Sunday, Jul 21st

Last update12:36:22 PM GMT

Προβολή άρθρων ανα tag: Ηλίας Κουσκουβέλης
Τετάρτη, 22 Σεπτέμβριος 2010 07:56

50 χρόνια Πανεπιστήμιο Μακεδονίας:

50 χρόνια Πανεπιστήμιο Μακεδονίας:

Παρελθόν, Παρόν και Μέλλον

 

Αγγελιοφόρος, 16.04.2008

Στα πλαίσια των εορτασμών των 50 χρόνων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, ως πρυτανικές αρχές τιμήσαμε πρόσφατα τους προκατόχους μας, διατελέσαντες Πρυτάνεις και Αντιπρυτάνεις. Τους ανθρώπους δηλαδή που δημιούργησαν, στήριξαν και ανέπτυξαν την ΑΒΣΘ και, έπειτα, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Ήταν μια βραδιά συγκίνησης, ευκαιρία γιορτής, αλλά και στοχασμού και αξιολόγησης της σημερινής κατάστασης. Ερχόμενοι σ' επαφή με την ιστορία του Ιδρύματος, μάθαμε πώς δημιουργήθηκε το παρελθόν, καταλάβαμε, όμως, και τι θα κρίνει το μέλλον. Με αυτήν την αφορμή θα ήθελα να μοιραστώ κάποιες σκέψεις μου για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον του Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Το Πανεπιστήμιό μας είναι απότοκο του μεταπολεμικού ονείρου και της δύναμης για δημιουργία. Αυτή η δύναμη καθόρισε όλη την πορεία των 50 χρόνων. Ώθησε το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας στο διάβα της ιστορίας του να εξελίσσεται, ώστε να ανταποκρίνεται στις αλλαγές γύρω του. Πάντρεψε με επιτυχία τις οικονομικές επιστήμες με τις κοινωνικές και, στη συνέχεια, με την Τέχνη. Σήμερα, το Πανεπιστήμιό μας διαθέτει δέκα Τμήματα, εκ των οποίων τα δύο τελευταία εδρεύουν στην Έδεσσα και στη Νάουσα. Έτσι, αγκαλιάζει την Μακεδονία και αγκαλιάζεται από αυτήν. Ενισχύει σταθερά τους δεσμούς με τη Θεσσαλονίκη, αλλά και με περιοχές της Μακεδονίας.

Στα περισσότερα από τα Τμήματα λειτουργούν προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών και όλα στελεχώνονται από αξιόλογο και έμπειρο διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό. Μέσα από αυτά, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας πρόσφερε γενιές και γενιές αποφοίτων, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης, της Μακεδονίας, ολόκληρης της χώρας. Είναι ένα Πανεπιστήμιο που σέβεται το δημόσιο χρήμα, που δημιουργεί μόνο του και αυξάνει την περιουσία του, χωρίς να αγνοεί τις κοινωνικές του υποχρεώσεις.

Σήμερα, είναι ένα σύγχρονο, ανοιχτό, δημοκρατικό και πιστοποιημένο ως φιλικό προς το περιβάλλον ανώτατο Ίδρυμα. Μεταξύ άλλων, διαθέτει μια αξιόλογη και ενημερωμένη βιβλιοθήκη, δραστήριο Γραφείο Διασύνδεσης, αναπτυσσόμενο Μηχανισμό Εκδόσεων, και στοχεύει ν' αναπτύσσεται ολοένα και περισσότερο.

Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας έχει σχέσεις και συνεργασία με φορείς από όλες τις γειτονικές χώρες, και τα περισσότερα κράτη της ΕΕ, όπως και με ιδρύματα των ΗΠΑ και άλλων χωρών. Συνέβαλε και θα συνεχίσει να συμβάλλει στην προσέγγιση μεταξύ λαών. Δεν είναι τυχαίο ότι έγινε ο πρώτος φορέας στην Ευρωπαϊκή ήπειρο που έλαβε τη διάκριση «Φίλος των Ηνωμένων Εθνών». Δεν είναι τυχαίο ότι ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Πρόεδρος της Ελληνικής, αλλά και ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι επίτιμοι διδάκτορές μας. Έχοντας ανοίξει τις πόρτες του σε δασκάλους, φοιτητές και ερευνητές διαφορετικής καταγωγής, εξετάζοντας το ενδεχόμενο παρουσίας του και σε άλλες χώρες, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας διεκδικεί τον τίτλο του Universitas. Θέλουμε να είμαστε ένα Πανεπιστήμιο ανοιχτών θυρών και ανοιχτών οριζόντων.

Ξεκινούμε τη δεύτερη πεντηκονταετία με αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία. Η στρατηγική μας επιδιώκει την ποιότητα και την ακαδημαϊκή μας διεθνοποίηση. Πρωταρχικός σκοπός μας είναι να εντείνουμε τις ερευνητικές μας δραστηριότητες. Επιθυμούμε να αξιολογηθούμε. Στόχος μας είναι να συμβαδίζουμε με τα μεγάλα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια. Επιδιώκουμε την εξωστρέφεια και τη συνεργασία. Αντιλαμβανόμαστε τον ρόλο μας ως ένα Ίδρυμα που επιθυμεί να προσφέρει σε ένα συλλογικό όραμα ανάπτυξης της πόλης, της περιφέρειας, της χώρας, και γιατί όχι της Ευρώπης.

Για να συνεχίσουμε, όμως, να λειτουργούμε κανονικά και για να δημιουργήσουμε, χρειαζόμαστε χώρο. Δεν περιποιεί τιμή σε κανένα εκπαιδευτικό ίδρυμα να αναγκάζεται να χρησιμοποιεί υπόγεια για χώρους διδασκαλίας. Για αυτό αιτούμεθα την παραχώρηση στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας των χώρων του διπλανού μας 424 Γενικού Στρατιωτικού Νοσοκομείου Εκπαιδεύσεως, που επανειλημμένως μάς έχει υποσχεθεί η Πολιτεία. Διαθέτουμε τους πόρους για να διασωθεί το 424, τη συνάφεια προς ένα χώρο εκπαίδευσης, την εμπειρία διαχείρισης και σεβασμού διατηρητέων, την επίσημη στήριξη του Δήμου Θεσσαλονίκης και άλλων τοπικών φορέων.

Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, 50 χρόνια από τότε που ως Ανωτάτη Σχολή Βιομηχανικών Σπουδών δέχτηκε τους πρώτους φοιτητές, έχει περάσει στο στάδιο της ωριμότητας. Έχει ωριμάσει θεσμικά και επιστημονικά. Είναι έτοιμο, με τη γλώσσα του αθλητισμού, για τα μεγάλα ρεκόρ στην Επιστήμη. Συνεχίζει να κινείται από την δύναμη της δημιουργίας και ζητά τα αυτονόητα. Δεν μπορεί ένα Πανεπιστήμιο να πορεύεται στο νέο διεθνές περιβάλλον χωρίς τις απαραίτητες υποδομές και την απαραίτητη ευελιξία.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
Τετάρτη, 15 Σεπτέμβριος 2010 09:02

«Κεντροδεξιά»: ένα λάθος πολιτικής

«Κεντροδεξιά»: ένα λάθος πολιτικής

 

Καθημερινή, 12.11.2009 και e-ΛΟΓΟΣ 13.11.2009
του Ηλία Κουσκουβέλη,
Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων, Πρύτανη Πανεπιστημίου Μακεδονίας

 

Οι συνθήκες και οι ανάγκες δημιουργούν όρους και οι όροι, με τη σειρά τους, προσδιορίζουν συμπεριφορές και στρατηγικές, αλλά και διαιωνίζουν πολιτικά λάθη.

Εντός και εκτός της Νέας Δημοκρατίας, εξακολουθεί να διαπράττεται στο δημόσιο διάλογο ένα λάθος που τη στιγμάτισε στην μετά την ηγεσία τού ιδρυτή της περίοδο. Χρησιμοποιείται και γίνεται αποδεκτός ο όρος «κεντροδεξιά». Ο αυτοπροσδιορισμός της Ν.Δ. ως «κεντροδεξιάς» αποτελεί παγίδα, που επιτείνει την σύγχυση σχετικά με την ιδεολογία της Ν.Δ., και της στερεί σημαντικά κοινωνικά ερείσματα. Παρά την επικράτησή του, είναι πολιτικά λανθασμένη η χρήση τού ασαφούς όρου «κεντροδεξιά» και η περί αυτής συζήτηση. Πρόκειται για αποτέλεσμα συμβιβασμών, αναγκών, τακτικών και σκοπιμοτήτων.

