Tuesday, Mar 31st

Last update12:36:22 PM GMT

Τετάρτη, 22 Σεπτέμβριος 2010 08:07

Υπέρ του καλού δημόσιου Πανεπιστημίου

Υπέρ του καλού δημόσιου Πανεπιστημίου

 

του Ηλία Κουσκουβέλη
Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων
Πρύτανη του Πανεπιστημίου Μακεδονίας

 

Θεσσαλονίκη, 26.05.2008

Αν ξεκινήσουμε από την παραδοχή ότι το ενεργό και παρεμβατικού χαρακτήρα ενδιαφέρον για τα Πανεπιστήμια έχει ως νομιμοποιητική βάση την αναβάθμιση της παρεχόμενης εκπαίδευσης και αν εξετάσουμε με ποιο τρόπο και ποιους στόχους εκδηλώνεται η νέα αναταραχή στα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας, θα καταλήξουμε σε ένα ερώτημα: τι είναι επικρατέστερο, το ενδιαφέρον για την Παιδεία ή τα πολιτικά κίνητρα;

Κανείς δε δικαιούται - ο δε γράφων δε διανοείται - να αμφισβητήσει ότι η «μέχρις εσχάτων» αντίδραση στην εφαρμογή του νέου νόμου-πλαισίου μπορεί να καθοδηγείται από ένα όραμα τελειότητας για τις σπουδές που προσφέρει το Ελληνικό Πανεπιστήμιο. Αντίστοιχα, ωστόσο, θα ήταν βάσιμος ο ισχυρισμός ότι το όραμα αυτό δεν είναι άσχετο από πολιτικές συγκυρίες και σε κάποιες περιπτώσεις από προσωπικές σκοπιμότητες. Έτσι κι αλλιώς, πάντως, η συσχέτιση αυτή δεν είναι ούτε αθέμιτη, ούτε κι έξω από το πλαίσιο της πραγματικότητας. Θεμιτό, όμως, είναι και το δικαίωμα όσων διατηρούν νηφάλια τη σκέψη τους και ενδιαφέρονται για την αριστοποίηση των σπουδών, να διατυπώσουν βάσιμες αμφιβολίες για το κατά πόσο οι μέθοδοι αναταραχής που επιλέγονται είναι το καταλληλότερο μέσο για το μόνο ζητούμενο, δηλαδή, τη δημιουργική αναβάθμιση της ανώτατης εκπαίδευσης.

Έχω υπογραμμίσει και άλλοτε, ότι το πραγματικό δίλημμα δεν είναι το άρθρο 16 του Συντάγματος και η απαγόρευση ή μη της δημιουργίας μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων. Το αληθινό δίλημμα είναι: καλό, υψηλής περιωπής Δημόσιο Πανεπιστήμιο ή μια σκιά του Δημόσιου Πανεπιστημίου που οραματίστηκαν φωτισμένοι δάσκαλοι του παρελθόντος, τη στιγμή μάλιστα που στο χώρο της ανώτατης παιδείας υπάρχουν ακόμη άνθρωποι οι οποίοι αγωνίζονται τον καλό αγώνα για να κρατήσουν το όραμα ζωντανό.

Το καλό Δημόσιο Πανεπιστήμιο, τηρουμένων των όρων ανάπτυξής του, που το ίδιο το άρθρο 16 προσδιορίζει – αλλά η Πολιτεία δεν εκπλήρωσε ως τώρα - δε θα διέτρεχε κανέναν κίνδυνο από οποιονδήποτε ιδιωτικό και πολύ περισσότερο μη κερδοσκοπικό ανταγωνισμό. Θα είχε αυτοδύναμη πορεία και θα δικαίωνε το όνομά του και τους υψηλούς στόχους του.

Πολλές φορές έχω εκθέσει ποια είναι, πάνω στο έδαφος της σημερινής κατάστασης, τα μέσα και οι τρόποι για μια ολοκληρωμένη και αποτελεσματική λειτουργία του δημόσιου Πανεπιστημίου. Οι προτάσεις είναι κατατεθειμένες και συνοψίζονται στη βελτίωση της ποιότητας, τη διαφάνεια στη διαχείριση του δημόσιου χρήματος, την αντιμετώπιση της οικογενειοκρατίας, τη στροφή προς την έρευνα και τη διεθνοποίηση των σπουδών.

Η πραγματικότητα σήμερα δείχνει ότι, παρά της απαγορεύσεις, υπάρχει μια εισβολή μη κρατικών φορέων, αμφιβόλου ποιότητας στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης. Η εισβολή αυτή πρέπει να αντιμετωπιστεί και κυρίως να ρυθμιστεί, με τη συμμετοχή του δημόσιου Πανεπιστημίου. Γι αυτό, η όποια αναθεώρηση του άρθρου 16 θα πρέπει (έπρεπε;) να είναι αυστηρά περιορισμένη, επιτρέποντας τη δημιουργία μη κερδοσκοπικών και προπαντός κοινωφελούς χαρακτήρα ιδρυμάτων, υπό την εποπτεία των Δημόσιων Πανεπιστημίων.

Τελειώνοντας, θέλω να επαναλάβω ότι εκείνο που χρειάζεται είναι η βούληση εκ μέρους όλων των πλευρών να παραμερίσουμε το ψεύτικο δίλημμα και να σταθούμε υπεύθυνα και αποφασιστικά μπροστά στο πραγματικό: καλό και με υψηλό κύρος ή αναξιόπιστο και διαλυμένο δημόσιο Πανεπιστήμιο, που γίνεται βορά στις πιο αντιφατικές ορέξεις και σκοπιμότητες;

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Παιδεία
You are here Προβολή άρθρων ανα tag: δημόσιο