικού πλούτου είναι συνώνυμη με τις εξαγωγές και ως εκ τούτου θα πρέπει να υπάρχουν οι υποδομές, σημείωσε. Εξέφρασε, μάλιστα, την ελπίδα να υπάρξει συνεργασία μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου στο θέμα της εξαγωγής φυσικού αερίου.

Σε ό,τι αφορά με το αν έχει κάποια προτίμηση για την τοποθεσία του τερματικού υγροποίησης, ο πρόεδρος της Noble Energy αναγνώρισε ότι η Κύπρος έχει βρει πρώτη ένα βιώσιμο χώρο, προσθέτοντας όμως ότι και το Ισραήλ ψάχνει για να βρει πιθανές τοποθεσίες ανέγερσης τερματικού υγροποίησης. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αν υπάρξει κάποια συνεργασία θα έχουμε καλύτερες εξοικονομήσεις και αυτό θα βοηθήσει πάρα πολύ στη χρηματοδότηση και στην ανέγερση (του τερματικού) και την προώθηση του αερίου» τόνισε.

Ο κ. Ντέιβιντσον υποστήριξε πως η εμπορική συμφωνία της εταιρείας του με την κυβέρνηση θα βοηθήσει στο μέλλον να εισέλθουν ως εταίροι στο τερματικό LNG και άλλες εταιρείες, όπως για παράδειγμα η ENI και η Total. Σημείωσε πως όσο πιο μεγάλο είναι το τερματικό σε μέγεθος τόσο το καλύτερο. Αναφέρθηκε στις οικονομίες κλίμακας που δημιουργούνται υπό αυτές τις περιστάσεις και για το άνοιγμα σε ακόμη μεγαλύτερες αγορές. «Παίρνουν χρόνο αυτές οι διαδικασίες και θέλουμε να είμαστε σίγουροι ότι ξεκινούμε σύντομα» διευκρίνισε, επισημαίνοντας ταυτόχρονα πόσο σημαντικό είναι για την Κύπρο το γεγονός ότι έχει βρεθεί χώρος για το τερματικό LNG, όπου μάλιστα μπορεί να γίνει όχι μόνο ένα train, αλλά έως και επτά.

Ο πρόεδρος της Noble Energy γνωστοποίησε ότι η επιβεβαιωτική γεώτρηση στο οικόπεδο 12 της Κυπριακής ΑΟΖ  θα γίνει φέτος τον Ιούνιο.

Εξάλλου, ο πρόεδρος Αναστασιάδης δήλωσε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας υποδεικνύουν ξεκάθαρα ότι «η Κύπρος θα βρίσκεται στην πρωτοπορία των εξελίξεων της ανάπτυξης φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο». Σε ομιλία του σε συνέδριο για το φυσικό αέριο στην Ανατολική Μεσόγειο, την οποία ανέγνωσε ο υπουργός Γεωργίας Νίκος Κουγιάλης, ο Ν. Αναστασιάδης υπογράμμισε τη δέσμευση της κυβέρνησης να προχωρήσει με το σχεδιασμό της απαραίτητης ενεργειακής υποδομής για αξιοποίηση των εγχώριων αποθεμάτων φυσικού αερίου, όπως ο υποθαλάσσιος αγωγός για τη μεταφορά φυσικού αερίου στην Κύπρο και η δημιουργία σταθμού υγροποίησής του για σκοπούς εξαγωγής.