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, δύο φορές, όταν δέσποσε πολιτικά σε έναν κομματικό σχηματισμό και στο πολιτικό στερέωμα της χώρας, δρώντας εκσυγχρονιστικά αλλά και παιδευτικά, ονόμασε τον πρώτο σχηματισμό Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση και τον δεύτερο Νέα Δημοκρατία. Την τελευταία φορά, όρισε ως ιδεολογία τού κόμματός του το ριζοσπαστικό φιλελευθερισμό. Από την άλλη πλευρά, ο Ανδρέας Παπανδρέου, παίρνοντας αποστάσεις από το παρελθόν και, ταυτοχρόνως, αντιλαμβανόμενος την άλωση του λεγόμενου «κέντρου» από τη Ν.Δ., αλλά και το εύρος τής μαρξίζουσας δεξαμενής ψηφοφόρων, ξεκίνησε από τα «αριστερά» για να ξανακερδίσει το «κέντρο». Όταν δε κυριάρχησε στην πολιτικό στερέωμα του τόπου, επιχείρησε να στείλει αυτό που νοηματοδότησε ως «δεξιά» στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας

Οι ηγεσίες της Ν.Δ., που ακολούθησαν, μη έχοντας την πολυτέλεια εκσυγχρονιστικών ή παιδευτικών επιδιώξεων, προσπαθώντας να αντιμετωπίσουν την εκλογική ορμή τού ΠΑΣΟΚ και να συσπειρώσουν ένα βασικό εκλογικό πυρήνα, αρχικά αποδέχθηκαν τον όρο «δεξιά». Στη συνέχεια, θέλοντας να διευρύνουν τον εκλογικό πυρήνα, διατήρησαν τον πυρήνα της «δεξιάς» και έκαναν άνοιγμα προς το «κέντρο», σε μια προσπάθεια να μειώσουν και την αρνητική, για τη «δεξιά», άποψη. Υπό αυτές τις συνθήκες, η υιοθέτηση και η διάδοση του όρου «κεντροδεξιά» εξυπηρετούσε σκοπούς τακτικής.

Διαχρονικά ο όρος «κεντροδεξιά» συνιστά άλλοθι που απαλλάσσει την εκάστοτε ηγεσία από το καθήκον ανάδειξης της ιδεολογίας και της διαρκούς πολιτικής διαπαιδαγώγησης των ψηφοφόρων του κόμματος. Αποτελεί, όμως, και τροχοπέδη, περιορίζοντας συστηματικά τις πιθανότητες εκλογικής επικράτησης της Ν.Δ., αφού της επιβάλλει επιμόνως το δίλημμα-παγίδα για κάθε εκλογική στρατηγική: περισσότερο κέντρο ή περισσότερο δεξιά;

Σήμερα, η Ν.Δ. ως «κεντροδεξιά» δεν έχει μέλλον στην Ελλάδα. Θα πρέπει να ξεχάσει την «κεντροδεξιά», να αποκτήσει ιδεολογική αυτογνωσία, να προβάλλει το όνομά της και την καταστατική της ιδεολογία, το ριζοσπαστικό φιλελευθερισμό, και να διαπαιδαγωγήσει συστηματικά τα στελέχη και τους ψηφοφόρους της σ'αυτόν, με απώτερο σκοπό να τον εφαρμόσει ως κόμμα εξουσίας.

Ο ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός συντίθεται από τον Πολιτικό Φιλελευθερισμό και τον ριζοσπαστισμό. Ο πρώτος δίνει έμφαση στα δικαιώματα και τις ευθύνες πολιτών, στην αντίσταση στην αυθαιρεσία της εξουσίας, στην πίστη στην πολιτική του μήτρα το έθνος-κράτος και στην ευθύνη του κράτους για την οικονομία. Προάγει συγκεκριμένη πολιτική ηθική και την αφοσίωση στους θεσμούς, την αναφορά στο μεγάλο αριθμό που είναι οι πολίτες και όχι στους λίγους. Από την άλλη ο Ριζοσπαστισμός ωθεί προς την παραγωγή έργου, στη γρήγορη εξεύρεση αξιόπιστων και αποτελεσματικών λύσεων και προτείνει προσαρμογή στις κρατούσες πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες. Προτρέπει στην εποικοδομητική και υπεύθυνη άσκηση καθηκόντων, χωρίς λαϊκισμό, χωρίς δογματισμούς, χωρίς ιδεοληψίες.

Είναι φανερό ότι η Ν.Δ., ως πολιτικά φιλελεύθερο κόμμα και όχι ως «κεντροδεξιά», απαλλαγμένη από τα φορτία του παρελθόντος, μπορεί, με την εξαίρεση των μαρξιστών να απευθυνθεί σε όλους τους πολίτες. Η σαφής ιδεολογική τοποθέτηση της Ν.Δ. στο ριζοσπαστικό φιλελευθερισμό ξεκαθαρίζει τη σύγχυση γύρω από την ιδεολογική της ταυτότητα. Της επιτρέπει να παράγει πολιτική με συνοχή, να αρθρώσει συνειδητοποιημένο πολιτικό λόγο, να διαμορφώσει την ατζέντα της στηριζόμενη σε ισχυρές βάσεις. Της προσδίδει αξιοπιστία και τελικώς αποτελεί εφαλτήριο για την εκτέλεση της αποστολής της ως πολιτικού χώρου των μεγάλων επιλογών. Πάνω απ'όλα, όμως, θα θέσει τέλος στη μηχανιστική και αντιπαραγωγική για την πολιτική ανάπτυξη του τόπου διάκριση κεντροδεξιά-κεντροαριστερά.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Ελλάδα

17/04/2008 - 50 χρόνια Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Τιμητική εκδήλωση για τους διατελέσαντες Πρυτάνεις και Αντιπρυτάνεις του Ιδρύματος

 

Εγώ και οι αντιπρυτάνεις σας καλωσορίζουμε και σας ευχαριστούμε θερμά για τη συμμετοχή σας σε αυτή την εκδήλωση τιμής και συγκίνησης.

Η αποψινή βραδιά είναι σημαντική για την ιστορία του Ιδρύματος. Βρισκόμαστε σε μια ξεχωριστή εκδήλωση κατά τη διάρκεια των εορτασμών των πενήντα χρόνων του Πανεπιστημίου μας. Είναι μια εκδήλωση, στην οποία καταγράφεται η ιστορία του Ιδρύματος μας.

Απόψε τιμούμε εσάς τους ανθρώπους που δημιούργησαν, στήριξαν, ανέπτυξαν το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

Πριν προχωρήσω, θα ήθελα να μου επιτρέψετε να καταθέσω τα συναισθήματα χαράς και τιμής που με πλημμυρίζουν, έχοντας το ξεχωριστό καθήκον να τιμώ από τη θέση του Πρύτανη, μαζί με τους συνεργάτες μου, και εκ μέρους όλου του Πανεπιστημίου, αγαπητούς συναδέλφους, συνεργάτες, προκατόχους.

Θέλω συνάμα να εκφράσω με μια μόνο λέξη και εξ αρχής, το νόημα της σημερινής εκδήλωσης: ευγνωμοσύνη.

Είναι η βαθιά ευγνωμοσύνη για την προσφορά σας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, αγαπητοί Συνάδελφοι, που μας ενώνει και μας έφερε σήμερα εδώ.


Αγαπητοί συνάδελφοι, Αγαπητοί Φοιτητές, Αγαπητοί Συνεργάτες, Κυρίες και Κύριοι,

Αντιλαμβανόμαστε όλοι την αξία της ιστορίας του Ιδρύματος. Μαθαίνουμε πώς δημιουργήθηκε το παρελθόν, αλλά και καταλαβαίνουμε τι θα κρίνει το μέλλον. Είναι μια ευκαιρία γιορτής, αλλά και στοχασμού και αξιολόγησης της σημερινής μας κατάστασης.

Τιμώντας σήμερα εσάς, αγαπητοί Πρυτάνεις και Αντιπρυτάνεις, τονίζουμε τη συνέχεια που χαρακτηρίζει την πανεπιστημιακή μας κοινότητα, μια συνέχεια που βασίζεται στη συναίνεση, στη χρηστή

διακυβέρνηση, στη συμμετοχικότητα, τη συνεργασία και την ακαδημαϊκή ελευθερία. Μια συνέχεια που διακρίνεται για τον ένα και μοναδικό στόχο της: την ανάπτυξη, την πρόοδο του Πανεπιστημίου στο σύνολό του και την προσφορά του στην επιστήμη και την κοινωνία.

Το Πανεπιστήμιό μας είναι απότοκο του μεταπολεμικού ονείρου και της δύναμης για δημιουργία. Αυτή η δύναμη καθόρισε όλη την πορεία των 50 χρόνων.

Είναι η δύναμη που ώθησε το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας στο διάβα της ιστορίας του να εξελίσσεται, ώστε να ανταποκρίνεται στις αλλαγές γύρω του.

Πάντρεψε με επιτυχία τις οικονομικές επιστήμες με τις κοινωνικές επιστήμες και, στη συνέχεια, με την Τέχνη.

Πρόσφερε γενιές και γενιές αποφοίτων, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης, της Μακεδονίας, ολόκληρης της χώρας.

Σήμερα είμαστε ένα σύγχρονο, πιστοποιημένο ως φιλικό προς το περιβάλλον, ανοιχτό και δημοκρατικό Πανεπιστήμιο, που αναπτύσσεται ολοένα και περισσότερο.

