Sunday, Apr 05th

Last update12:36:22 PM GMT

Προσφώνηση κατά την αναγόρευση του Βαγγέλη Ψαθά σε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης (MET)

Τρίτη 27.05.2008

 

Το Τμήμα ΜΕΤ κατέληξε στο πέρασμα του χρόνου ότι το συγκριτικό του πλεονέκτημα βρίσκεται στη μουσική Τέχνη - έντεχνη ή ευρωπαϊκή και παραδοσιακή ή δημοτική.

Το Τμήμα μέχρι σήμερα έχει αναγορεύσει επίτιμους διδάκτορες τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Δημήτριο Τερζάκη. Στο πρόσωπο του πρώτου τίμησε την Ελληνική λαϊκή ή και έντεχνη μουσική. Στο πρόσωπο του δεύτερου την λόγια, έντεχνη, ευρωπαϊκή, αλλά με ελληνικές ρίζες, μουσική δημιουργία.

Σήμερα, στο πρόσωπο του αυλητή Βαγγέλη Ψαθά, το Τμήμα ΜΕΤ τιμά, υποκλίνεται στον λαϊκό δημιουργό, τον Βαγγέλη Ψαθά, στον κάθε λαϊκό δημιουργό και, μέσω αυτών, στην Ελληνική παραδοσιακή μουσική.

Εμμέσως, είναι και μια τιμή στην «Ηρωική πόλη» της Νάουσας, από την οποία προέρχεται ο Βαγγέλης Ψαθάς.

Ίσως κάποιοι έξω από αυτήν την αίθουσα να μην μπορούν ή να μη θέλουν να καταλάβουν τι συμβαίνει, σήμερα, εδώ σ' αυτόν το χώρο.

Τι δουλειά έχουν όλα αυτά τα κλαρίνα, οι ζουρνάδες και τα νταούλια σ' αυτό το Αμφιθέατρο; Από πότε ο «δρόμος», το «πανηγύρι», μπήκαν στο Πανεπιστήμιο;

Έχω βέβαια ακούσει και την άποψη ότι η παραδοσιακή μουσική δεν υφίσταται πλέον ή, μάλλον, έχει νεκρώσει, αφού δεν υφίστανται εκείνες οι κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες που τη δημιούργησαν και οι οποίες θα μπορούσαν να συνεχίσουν να την αναπτύσσουν.

Όλα αυτά λέγονται επειδή, ίσως, κάποιοι δεν έχουν καταλάβει ότι ο «δρόμος» είναι ζωντανός στις μπούλες, στους γάμους, στις γιορτές. Πριν δύο Κυριακές, προς έκπληξή μου, είδα στη μέση της Θεσσαλονίκης, στην πλατεία Αγίας Σοφίας, να πορεύεται η νύφη με ζουρνάδες και κλαρίνα. Και μάλιστα, κατά τη στιγμή που μια ποντιακή λύρα έκανε πρόβες, στη μέση της πλατείας, για τη βραδινή τελετή της γενοκτονίας των Ποντίων. Αυτά στο κέντρο ενός μεγάλου αστικού κέντρου.

Όλα αυτά μπορεί να τα σκέπτονται κάποιοι, επειδή δεν έχουν συνειδητοποιήσει ότι μια καινούργια γενιά Ελλήνων, οι φοιτητές μας, από τη Θράκη, τη Μακεδονία, την Ήπειρο, την Κρήτη, έχουν πάρει στα χέρια τους, στα δάχτυλά τους, στην ψυχή τους αυτήν τη μουσική που για χρόνια ήταν παραμερισμένη και, δυστυχώς, θεωρούνταν ή θεωρείται από κάποιους «παρακατιανή».

Όλη αυτή η απορία διότι, όπως απήντησα κάποτε - προφανώς είμαι κι εγώ μεταξύ εκείνων που το πιστεύουν - διότι δεν έχουν τελικώς αντιληφθεί ότι η δημιουργία, σ' οποιαδήποτε μορφή της, σχετίζεται, εξαρτάται πρωταρχικά από την έμπνευση, το χάρισμα, την ικανότητα.