Εξέφρασε, τέλος, την πεποίθηση πως η Κύπρος, λόγω της στρατηγικής της θέσης και των δράσεων που αναλαμβάνονται σε όλα τα επίπεδα, έχει να διαδραματίσει έναν αποφασιστικό ρόλο στην ανάπτυξη του νέου ενεργειακού τομέα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πηγή: Αρης Βικέτος – www.amna.gr

 

 

 

Read more: http://mignatiou.com/?p=1181#ixzz2RCh2dbg3

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ενδιαφέροντα

Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει αρχίσει υπό τις απειλές της Τουρκίας, έρευνες για εντοπισμό φυσικού αερίου. Κατά τη γνώμη σας, μέχρι που μπορεί και θα τεντώσει το σχοινί της έντασης η Τουρκία;

Η Τουρκία φαίνεται πως δεν μπορεί πια να τεντώσει το σχοινί.  Το συγκεκριμένο παιχνίδι το έχασε.  Ό,τι ήταν να κάνει το έκανε.  Υπήρξαν οι γνωστές  βόλτες του ερευνητικού σκάφους, οι γνωστές απειλητικές κορώνες για εσωτερική κατανάλωση, η «περίφημη» συμφωνία με το ψευδοκράτος για έρευνες στον κατεχόμενο θαλάσσιο χώρο της Κυπριακής Δημοκρατίας.  Όσο περισσότεροι τρίτοι παράγοντες αναμειγνύονται στη υπόθεση της εξερεύνησης και, στη συνέχεια, της εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων, τόσο μικρότερες οι πιθανότητες για να τεντώσει το σχοινί.  Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι, δεν χάνουμε τίποτε.  Η προετοιμασία είναι το Α και το Ω στη διαχείριση των κρίσεων και αυτό το έχω διδάξει σε αρμόδιους φορείς και στην Ελλάδα και στην Κύπρο.


Σωστά αντιδρούν Αθήνα και Λευκωσία στις απειλές και μεθοδεύσεις της Άγκυρας;

Η Λευκωσία, γενικώς, αντιδρά σωστά.  Ίσως θα έπρεπε, όπως είχα προτείνει σε άρθρο μου στον Φιλελεύθερο να είχε διεθνοποιήσει πολύ πιο γρήγορα το θέμα και να έχει με καλύτερο τρόπο καταγράψει στα διεθνή fora την απειλητική και απειλητική συμπεριφορά της Τουρκίας.  Τούτο με στόχο, αν συμβεί οτιδήποτε να βρεθεί στην πλεονεκτική θέση και να καταγγείλει ευκολότερα και κυρώσεις να ζητήσει.  Όσον αφορά την Αθήνα, βλέπουμε μόνον εσχάτως να γίνονται κάποιες κινήσεις, όπως οι επισκέψεις του Υπουργού Εξωτερικών και του Υπουργού Άμυνας στη Λευκωσία, η επίσκεψη του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης στο Ισραήλ.  Σε κάθε περίπτωση, η Αθήνα έχασε πολύτιμο χρόνο και, όπως έχω ήδη γράψει σε Ελλάδα και Κύπρο, θα πρέπει να ανακηρύξει το δυνατόν συντομότερα τη δική της ΑΟΖ.


Screen_shot_2011-12-28_at_16.07.06


Για την Κύπρο, τι σημαίνει η αξιοποίηση του φυσικού πλούτου, που μάλλον υπάρχει και είναι αρκετός;  Εννοούμε πολιτικά και οικονομικά, ασφαλώς.