Είμαστε ένα Ίδρυμα που συνέβαλε και θα συνεχίσει να συμβάλλει στην προσέγγιση μεταξύ λαών. Δεν είναι τυχαίο ότι το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας έχει σχέσεις με όλες τις γειτονικές χώρες, με τα περισσότερα κράτη της ΕΕ. Δεν είναι τυχαίο ότι έγινε ο πρώτος φορέας στην Ευρωπαϊκή ήπειρο που έλαβε τη διάκριση «Φίλος των Ηνωμένων Εθνών». Δεν είναι τυχαίο ότι ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Πρόεδρος της Ελληνικής αλλά και ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι επίτιμοι διδάκτορές μας.

Επιθυμούμε, επίσης, και πρωταρχικώς, να εντείνουμε τις ερευνητικές μας δραστηριότητες. Είμαστε έτοιμοι να δημιουργήσουμε ερευνητικά Ινστιτούτα, κλασσικά, αλλά και Ινστιτούτα πρωτοποριακά, όπως για τη μελέτη του εγκεφάλου, τη μελέτη της διεθνούς πολιτικής και της τεχνολογίας, τη μελέτη εφαρμογών για τις διάφορες κατηγορίες των ατόμων με αναπηρία, τη δημιουργία φορέα δημοσκοπήσεων και φορέα μελέτης τιμών.

Ξεκινούμε τη δεύτερη πεντηκονταετία με αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία. Η στρατηγική μας επιδιώκει την ποιότητα και την ακαδημαϊκή μας διεθνοποίηση.

Επιθυμούμε να αξιολογηθούμε. Στόχος μας είναι να συμβαδίζουμε με τα μεγάλα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια. Σκοπός μας είναι να αριστεύσουμε.

Υπό την ευθύνη του Αντιπρύτανη Ακαδημαϊκών και Προσωπικού, κ. Κατρανίδη, η αξιολόγηση προχωράει, η εισαγωγή μαθημάτων σε ξένες γλώσσες πραγματοποιείται, ολοκληρώθηκε ο κατάλογος ξένων επιστημονικών περιοδικών, ιδρύθηκε ξενόγλωσσο μεταπτυχιακό στο Τμήμα Βαλκανικών, ενώ βελτιώσαμε το θεσμικό πλαίσιο των διδακτορικών σπουδών και προωθήσαμε τη διοργάνωση διεθνών συνεδρίων.

Ο εξορθολογισμός και συντόμως η πιστοποίηση του Ειδικού Λογαριασμού, η ενίσχυση των ερευνητικών προγραμμάτων, η ενίσχυση της συμμετοχής σε διεθνή συνέδρια μελών ΔΕΠ και υποψηφίων διδακτόρων, η βράβευση της αριστείας των μελών ΔΕΠ και φοιτητών - όλα αυτά περίπου 250.000 ευρώ - η ενίσχυση της φοιτητικής μέριμνας, καθώς και η σώφρων και διαφανής διαχείριση των οικονομικών του ξεκίνησαν ή συνεχίζονται από τον Αντιπρύτανη Οικονομικών και Προγραμματισμού, κ. Νούλα.

Τα εν εξελίξει έργα, όταν αναλάβαμε, ολοκληρώθηκαν, νέα έχουν δρομολογηθεί, εξετάζεται η δυνατότητα παρουσίας τού Πανεπιστημίου στο εξωτερικό, ενώ έχει ξεκινήσει η διαδικασία για την εγκατάσταση συστήματος ERP από τον Αντιπρύτανη Στρατηγικού Σχεδιασμού και Ανάπτυξης, κ. Σουμπενιώτη.

Ολοκληρώσαμε δύσκολους και μεγάλους διαγωνισμούς, προχωράμε στον τετραετή ακαδημαϊκό και οικονομικό προγραμματισμό, βελτιώνουμε τον οργανισμό του Πανεπιστημίου, ενώ επιλύσαμε ζητήματα του προσωπικού.

Εισάγαμε την πολιτική μίας θετικής εξωστρέφειας, αντιμετωπίσαμε κρίσεις με ψυχραιμία και είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε το μέλλον με την ίδια πίστη, σύνεση και μετριοπάθεια, παραχωρώντας στους αλλαλάζοντες τη θέση που επέλεξαν.

Τα ΕΛΤΑ μάς τίμησαν εκδίδοντας ειδικό επετειακό γραμματόσημο, ενώ διασφαλίσαμε συμβατικά και ηλεκτρονικά το έμβλημα του Πανεπιστημίου.

Συνεχίζουμε να θεωρούμε ως μακροπρόθεσμη λύση τη μετεγκατάσταση Τμημάτων του Πανεπιστημίου στην Περαία, θεωρούμε όμως θέμα ζωτικής ανάγκης τη βραχυπρόθεσμη λύση του 424.

Γνωρίζουμε ότι οι παρευρισκόμενοι επίσημοι καλεσμένοι μας στηρίζουν το εύλογο αίτημά μας. Τους παρακαλώ να το δημοσιοποιήσουν.

Όμως το κτιριακό είναι ζήτημα δικό μας και καλώ όλους εσάς που συμβάλλατε στη δημιουργία αυτού του κτιρίου ή στην παραχώρηση της έκτασης στην Περαία, να συμβάλλετε με το δικό σας τρόπο, ο καθένας ξεχωριστά ή όλοι μαζί, ώστε να αντιμετωπισθεί αμέσως το ζήτημα της στενότητας των χώρων με την παραχώρηση του 424. Δεν περιποιεί τιμή σε κανένα εκπαιδευτικό ίδρυμα να αναγκάζεται να χρησιμοποιεί υπόγεια για χώρους διδασκαλίας, ακόμη και για τα θορυβώδη κρουστά.

Τα λέω αυτά διότι αντιλαμβανόμαστε τον ρόλο μας ως ένα Ίδρυμα που επιθυμεί να προσφέρει σε ένα συλλογικό όραμα ανάπτυξης της πόλης, της περιφέρειας, της χώρας, και γιατί όχι της Ευρώπης.

Θέλω όμως, να τονίσω ότι δεν θα είχαμε τη δυνατότητα: ούτε να πράττουμε, ούτε να δημιουργούμε, ούτε να προσφέρουμε, ούτε να ονειρευόμαστε, εάν εσείς αγαπητοί Πρυτάνεις και Αντιπρυτάνεις δεν μας είχατε δώσει τις ευκαιρίες, βάζοντας ο καθένας από εσάς ξεχωριστά ένα λιθάρι στο οικοδόμημα του Πανεπιστημίου μας, εάν δεν προσθέτατε ένα κρίκο οράματος και έργου στην αλυσίδα της ιστορίας της κοινότητας μας.

Ό,τι είναι σήμερα το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας το οφείλει σε μεγάλο βαθμό σ' εσάς. Υπήρξατε ή είστε αξιόλογοι δάσκαλοι, ερευνητές, και καλοί διαχειριστές της διοίκησης του Πανεπιστημίου μας.

«Ούτε γαρ άρμα δήπου ταχύ γενοιτ' αν βραδέων ίππων ενόντων» γράφει ο Ξενοφών στην «Κύρου Παιδεία» (Β, 26). Δεν θα μπορούσε ένα άρμα να είναι γρήγορο, αν τα άλογα ήταν βραδυκίνητα. Έτσι και το Πανεπιστήμιό μας δεν θα μπορούσε να αναπτυχθεί, εάν εσείς δεν προσφέρατε τις καλές σας υπηρεσίες, διαθέτοντας τις ερευνητικές, διδακτικές και κυρίως τις διοικητικές σας προσπάθειες προς όφελος του συνόλου.

Αποδειχθήκατε χρήσιμοι για τον εαυτό σας, για το Πανεπιστήμιο, αλλά και την κοινωνία. Ακολουθήσατε την προτροπή του Πλάτωνα «τα εαυτού πράττειν καί εαυτώ καί πόλει χρησιμώτατος είη» (Πλάτων Πολιτεία Γ, 13e). Αγαπήσατε αυτό που κάνατε και ωφελήσατε τους συναδέλφους σας, τους φοιτητές σας, το προσωπικό μας, το Πανεπιστήμιο μας.

 

Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Έχοντας στο νου μου το μέλλον του Πανεπιστημίου, αναλογιζόμενος τα καθήκοντα μας ως πανεπιστημιακών δασκάλων και επιστημόνων, σκεπτόμενος τις προσδοκίες των φοιτητών μας και της κοινωνίας, αξιολογώντας και προτάσσοντας το θεσμικό ρόλο του Πανεπιστημίου, θα ήθελα να επισημάνω: ότι παν' απ' όλα αγαπήσατε την ευθύνη. Αυτό είναι κατά τη γνώμη μου που πρέπει να κρατήσουμε από το παράδειγμα και την ιστορία σας ως οδηγό μας για το μέλλον. Αυτό να διδάξουμε στα παιδιά και τους φοιτητές μας και αυτό να απαιτήσουμε από τους εαυτούς μας για το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

Να διδαχθούμε από τον Καζαντζάκη (Ασκητική): «Ν' αγαπάς την ευθύνη. Να λες: Εγώ, μονάχος μου έχω χρέος να σώσω την γης. Αν δεν σωθεί, εγώ φταίω... Ποιο δρόμο να πάρεις; Τον πιο κακοτράχαλο ανήφορο... Μην καταδέχεσαι να ρωτάς: Θα νικήσουμε; Θα νικηθούμε; Πολέμα!... Πολεμούμε χωρίς βεβαιότητα κι η αρετή μας, μη όντας σίγουρη για την αμοιβή, αποχτάει βαθύτατη ευγένεια».