Δεν ισχυρίζομαι ότι η λαϊκή δημιουργία είναι άσχετη με τις επικρατούσες συνθήκες, πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές. Διατείνομαι όμως ότι, ίσως, οι γεύσεις μας, οι αισθήσεις μας, οι προτιμήσεις μας, διαμορφώνονται. Γι' αυτό ίσως και να δικαιολογώ όλη αυτήν την απορία κάποιων... Γιατί, πιθανώς, αυτοί που θορυβούνται και θορυβούν, όχι ως κύμβαλα μουσικά, αλλά ως αλαλλάζοντα, δεν άκουσαν, όπως εγώ, δεν γεύτηκαν, όπως κι εγώ, τις χαρές της ομαδικής μέθεξης, μετά μουσικής και κυκλικών χορών. Δεν άκουσαν από κοντά τον Παπαγεωργίου και το κλαρίνο του, τη Νίτσα Τσίτρα και την Ξανθίππη Καραθανάση, δεν άκουσαν, έστω και από δίσκο βινυλίου, τον Καρακώστα ή ακόμη περισσότερο τον παλαιό και θρυλικό Σαλέα. Δεν άκουσαν το τραγούδι «Ο Χαλασμός τής Νιάουσσας», το «Μια πέρδικα πενεύτηκε», το «Ξένος ήμαν κι ήρθα τώρα», το «Αγρίμια κι Αγριμάκια μου», το «Πότε θα κάνει ξαστεριά», δεν αισθάνθηκαν την ένταση του Πυρρίχιου ή του Πεντοζάλη, την περηφάνεια του Τσάμικου ή νόμισαν πως ο Χρόνης Αηδονίδης είναι κάποιος συμπαθής ασπρομάλλης που εμφανίστηκε από το πουθενά τής παράδοσης στη μέση του Σταδίου, κατά την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων, το 2004.

Αυτοί οι άνθρωποι, στη μεγάλη παρέα των οποίων ανήκει κι ο Βαγγέλης Ψαθάς - ή αυτοί ανήκουν στη δική του - είναι η ζωντανή μας σχέση, η μόνη μας αδιάκοπη σχέση με τις ρίζες μας, είναι ο μουσικός χυμός που συνδέει εμάς τα κλαδιά με το παρελθόν μας, όσο μακριά κι αυτό φθάνει: στον Απόλλωνα και στον Ορφέα, στον Πάνα, στη Σαπφώ, στους αυλητές που ενθάρρυναν τους 300 ή κάθε φάλαγγα, και μετέπειτα στο Χριστιανικό «εν χορδαίς και οργάνοις υμνείτε τον Κύριον», στον Ρωμανό τον Μελωδό, στον Κουκουζέλη.

Βαγγέλη Ψαθά, όλες αυτές οι σκέψεις με οδηγούν να πω ότι το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και, εμμέσως, η Ελληνική πολιτεία, δικαίως σε τιμά, απονέμοντάς σου τον τίτλο του επίτιμου διδάκτορα του Πανεπιστημίου. Κι είναι υποχρέωσή σου, Βαγγέλη Ψαθά, είναι στα χέρια σου, στα δάχτυλά σου, στα πνευμόνια σου, στο «μέλι» του ζουρνά σου, στην έμπνευσή σου, να μεταδώσεις αυτό που έχεις συσσωρεύσει στα παιδιά μας.

Και είναι στα χέρια σας παιδιά, φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΜΕΤ, να οδηγήσετε αυτή τη μουσική δημιουργία εκεί που θα σας βγάλει η έμπνευσή σας.

Να θυμάστε πάντα: Το να δημιουργείς είναι να ζεις δύο φορές!1

Η φράση ανήκει στον Albert Camus, από τα Δοκίμια: "creer, c'est vivre deux fois".

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ομιλίες
Σελίδα 2 από 2
You are here Προβολή άρθρων ανα tag: εκπαιδευτικό σύστημα