Να το πω χιουμοριστικά: η Κύπρος δεν θα βγάζει πια «μόνο χαρούπια».  Θα βγάζει και υδρογονάνθρακες και όλοι, φίλοι και αντίπαλοι, αντιλαμβάνονται τη σημασία του γεγονότος.  Τούτο συνεπάγεται ότι η Κύπρος, ένα κράτος μέλος της ΕΕ, θα είναι και παραγωγός, δηλαδή τροφοδότης, αλλά και διακομιστής τού ισραηλινού φυσικού αερίου ή και οποιουδήποτε άλλου παραγωγού της Μέσης Ανατολής που θα έρθει σε συμφωνία με το Ισραήλ.  Τα πράγματα αλλάζουν στη Μέση Ανατολή και ενδέχεται, πέραν της Ιορδανίας, και άλλα κράτη που παράγουν πόρους να έρθουν σε συμφωνία με το Ισραήλ.  Οικονομικά σημαίνει ότι η Κύπρος πολύ πιο γρήγορα θα βγει από την οικονομική κρίση και θα μπορέσει να διατηρήσει το ίδιο ύψος το δαπανών που απαιτούν οι προσπάθειες για να λήξει η εισβολή και κατοχή.  Επιπλέον, η προσδοκώμενη, νέα ευμάρεια της Κυπριακής Δημοκρατίας θα αυξήσει άλλη μία φορά το γόητρό της έναντι των Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι θα βλέπουν ένα ακόμη τρένο ευημερίας να περνά δίπλα τους και αυτοί να μη συμμετέχουν.  Τέλος, πάρα πολύ σημαντικό είναι το πώς θα χειριστεί η Κύπρος τα προσδοκώμενα κέρδη.  Ξέρετε, ο σημαντικότερος συντελεστής ισχύος για το Κουβέϊτ, όταν ξεκίνησε ολόκληρη η Δύση να το σώσει, δεν ήταν το πετρέλαιο.  Είναι κάτι που λίγοι το ξέρους ή το έχουν σκεφτεί.  Ήταν οι επενδύσεις του στο εξωτερικό των κερδών από το πετρέλαιο.

 

Διαμορφώνεται μια συμμαχία Ελλάδος- Κύπρου- Ισραήλ. Θεωρείτε ότι μπορεί να προχωρήσει και προς ποια κατεύθυνση;

Δεν γνωρίζω σε ποια κατεύθυνση μπορεί να προχωρήσει.  Ασφαλώς πρόκειται για μία συμμαχία που διαμορφώνεται στη βάση μίας συγκυρίας.  Όπως έχω κατά το παρελθόν τονίσει, οι συμμαχίες διατηρούνται για όσο καιρό υπάρχουν σημαντικά κοινά συμφέροντα ή εφόσον δημιουργηθούν τέτοια.  Τα σημαντικά συμφέροντα, με βάση αυτά τα οποία γνωρίζουμε τώρα, θα διαρκέσουν για πολλά χρόνια.  Είναι σημαντικό επίσης να αντιληφθεί η Ελλαδική διπλωματία ότι τα συμφέροντα της χώρας δεν περιορίζονται στο Αιγαίο και στη Βαλκανική, αλλά φθάνουν στη Βόρειο Αφρική και στη Μέση Ανατολή.  Μία τέτοια λογική ασφαλώς θα ενίσχυε το ενδεχόμενο μακροημέρευσης μίας σταθερότερης συνεργασίας με το Ισραήλ.

 

Κάποιοι θεωρούν πως σε κάποια φάση το Ισραήλ θα τα βρει με την Τουρκία, οπότε η στρατηγική μας συμμαχία θα μπει στον πάγο.

Θα ήθελα να γνωρίζω ποια είναι η βάση μίας τέτοιας σκέψης.  Βεβαίως κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι κάτι θα συμβεί στο μέλλον.  Όμως επειδή στην επιστήμη γενικά και στην επιστήμη των Διεθνών Σχέσεων ειδικότερα ούτε φύλλα δάφνης μασάμε, ούτε ρίχνουμε τα χαρτιά, αναλύουμε τις καταστάσεις με βάση αυτά τα οποία γνωρίζουμε.  Γνωρίζουμε ότι η τουρκική εξωτερική πολιτική έχει προκαλέσει σημαντικές ζημίες στα συμφέροντα του Ισραήλ.  Θυμίζω Παλαιστίνη, Ιράν, Συρία.  Φαίνεται ότι τα δρομολογημένα τουρκικά σχέδια είναι δύσκολο να αλλάξουν. Έτσι, στο βαθμό που η τουρκική εξωτερική πολιτική θα παραμείνει η ίδια, δεν βλέπω τι θα είναι αυτό – ποιο κοινό συμφέρον δηλαδή – που θα φέρει κοντά τις δύο πλευρές.  Επιπλέον, η συμμαχία με την Τουρκία, ένα κράτος μέλος του ΝΑΤΟ, στηριζόταν στη λογική της εξισορρόπησης κάποιων αραβικών, πρώην φιλοσοβιετικών κρατών.  Αυτό πλέον έχει χαθεί, καθώς η Τουρκία στήριξε τη Συρία εναντίον του Ισραήλ.  Επιπλέον, τα πράγματα βαίνουν προς αλλαγή και στη Συρία.  Και, ασφαλώς, όποιοι έρθουν στην εξουσία, θα είναι φιλοδυτικής επιρροής.  Ένα επιπλέον στοιχείο: αν κοιτάξει κανείς το χάρτη θα δει ότι η Κύπρος και η Ελλάδα ουσιαστικά συνιστούν το με την παραδοσιακή έννοια στρατηγικό βάθος του Ισραήλ.  Για ποιο λόγο το Ισραήλ θα ήθελε να εγκαταλείψει ένα τέτοιο πλεονέκτημα;