Αυτή την αρετή και την ευγένειά σας τιμούμε κυρίες και κύριοι και την φυλάγουμε ως παρακαταθήκη για το μέλλον του Πανεπιστημίου Μακεδονίας εγκαινιάζοντας τη δεύτερη πεντηκονταετία με ανοιχτές θύρες και ανοιχτούς ορίζοντες για τη συνέχεια του έργου μας και της δημιουργικής πορείας του Πανεπιστημίου.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ομιλίες
Τετάρτη, 08 Σεπτέμβριος 2010 08:13

Ο Ευρωπαϊκός Δρόμος

Ο ευρωπαϊκός δρόμος

 

Η Καθημερινή, 10.05.2008
του Ηλία Κουσκουβελη

 

Οι τρεις σχεδόν δεκαετίες συμμετοχής της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, δεν μπορούν παρά να αποτιμηθούν θετικά. Η Κοινότητα και έπειτα η Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε. Ε.) αποτέλεσαν φορείς προόδου, ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού. Από «μαύρο πρόβατο» στη δεκαετία του 1980, η Ελλάδα σταδιακά εξελίχτηκε σε έναν υπολογίσιμο, μεσαίου μεγέθους παίκτη του ευρωπαϊκού γίγνεσθαι. Οι διεθνείς εξελίξεις, οι αλλαγές στη Ν. Α. Ευρώπη και στην ίδια την Ένωση (ΟΝΕ, διεύρυνση), φέρνουν πλέον την Ελλάδα συχνότερα στο επίκεντρο των εξελίξεων.

Η οικονομία, η εξωτερική πολιτική, η εκπαίδευση, οι τομείς της ανάπτυξης, της χωροταξίας, του περιβάλλοντος, μπαίνουν όλο και περισσότερο κάτω από την ευρωπαϊκή ομπρέλα. Οι πολιτικές αποφάσεις λαμβάνονται στην Αθήνα, αλλά κρίνονται και εξαρτώνται και από τις Βρυξέλλες. Η Συνθήκη της Λισσαβόνας εισάγει την ολοκλήρωση σε νέα φάση και θέτει τη σχέση των κρατών μελών με την Ένωση σε νέα βάση. Παράλληλα, η Ελλάδα υιοθετεί μία δραστήρια, πολυδιάστατη και έξυπνη εξωτερική πολιτική. Στα πλαίσια αυτής της πολιτικής χρειάζεται να επαναπροσδιορίσουμε τη θέση μας και την πολιτική μας απέναντι στην Ένωση και κυρίως μέσα σε αυτήν.

Σκοπός των λογικών συμμετεχόντων είναι να μεγιστοποιήσουν την ωφέλειά τους και να ελαχιστοποιήσουν τα κόστη. Για τη χώρα μας, ως μικρό κράτος στο διεθνές σύστημα, αλλά μεσαίου μεγέθους κράτος-μέλος, η Ενωση αποτελεί ένα όχημα που της επιτρέπει να προβαίνει σε ενέργειες και να προωθεί πολιτικές στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό, τις οποίες δεν θα μπορούσε να καταφέρει από μόνη της. Η συμμετοχή μας στην Ένωση είναι ένα μέσο που βοηθά να υπερβαίνουμε τις δυνάμεις μας. Προϋποθέτει όμως και μία διαδικασία εξευρωπαϊσμού.

Ο εξευρωπαϊσμός, ως ευκαιρία, είναι η διαδικασία κατά την οποία η χώρα μας ωφελείται από τη συμμετοχή της στην Ενωση, προκειμένου να εκσυγχρονίσει πολιτικές και θεσμούς, να αξιοποιήσει την Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση στους τομείς της οικονομίας, της ανάπτυξης, της κοινωνικής συνοχής, της ασφάλειας, της εξωτερικής πολιτικής. Ακριβώς αυτή ήταν και η λογική του αρχιτέκτονα της ένταξής μας, Κωνσταντίνου Καραμανλή.

Η προηγούμενη δεκαετία ήταν μια περίοδος που σημαδεύτηκε από την προσπάθεια του Κώστα Σημίτη για εκσυγχρονισμό, που ήταν στην ουσία ταυτόσημος με τον εξευρωπαϊσμό. Ωστόσο, μικροπολιτικά συμφέροντα, ιδεολογικές αγκυλώσεις, κοινωνικά και οικονομικά κατεστημένα, συγκυριακές ατολμίες, αλλά και οι μόνιμες ασθένειες της διαφθοράς και της διαπλοκής εμπόδισαν την πραγματική σύγκλιση με την Ενωση.

Οι καθυστερήσεις μετέτρεψαν τις ευκαιρίες σε απειλές για την ομαλή μετάβαση στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Η αδράνεια οδήγησε στη συσσώρευση σημαντικών εκκρεμοτήτων που θα έπρεπε να έχουν επιλυθεί χρόνια πριν. Οι ευθύνες για το ασφαλιστικό, την Ολυμπιακή, τις μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση, τα περιβαλλοντολογικά εγκλήματα, μεταφέρονται ή φορτώνονται στις πλάτες της Ε.Ε. Οι κυβερνήσεις προκειμένου να αποφύγουν το πολιτικό κόστος συχνά ρίχνουν το βάρος στην Ε.Ε., περιπλέκοντας ακόμη περισσότερο τα ήδη δυσεπίλυτα ζητήματα, τόσο για τις ίδιες και την Ενωση, όσο και για την κοινωνία. Αυτό, όμως, δεν είναι λύση, ούτε αξιοποίηση της συμμετοχής μας στην Ε. Ε.

Είναι καιρός να πάρουμε κάποια πράγματα στα σοβαρά. Οι εποχές που ο «ξύπνιος» Ελληνας -λίγο Ευρωπαίος, λίγο Ανατολίτης- «κατάφερνε» τον «αφελή» Δυτικοευρωπαίο πέρασαν και μας κόστισαν ακριβά. Ο καιρός της πολιτικής των υποσημειώσεων δεν αποδείχτηκε καρποφόρος. Αποδείχτηκε, όμως, ότι η Ενωση δεν είναι ούτε ιμπεριαλιστικός μπαμπούλας, ούτε και η πανάκεια για όλα μας τα προβλήματα. Είναι ένας υπερκρατικός θεσμός, που πρέπει να αξιοποιήσουμε, λαμβάνοντας υπόψη τα δικαιώματα, τις ευκαιρίες, αλλά και τις υποχρεώσεις μας.

Χρειαζόμαστε τη χάραξη σοβαρής και μακρόπνοης πολιτικής εξευρωπαϊσμού, ως μίας αμφίδρομης δυναμικής διαδικασίας που θα παρακολουθεί τις εξελίξεις στην Ενωση, αλλά και θα τις επηρεάζει σύμφωνα με τα συμφέροντά μας. Μία τέτοια πολιτική θα στηρίζεται στον ορθολογισμό και θα περιλαμβάνει όσο το δυνατόν περισσότερους τομείς της δημόσιας πολιτικής και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Δεν σημαίνει ότι θα παραδώσουμε την κυριαρχία μας απλά, προκειμένου να ενδυναμώσουμε το δικό μας κράτος, να βελτιώσουμε τις υποδομές του, να ενισχύσουμε την κοινωνία μας, θα συνεργαστούμε στενά με την Ενωση. Θα χρησιμοποιήσουμε το πλαίσιό της ως μοχλό πίεσης, αλλά και ως στοχοθέτη επιτευγμάτων. Ο εξευρωπαϊσμός μπορεί να αποτελέσει το κοινό όραμα του πολιτικού προσωπικού και της κοινωνίας - τουλάχιστον των πραγματικά προοδευτικών που θέλουν τα πράγματα να αλλάζουν προς τα εμπρός.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Ομιλία του Πρύτανη

του Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Καθηγητή Ηλία Κουσκουβέλη

κατά τον εορτασμό της επετείου των 50 χρόνων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, 

ενώπιον της Α.Ε. του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κάρολου Παπούλια

 

Θεσσαλονίκη, 27.10.2007

Εξοχότατε κύριε Πρόεδρε της Ελληνικής Δημοκρατίας,

Σας ευχαριστούμε που τιμάτε με την παρουσία σας τον εορτασμό των 50 χρόνων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, τη στιγμή μάλιστα που η πόλη μας, η χώρα μας, εορτάζει δύο άλλες, πολύ μεγάλες επετείους.

Είναι κοινότοπο, αλλά τόσο ο εορτασμός της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης, όσο και της εποποιίας του ΟΧΙ προσφέρονται κυρίως, αν όχι αποκλειστικά, για περισυλλογή.

Δεν ξέρουμε τι σκέπτονταν για το μέλλον αυτοί που απελευθέρωσαν την πόλη μας ή που πολέμησαν στα βουνά της Αλβανίας. Πολύ λιγότερο ξέρουμε τι σκέπτονταν εκείνοι που έπεφταν πολεμώντας για την ελευθερία.

Εκείνο που σίγουρα γνωρίζουμε, είναι πως όσοι διάβηκαν τον Αχέροντα, είχαν μια μεγάλη λαχτάρα για ειρήνη, ξεπέρασμα των παθών, μια λαχτάρα για ευημερία, για δημοκρατία, για γνώση, για γράμματα. Θα λέγαμε, είχαν ένα όραμα, αν μη τι άλλο, ένα όνειρο.

Σήμερα έχουμε ειρήνη, ζούμε σε μία εμπεδωμένη και ευημερούσα δημοκρατία. Χρειαζόμαστε όμως την ενότητα που δίνει ένα κοινό ανώτερο όραμα και τουλάχιστον τα εργαλεία για να πραγματοποιήσουμε το όνειρο μιας καλύτερης ζωής.

Ένα τέτοιο εργαλείο, ίσως το σημαντικότερο από όλα, έχουμε την τιμή και το καθήκον να θεραπεύουμε σ' αυτό το χώρο. Είναι προφανές ότι μπορώ να μιλήσω μόνο για το εργαλείο του όποιου οράματος σε κάθε Πολιτεία, σε κάθε κοινωνία: αναφέρομαι στην Παιδεία, την πανεπιστημιακή εκπαίδευση και την σχέση της με το Σύνολο, με την Πολιτεία.

Περί Πολιτείας και εκπαίδευσης λοιπόν ο λόγος, ή περί Πολιτείας και Πανεπιστημίου, και δη Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Ποια είναι η σχέση Πολιτείας και εκπαίδευσης, Πανεπιστημίου εν προκειμένω;

Για να κατανοήσουμε αυτή τη σχέση κύριε Πρόεδρε, αλλά και να εξηγήσουμε και να οριοθετήσουμε το ρόλο μας στην κοινωνία δεν υπάρχει καλύτερος αρωγός από τον Αριστοτέλη (Πολιτικών Θ'):

«... ο νομοθέτης πρέπει να φροντίσει ιδιαίτερα την εκπαίδευση των νέων στις πόλεις, αφού αν δεν γίνει αυτό βλάπτεται το ίδιο τους το πολίτευμα. Η αγωγή του πολίτη πρέπει να συμβαδίζει με το πολίτευμα, αφού, συνήθως, το πνεύμα κάθε μορφής πολιτεύματος όχι μόνο προστατεύει (το πολίτευμα), αλλά και το επανεπιβεβαιώνει. Έτσι το δημοκρατικό πνεύμα προστατεύει και επανεπιβεβαιώνει τη δημοκρατία...»

Στο Πανεπιστήμιο λοιπόν δημιουργούμε προσωπικότητες και πολίτες. Το Πανεπιστήμιο είναι εργαλείο της Δημοκρατίας. Και οι θεσμοί της έχουν ρόλο, όπως, εμμέσως, εννοεί και το Σύνταγμά μας.

Ποιος είναι ο χαρακτήρας της εκπαίδευσης;

Αριστοτέλης: «. είναι φανερό ότι και η εκπαίδευση πρέπει να είναι μία και ίδια για όλους, και η επιμέλειά της πρέπει να είναι δημόσια και όχι ιδιωτική...».

Συνεπώς, σε ευθεία γραμμή με την Αριστοτελική παράδοση, η παιδεία στην Ελλάδα είναι όχι μόνο δημόσια, αλλά και κρατικοκεντρική. Και τούτο προσδιορίζει το πλαίσιο ανάμεσα στο επιθυμητό αυτοδιοίκητο και στην κρατική παρεμβατικότητα.

Βρισκόμαστε στα Πανεπιστήμια για να θεραπεύουμε τα παιδιά μας, όλα με τον ίδιο τρόπο. Το Πανεπιστήμιο δεν υφίσταται για τους γονείς ή τους καθηγητές. Υφίσταται για τα παιδιά μας, για τη χώρα μας και για όσους την εμπιστεύονται.

Κύριε Πρόεδρε,

στις δύσκολες στιγμές του παρελθόντος θέρους μιλήσατε για την ανάγκη μίας περιβαλλοντικής Δημοκρατίας. Επιτρέψτε μου, με αρωγό μου και πάλι το μεγάλο Μακεδόνα, να μιλήσω για μία περιβαλλοντική Δημοκρατία αξιών:

«Και πάντα καλύτερο πνεύμα συνιστά αιτία καλύτερης μορφής πολιτεύματος. Επιπλέον, όπως σε όλα τα επαγγέλματα και τις τέχνες υπάρχουν ορισμένοι τομείς στους οποίους κανείς πρέπει εκ των προτέρων να εκπαιδεύεται..., είναι φανερό ότι κάτι ανάλογο ισχύει και ως προς την άσκηση της αρετής».

Το να σέβεσαι το περιβάλλον, τον συμπολίτη, τους θεσμούς, την πατρίδα και την ιδεολογία του καθενός, είναι θέμα αξιών. Είναι θέμα σεβασμού προς τον ίδιο μας τον εαυτό. Και ίσως θα πρέπει να αναρωτηθούμε αν για την ανυπαρξία μίας περιβαλλοντικής ή μίας Δημοκρατίας αξιών ευθυνόμαστε εμείς, οι δάσκαλοι.

Στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, οι Καθηγητές, οι υπάλληλοι, οι φοιτητές, έχουμε συνείδηση όλων των παραπάνω.

Είμαστε ένα σύγχρονο, ανοιχτό και δημοκρατικό Πανεπιστήμιο που αναπτύσσεται ολοένα και περισσότερο.

Το Πανεπιστήμιό μας είναι απότοκο του μεταπολεμικού ονείρου και της δύναμης για δημιουργία. Αυτή η δύναμη καθόρισε όλη την πορεία των 50 χρόνων.

Είναι ένα Πανεπιστήμιο που σέβεται το δημόσιο χρήμα, που δημιουργεί μόνο του και αυξάνει την περιουσία του, χωρίς να αγνοεί τις κοινωνικές του υποχρεώσεις.

Είναι ένα Πανεπιστήμιο το οποίο πάντρεψε με επιτυχία τις οικονομικές επιστήμες με τις κοινωνικές επιστήμες και, στη συνέχεια, με την Τέχνη.

Πρόσφερε γενιές και γενιές αποφοίτων που στελέχωσαν επάξια το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης και του τόπου.

Είναι ένα Ίδρυμα που αγκαλιάζει την κοινωνία της Μακεδονίας και αγκαλιάζεται από αυτήν, που κερδίζει καθημερινά σε φήμη και εκτίμηση ανά το πανελλήνιο, όπως αποδεικνύει η ευχάριστη για εμάς παρουσία στην επέτειο των 50 χρόνων τόσων εκπροσώπων

  • του Ελληνικού λαού και της κυβέρνησης και του Προέδρου
  • των ΕΛ.ΤΑ., που μας τίμησαν με την έκδοση του επετειακού γραμματοσήμου.

Ενισχύουμε σταθερά τους δεσμούς μας με τους φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης της Θεσσαλονίκης, αλλά και με περιοχές της Μακεδονίας.

Εισφέρουμε επιστημονικά σε όλες τις υπηρεσίες του Δημοσίου, όπως καταδεικνύει η εμπιστοσύνη στην επιστημοσύνη μας τόσο της ΑΔΕΔΥ, όσο και των Ενόπλων Δυνάμεων.

Είμαστε ένα Ίδρυμα που συνέβαλε και θα συνεχίσει να συμβάλλει στην προσέγγιση μεταξύ λαών, όπως μαρτυρά η παρουσία τόσων εκπροσώπων κρατών, της ..., της ..., της...

Δεν είναι τυχαίο ότι το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας έχει σχέσεις με όλες τις γειτονικές χώρες. Δεν είναι τυχαίο ότι έγινε ο πρώτος φορέας στην Ευρωπαϊκή ήπειρο που έλαβε τη διάκριση «Φίλος των Ηνωμένων Εθνών».

Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας διεκδικεί τον τίτλο του Universitas. Έχει ανοίξει τις πόρτες του σε δασκάλους και ερευνητές διαφορετικής καταγωγής. Έχει ανοίξει τις αγκάλες του σε ξένους φοιτητές και εργαζόμενους. Και επιθυμεί να μπορεί να δεχθεί πολύ περισσότερους ξένους φοιτητές, επιθυμεί η Πολιτεία να του επιτρέψει να το πράξει.

Ατενίζουμε το μέλλον με αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία. Στόχος μας είναι να αριστεύσουμε. Επιθυμούμε να αξιολογηθούμε.

Επιθυμούμε, κυρίως, να συμβαδίζουμε με τα μεγάλα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια.