 

Η οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα δεν επηρεάζει τη διαχείριση των εθνικών θεμάτων;

Ασφαλώς και την επηρεάζει.  Όμως στην αρθρογραφία μου στην Ελλάδα υποστηρίζω πως η εξωτερική πολιτική, σε αντίθεση με άλλες πολιτικές, δεν χρειάζεται πολλά χρήματα.  Χρειάζεται σχεδιασμό, αποφασιστικότητα και αποτελεσματικότητα.  Βεβαίως το φορτίο της Ελλαδικής διπλωματίας είναι μεγαλύτερο απ’ότι στο παρελθόν. Διότι μαζί με τα παραδοσιακά καθήκοντα που είχε, πρέπει τώρα κατά προτεραιότητα να κάνει τρία πράγματα: να υποβοηθήσει στην ανεύρεση των απαιτούμενων πόρων, να αυξήσει κατακόρυφα τις προσπάθειες της οικονομικής διπλωματίας και, το σημαντικότερο, να επιχειρήσει να αποκαταστήσει το κύρος της χώρας.  Η αποκατάσταση του κύρους είναι εθνικό ζήτημα πλέον.  Όμως σε τι επηρεάζει η οικονομική κρίση την ανακήρυξη ή μη ΑΟΖ εκ μέρους της Ελλάδας, όταν τόσοι και τόσο ισχυροί παράγοντες συνηγορούν προς την ίδια κατεύθυνση;

 

Και η οικονομική κατάσταση στην Κύπρο;

Για την Κύπρο τα πράγματα είναι πιο εύκολα.  Θεωρώ ότι η Κύπρος δεν διάγει περίοδο ισχνών αγελάδων, αλλά λιγότερο παχέων.  Θεωρώ ότι η Κύπρος, πρώτον, μπορεί να επενδύσει περισσότερο στη διπλωματική της μηχανή και, δεύτερον, να σταματήσει την πολιτική εσωστρέφεια και να κοιτάξει προς τα έξω.  Σύντομα πλησιάζει η Προεδρία της ΕΕ και το πολιτικό σύστημα της Κύπρου είναι στραμμένο προς το παρελθόν.  Φαίνεται δε πως το μόνο σχετικό με το μέλλον πράγμα που βλέπει είναι οι εκλογές.  Η Κύπρος πρέπει, στο άμεσο μέλλον, να κάνει δύο πράγματα.  Πρώτον, να γίνει για έξι μήνες το κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Τέτοιες ευκαιρίες δεν χάνονται.  Δεύτερον, να χαράξει μία στρατηγική μεσοπρόθεσμη, βάσει της οποίας θα λήξει η εισβολή και κατοχή.  Επιμένω, όπως είχα υποστηρίξει σε συνέδριο στην Κύπρο, ότι τα μικρά κράτη μπορούν να έχουν στρατηγική.  Και σας πληροφορώ ότι μία τέτοια πρόταση έχω υποβάλλει στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν. Φαίνεται ότι δεν ενδιέφερε…

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική
You are here Προβολή άρθρων ανα tag: Φυσικοί πόροι