Επιθυμούμε να εντείνουμε τις ερευνητικές μας δραστηριότητες.

Είμαστε έτοιμοι να δημιουργήσουμε ερευνητικά Ινστιτούτα, κλασσικά, αλλά και Ινστιτούτα πρωτοποριακά, όπως για τη μελέτη του εγκεφάλου, ή τη μελέτη της πολιτικής και της οικονομίας των τηλεπικοινωνιών και του διαστήματος.

Επιθυμούμε να υπηρετήσουμε την Τέχνη, όπως το θέλησε η Πολιτεία, στεγάζοντας αξιοπρεπώς το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης.

Επιθυμούμε να προσφέρουμε ένα καλύτερο περιβάλλον μάθησης στους φοιτητές, αντίστοιχο με αυτό που είχαμε όταν πρωτοδημιουργήθηκε το κτίριο, μόνο που τότε τα Τμήματα ήταν μόλις πέντε. Τώρα είναι οκτώ, εδώ στη Θεσσαλονίκη.

Για να συνεχίσουμε να λειτουργούμε κανονικά και για να δημιουργήσουμε, χρειαζόμαστε χώρο. Και είναι φυσικό να αιτούμεθα την παραχώρηση στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας των χώρων του διπλανού μας 424 Γενικού Στρατιωτικού Νοσοκομείου Εκπαιδεύσεως, που επανειλημμένως μας έχει υποσχεθεί η Πολιτεία.

  • Διαθέτουμε τους πόρους για να διασωθεί το 424.
  • Διαθέτουμε τη συνάφεια προς ένα χώρο εκπαίδευσης.
  • Διαθέτουμε την εμπειρία διαχείρισης και σεβασμού διατηρητέων.
  • Διαθέτουμε την επίσημη στήριξη του Δήμου Θεσσαλονίκης και άλλων τοπικών φορέων.

Δεν θέτουμε το ζήτημα από διάθεση εξάπλωσης ή ροπής γιγάντωσης. Το θέτουμε διότι το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, 50 χρόνια από τότε που ως Ανωτάτη Σχολή Βιομηχανικών Σπουδών δέχτηκε τους πρώτους φοιτητές, έχει περάσει στο στάδιο της ωριμότητας.

Έχει ωριμάσει θεσμικά και επιστημονικά. Και είναι έτοιμο, με τη γλώσσα του αθλητισμού, για τα μεγάλα ρεκόρ στην Επιστήμη.

Για το ίδιο και για την παιδεία, δεν περιορίζεται στο να ζητά χρήματα από την Πολιτεία - το εύκολο αίτημα, δεν ζητά από την Πολιτεία να το πιάσει από το χεράκι.

Ζητά τα αυτονόητα, ζητά αυτά για τα οποία κέρδισε το δικαίωμα να μπορεί να απαιτεί.

Ζητά από την Πολιτεία, για το ίδιο και για την παιδεία, τα εργαλεία ώστε να αντιμετωπίσει τους επιχειρηματίες της εκπαίδευσης, τις προκλήσεις του μέλλοντος και της διεθνοποίησης.

Δεν μπορεί ένα Πανεπιστήμιο να πορεύεται στο νέο διεθνές περιβάλλον χωρίς τις απαραίτητες υποδομές και την απαραίτητη ευελιξία.

Πράττοντας απλώς το αυτονόητο, το καθήκον μας, εργαζόμαστε καθημερινά, αναζητώντας λύσεις στα προβλήματα και δημιουργώντας νέες ευκαιρίες. Γι αυτό μπορούμε να ατενίζουμε το μέλλον με εμπιστοσύνη.

Ζητάμε από την πολιτεία και την κοινωνία να πράξουν το ίδιο.

Ζητάμε, ευχαριστώντας σας και πάλι για τη μεγάλη τιμή που μας κάνετε, να σας μιμηθούν στην αγάπη που μας δείχνετε κύριε Πρόεδρε.

Και υποσχόμαστε πως όλοι μαζί θα συνεχίσουμε την προσπάθεια για να κάνουμε το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας αντάξιο του υπέρτιμου ονόματός του.

Ευχαριστώ.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ομιλίες
Τετάρτη, 08 Σεπτέμβριος 2010 07:59

H Ελληνική διπλωματία μετά το βέτο

H Ελληνική διπλωματία μετά το βέτο,

 

http://www.makthes.gr/news/opinions/15363/

 

Όσα συνέβησαν στο Βουκουρέστι αποτελούν, κατά την άποψή μου, επιτυχία για την ελληνική διπλωματία. Δείξαμε την ισχύ και τη συνέπειά μας και ξεκαθαρίσαμε την κόκκινη γραμμή της ατζέντας: μη λύση σημαίνει μη πρόσκληση, ενώ λύση σημαίνει αποδεκτή σε εμάς σύνθετη ονομασία και, βεβαίως, καθολική χρήση της.

 Τώρα χρειαζόμαστε μία δραστήρια και έξυπνη πολιτική, για να στηρίξουμε τη στρατηγική μας. Η πολιτική αυτή συνίσταται στην ορθή αποτίμηση των αποτελεσμάτων της μέχρι σήμερα στάσης μας, τη συνεχή εγρήγορση για τη διαπραγμάτευση σύμφωνα με τους στόχους μας, και την τοποθέτηση των Βαλκανίων στο επίκεντρο της εξωτερικής μας πολιτικής.

 Υπό αυτό το πρίσμα, το βέτο στη σύνοδο του Βουκουρεστίου συνιστά πλέον και ένα μέσο πίεσης στις διαπραγματεύσεις μας με τους γείτονες, αλλά και στις συνομιλίες μας με τους συμμάχους ή, σύντομα, με τους εταίρους μας στην Ε.Ε. Με την επιμονή μας, έστω στη συμβιβαστική λύση της σύνθετης ονομασίας, δείξαμε προς όλες τις πλευρές ότι και την επίλυση του ζητήματος επιθυμούμε και καλή θέληση έχουμε, και τη σημασία τής ένταξης του συνόλου της περιοχής μας στην ευρωατλαντική αρχιτεκτονική αντιλαμβανόμαστε. Μια τέτοια στρατηγική ήταν δύσκολο να αποτύχει.

 Η διαδικασία των διαπραγματεύσεων που ακολουθεί είναι ουσιαστική και μπορεί να αποδειχτεί μακρά και επίπονη. Δεν προσφέρεται για πολιτική εκμετάλλευση και εσωτερική κατανάλωση. Ούτε θα πρέπει απλώς να συνδέεται με εξωτερικούς παράγοντες. Θα πρέπει να την προσεγγίσουμε με σοβαρότητα και ρεαλισμό. Από την πλευρά μας, διανύσαμε το μισό δρόμο προς το συμβιβασμό. Έχουμε αρχίσει να προβάλλουμε ορθώς τα επιχειρήματα και τις αντιρρήσεις μας, μιλώντας με μια ενιαία γλώσσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Η σύμπνοια του πολιτικού προσωπικού και η σοβαρότητά του είναι ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματά μας στη διαπραγμάτευση. Θα πρέπει συνεχώς να αποτιμούμε τις συγκυρίες, να αποφύγουμε παγίδες και αποσταθεροποιητικούς για τις διαπραγματεύσεις παράγοντες, να οικοδομήσουμε και πάλι σχέσεις εμπιστοσύνης με όσο περισσότερους συμμάχους και να απαιτήσουμε αμοιβαιότητα από τους γείτονές μας.

 Η Ελλάδα έχει αναδειχθεί ως μία ήπια δύναμη στα Βαλκάνια. Υποστηρίζει τη σταθερότητα. Στηρίζει τα γειτονικά κράτη μέσα από κυβερνητικές πρωτοβουλίες, δραστηριότητές της κοινωνίας πολιτών, αλλά και μέσω των επενδύσεων του ιδιωτικού τομέα. Έχει αποδείξει ότι η ευρωπαϊκή πορεία των γειτόνων της και η ενσωμάτωση της περιοχής στους διεθνείς οργανισμούς και θεσμούς είναι προτεραιότητα και είναι προς όφελος όλων. Η ενίσχυση των διμερών σχέσεων και η συνεργασία για την εξασφάλιση της σταθερότητας, της οικονομικής ανάπτυξης και του πολιτικού εκσυγχρονισμού στα Βαλκάνια αποτελεί τον υπϋ αριθμόν ένα στόχο.

 Ό,τι συνέβη στο Βουκουρέστι, εγγράφει μια νέα σελίδα στην ελληνική εξωτερική πολιτική, στο ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων, στις σχέσεις μας με τους συμμάχους. Από εδώ και πέρα χρειάζεται σημαντική ενέργεια, ευρηματικότητα, επιμονή και ψυχραιμία, για να ακολουθήσουμε την έξυπνη και δυναμική πολιτική που χαράξαμε.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική
Τετάρτη, 08 Σεπτέμβριος 2010 07:55

Δικαιοσύνη & Πολιτική

Δικαιοσύνη και Πολιτική

 

Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 29.06.2008, σ. 40.
του Ηλία Κουσκουβέλη
Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων

 

Οι πιέσεις της διεθνοποιημένης οικονομίας και η αδυναμία των θεσμών διακυβέρνησης να ανταποκριθούν στην ταχύτητα και την πολυπλοκότητα των παγκόσμιων εξελίξεων, έχουν επιβάλει μια διαχειριστική λογική στην πολιτική, ενώ ευθύνονται και για τη δημιουργία κοινωνικών ανισοτήτων. Ωστόσο, στόχος της πολιτικής είναι να αντιμετωπίζει αυτές ακριβώς τις ανισότητες. Σκοπός της πολιτικής -της τέχνης του εφικτού- είναι το ευ ζην του συνόλου της κοινωνίας και βάση της ο ρεαλισμός. Πώς μπορεί, όμως, η πολιτική να επιτύχει αυτό το στόχο; Με ποια μέσα θα εξασφαλίσουμε την ισορροπία ανάμεσα στο άτομο και την κοινωνία, στο κράτος και την αγορά; Η απάντηση βρίσκεται στην επιστροφή της πολιτικής σε βασικές αρχές, όπως αυτή της δικαιοσύνης.

*Η δικαιοσύνη, αν και έχει λησμονηθεί ως πολιτικό μέγεθος, θα πρέπει να αποτελεί πυξίδα στην άσκηση διακυβέρνησης. Καμία μορφή διακυβέρνησης δεν μπορεί να ονομάζεται χρηστή, όσο αποτελεσματική και αν είναι, αν δεν έχει ως κεντρικό σημείο αναφοράς τη δικαιοσύνη. Ο λόγος είναι απλός: είναι ο αναδιανεμητικός χαρακτήρας της δικαιοσύνης, είναι η δυνατότητά της να εξισορροπεί τις εξουσίες, είναι η έμφαση στην υποστήριξη των αδυνάτων που καθιστά τη διακυβέρνηση χρηστή. Κανένα μέτρο δεν μπορεί να είναι βιώσιμο εάν δεν είναι δίκαιο. Διαφορετικά θα υποδαυλίσει κοινωνικές ανισότητες, θα δημιουργήσει συγκρούσεις, θα είναι εν τέλει αναποτελεσματικό.

*Τι σημαίνει, όμως, δικαιοσύνη στην πολιτική, στα πλαίσια ενός φιλελεύθερου πολιτικού συστήματος; Η δίκαιη πολιτική σε καμιά περίπτωση δεν είναι συνώνυμη του κρατικού παρεμβατισμού. Αναφέρεται περισσότερο σε μια δίκαιη επαναδιαπραγμάτευση των όρων του κοινωνικού συμβολαίου. Η κρατική παρέμβαση αρχίζει και τελειώνει τη στιγμή της διαπραγμάτευσης αυτών των όρων και εφαρμόζεται μόνο κατά την οικοδόμηση των δίκαιων θεσμών.

Συνεπώς, η δίκαιη πολιτική είναι αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης ανάμεσα στο κράτος και την κοινωνία. Είναι το αποτέλεσμα τολμηρής πολιτικής βούλησης και συνετών αποφάσεων, από τη μια, και ώριμης κοινωνίας των πολιτών, από την άλλη.

*Ετσι, καθώς η χώρα μας έχει μπει σε τροχιά μεταρρυθμίσεων προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανταγωνιστικές συνθήκες της παγκοσμιοποίησης και να διορθώσει χρόνιες ανισότητες, θα πρέπει να καταστήσουμε τη δικαιοσύνη κεντρική ιδέα του πολιτικού πολιτισμού. Αναφέρομαι σε μια φιλοσοφία που, με βάση τις αρχές του πολιτικού φιλελευθερισμού, επιβάλλει στο κράτος να διαπραγματεύεται με τους φορείς της κοινωνίας των πολιτών την εκάστοτε πολιτική ως εκπρόσωπος των υπόλοιπων φορέων της κοινωνίας, επί ίσοις όροις, και κάθε φορά σαν να ήταν η πρώτη φορά που δημιουργούνταν η συγκεκριμένη πολιτική.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Ελλάδα

Προσφώνηση κατά την αναγόρευση του Βαγγέλη Ψαθά σε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης (MET)

Τρίτη 27.05.2008

 

Το Τμήμα ΜΕΤ κατέληξε στο πέρασμα του χρόνου ότι το συγκριτικό του πλεονέκτημα βρίσκεται στη μουσική Τέχνη - έντεχνη ή ευρωπαϊκή και παραδοσιακή ή δημοτική.

Το Τμήμα μέχρι σήμερα έχει αναγορεύσει επίτιμους διδάκτορες τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Δημήτριο Τερζάκη. Στο πρόσωπο του πρώτου τίμησε την Ελληνική λαϊκή ή και έντεχνη μουσική. Στο πρόσωπο του δεύτερου την λόγια, έντεχνη, ευρωπαϊκή, αλλά με ελληνικές ρίζες, μουσική δημιουργία.

Σήμερα, στο πρόσωπο του αυλητή Βαγγέλη Ψαθά, το Τμήμα ΜΕΤ τιμά, υποκλίνεται στον λαϊκό δημιουργό, τον Βαγγέλη Ψαθά, στον κάθε λαϊκό δημιουργό και, μέσω αυτών, στην Ελληνική παραδοσιακή μουσική.

Εμμέσως, είναι και μια τιμή στην «Ηρωική πόλη» της Νάουσας, από την οποία προέρχεται ο Βαγγέλης Ψαθάς.

Ίσως κάποιοι έξω από αυτήν την αίθουσα να μην μπορούν ή να μη θέλουν να καταλάβουν τι συμβαίνει, σήμερα, εδώ σ' αυτόν το χώρο.

Τι δουλειά έχουν όλα αυτά τα κλαρίνα, οι ζουρνάδες και τα νταούλια σ' αυτό το Αμφιθέατρο; Από πότε ο «δρόμος», το «πανηγύρι», μπήκαν στο Πανεπιστήμιο;

Έχω βέβαια ακούσει και την άποψη ότι η παραδοσιακή μουσική δεν υφίσταται πλέον ή, μάλλον, έχει νεκρώσει, αφού δεν υφίστανται εκείνες οι κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες που τη δημιούργησαν και οι οποίες θα μπορούσαν να συνεχίσουν να την αναπτύσσουν.

Όλα αυτά λέγονται επειδή, ίσως, κάποιοι δεν έχουν καταλάβει ότι ο «δρόμος» είναι ζωντανός στις μπούλες, στους γάμους, στις γιορτές. Πριν δύο Κυριακές, προς έκπληξή μου, είδα στη μέση της Θεσσαλονίκης, στην πλατεία Αγίας Σοφίας, να πορεύεται η νύφη με ζουρνάδες και κλαρίνα. Και μάλιστα, κατά τη στιγμή που μια ποντιακή λύρα έκανε πρόβες, στη μέση της πλατείας, για τη βραδινή τελετή της γενοκτονίας των Ποντίων. Αυτά στο κέντρο ενός μεγάλου αστικού κέντρου.

Όλα αυτά μπορεί να τα σκέπτονται κάποιοι, επειδή δεν έχουν συνειδητοποιήσει ότι μια καινούργια γενιά Ελλήνων, οι φοιτητές μας, από τη Θράκη, τη Μακεδονία, την Ήπειρο, την Κρήτη, έχουν πάρει στα χέρια τους, στα δάχτυλά τους, στην ψυχή τους αυτήν τη μουσική που για χρόνια ήταν παραμερισμένη και, δυστυχώς, θεωρούνταν ή θεωρείται από κάποιους «παρακατιανή».

Όλη αυτή η απορία διότι, όπως απήντησα κάποτε - προφανώς είμαι κι εγώ μεταξύ εκείνων που το πιστεύουν - διότι δεν έχουν τελικώς αντιληφθεί ότι η δημιουργία, σ' οποιαδήποτε μορφή της, σχετίζεται, εξαρτάται πρωταρχικά από την έμπνευση, το χάρισμα, την ικανότητα.

Δεν ισχυρίζομαι ότι η λαϊκή δημιουργία είναι άσχετη με τις επικρατούσες συνθήκες, πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές. Διατείνομαι όμως ότι, ίσως, οι γεύσεις μας, οι αισθήσεις μας, οι προτιμήσεις μας, διαμορφώνονται. Γι' αυτό ίσως και να δικαιολογώ όλη αυτήν την απορία κάποιων... Γιατί, πιθανώς, αυτοί που θορυβούνται και θορυβούν, όχι ως κύμβαλα μουσικά, αλλά ως αλαλλάζοντα, δεν άκουσαν, όπως εγώ, δεν γεύτηκαν, όπως κι εγώ, τις χαρές της ομαδικής μέθεξης, μετά μουσικής και κυκλικών χορών. Δεν άκουσαν από κοντά τον Παπαγεωργίου και το κλαρίνο του, τη Νίτσα Τσίτρα και την Ξανθίππη Καραθανάση, δεν άκουσαν, έστω και από δίσκο βινυλίου, τον Καρακώστα ή ακόμη περισσότερο τον παλαιό και θρυλικό Σαλέα. Δεν άκουσαν το τραγούδι «Ο Χαλασμός τής Νιάουσσας», το «Μια πέρδικα πενεύτηκε», το «Ξένος ήμαν κι ήρθα τώρα», το «Αγρίμια κι Αγριμάκια μου», το «Πότε θα κάνει ξαστεριά», δεν αισθάνθηκαν την ένταση του Πυρρίχιου ή του Πεντοζάλη, την περηφάνεια του Τσάμικου ή νόμισαν πως ο Χρόνης Αηδονίδης είναι κάποιος συμπαθής ασπρομάλλης που εμφανίστηκε από το πουθενά τής παράδοσης στη μέση του Σταδίου, κατά την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων, το 2004.

Αυτοί οι άνθρωποι, στη μεγάλη παρέα των οποίων ανήκει κι ο Βαγγέλης Ψαθάς - ή αυτοί ανήκουν στη δική του - είναι η ζωντανή μας σχέση, η μόνη μας αδιάκοπη σχέση με τις ρίζες μας, είναι ο μουσικός χυμός που συνδέει εμάς τα κλαδιά με το παρελθόν μας, όσο μακριά κι αυτό φθάνει: στον Απόλλωνα και στον Ορφέα, στον Πάνα, στη Σαπφώ, στους αυλητές που ενθάρρυναν τους 300 ή κάθε φάλαγγα, και μετέπειτα στο Χριστιανικό «εν χορδαίς και οργάνοις υμνείτε τον Κύριον», στον Ρωμανό τον Μελωδό, στον Κουκουζέλη.

Βαγγέλη Ψαθά, όλες αυτές οι σκέψεις με οδηγούν να πω ότι το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και, εμμέσως, η Ελληνική πολιτεία, δικαίως σε τιμά, απονέμοντάς σου τον τίτλο του επίτιμου διδάκτορα του Πανεπιστημίου. Κι είναι υποχρέωσή σου, Βαγγέλη Ψαθά, είναι στα χέρια σου, στα δάχτυλά σου, στα πνευμόνια σου, στο «μέλι» του ζουρνά σου, στην έμπνευσή σου, να μεταδώσεις αυτό που έχεις συσσωρεύσει στα παιδιά μας.

Και είναι στα χέρια σας παιδιά, φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΜΕΤ, να οδηγήσετε αυτή τη μουσική δημιουργία εκεί που θα σας βγάλει η έμπνευσή σας.

Να θυμάστε πάντα: Το να δημιουργείς είναι να ζεις δύο φορές!1

Η φράση ανήκει στον Albert Camus, από τα Δοκίμια: "creer, c'est vivre deux fois".

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Ομιλίες
Τετάρτη, 08 Σεπτέμβριος 2010 07:48

Η Άλλη Όψη: Υπάρχει και άλλη Ενωση

Η Αλλη Οψη: Υπάρχει και άλλη Ενωση

Του Ηλια Κουσκουβελη
Οικονομική Καθημερινή, 10.02.2008, σ. 6.

Από την αρχή του 2007, η Ελλάδα δεν είναι η μόνη βαλκανική χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Ε.Ε.). Πλαισιώνεται από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Μαζί συνιστούν μια σημαντική και χωρίς προηγούμενο Ενωσιακή παρουσία στην περιοχή, η δυναμική της οποίας άρχισε να καταγράφεται μετά την πρόσφατη πρωτοβουλία της Ελληνίδας υπουργού των Εξωτερικών για τη συνάντηση με τους ομολόγους της των δύο χωρών στην Αθήνα.

Μετά, λοιπόν, ένα χρόνο, η ένταξη των δύο βαλκανικών κρατών στην Ε.Ε. χρήζει αποτίμησης, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Αυτή η πολύ σημαντική εξέλιξη πρέπει να αξιοποιηθεί τόσο για τη μεγιστοποίηση της σταθερότητας και της ανάπτυξης στην ευρύτερη περιοχή, όσο και για την προώθηση των συμφερόντων μας, σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η τελευταία διεύρυνση επεκτείνει τα σύνορα της Ε.Ε., δημιουργώντας τις συνθήκες για μια ακόμη πιο διευρυμένη ζώνη ειρήνης και ευημερίας. Συγχρόνως, όμως, επιδεινώνει τα θεσμικά αδιέξοδα της Ενωσης και επιβαρύνει τον προϋπολογισμό της, πλήττοντας κυρίως τα μικρότερα κράτη. Οι πόροι για την Ελλάδα θα είναι σαφώς λιγότεροι, ενώ και η επιρροή μας σε μια Ευρωπαική Ενωση των 27 θα είναι επίσης μικρότερη.

Ενα χρόνο μετά, θα πρέπει όλοι να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν είμαστε πλέον το μόνο κράτος-μέλος της Ε.Ε. στα Βαλκάνια. Δεν είμαστε μόνοι μας στη γειτονιά μας. Τούτο συνεπάγεται κάποιον ανταγωνισμό, αλλά, κυρίως, ευκαιρίες. Κατ' αρχάς θα πρέπει να υπάρξει στροφή στη σκέψη μας: να καταλάβουμε ότι μπορούμε να μιλάμε όχι απλώς για Νοτιοανατολική Ευρώπη, αλλά για Νοτιοανατολική Ευρωπαϊκή Ενωση! Εν συνεχεία, θα πρέπει να καλύψουμε το χαμένο έδαφος εκμεταλλευόμενοι τις ευκαιρίες που προσφέρονται.

Η ένταξη των δύο κρατών στην Ε.Ε. θα πρέπει συνολικά να αποτιμηθεί θετικά. Η χώρα μας, όπως έχει επανειλημμένως ειπωθεί, αποκτά χερσαία σύνορα με την Ε.Ε. και τούτο προσφέρει ένα αίσθημα ασφάλειας για τον τομέα των μεταφορών. Αίσθημα ασφάλειας δημιουργείται και για τις ελληνικές επενδύσεις στις δύο χώρες - οι οποίες, ως γνωστόν, είναι μεγάλες...

Επίσης, η ελευθερία εγκατάστασης φυσικών και νομικών προσώπων καθώς και η ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων δημιουργούν νέες συνθήκες στη βαλκανική αγορά.

Τέλος, η ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας θα συμβάλλει σημαντικά στην ενίσχυση και την αποτελεσματικότερη συνεργασία σε σημαντικά θέματα «χαμηλής» πολιτικής, όπως η καταπολέμηση του εγκλήματος, η μετανάστευση, το περιβάλλον, η ενέργεια, οι μεταφορές, κ.ά., που είναι άμεσα συνδεδεμένα με την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. Συνεπώς, η συνεργασία μας με τις άλλες δύο Ευρωπαίες των Βαλκανίων θα πρέπει να αποτελέσει άμεση προτεραιότητα.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Εξωτερική Πολιτική

Το μέλλον της Θεσσαλονίκης Πρωτεύουσα των Βαλκανίων ή βαλκανική πόλη ;

 του Ηλία Κουσκουβέλη Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων, Πρύτανη Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Το παρόν και το μέλλον μίας πόλης συναρτάται με την ισχύ του κράτους στο οποίο βρίσκεται, το δυναμισμό του πληθυσμού της και το διεθνές σύστημα το οποίο επαναπροσδιορίζει τη γεωγραφία με βάση την κατανομή της ισχύος σε αυτό. Έτσι στο διπολικό διεθνές σύστημα, την εποχή που η Ελλάδα συνόρευε με το Ανατολικό μπλοκ, δεν ετίθετο καν θέμα ρόλου της Θεσσαλονίκης στα Βαλκάνια.

Μετά το 1989 τα πράγματα, ως γνωστό, άλλαξαν. Όμως έχουν περάσει 17 περίπου χρόνια από τη μεγάλη αλλαγή και οι κρατικές και πολιτικο-οικονομικές ανακατατάξεις στα Βαλκάνια, ορισμένες φορές επώδυνες, έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί. Όλα αυτά τα χρόνια μέχρι σήμερα επαναλαμβάνεται από τους Θεσσαλονικείς αλλά και από τις πολιτικές ηγεσίες της χώρας η φράση φιλοδοξίας ή και αυταρέσκειας «η Θεσσαλονίκη πρωτεύουσα των Βαλκανίων».

Είναι όμως η Θεσσαλονίκη «πρωτεύουσα» των Βαλκανίων; Μπορεί να γίνει; Αν ναι, τι είδους; Πολιτική, οικονομική, πολιτιστική; Οφείλουμε να προσδιορίσουμε το περιεχόμενο του όρου «πρωτεύουσα», να εξετάσουμε σε ποιο βαθμό ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και, εφόσον καθορισθεί ο επιθυμητός στόχος, να εξετάσουμε τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να επιτευχθεί.

Η Θεσσαλονίκη, υπό τις σημερινές συνθήκες, δεν μπορεί να είναι πολιτική «πρωτεύουσα» των Βαλκανίων. Πολιτική «πρωτεύουσα» θα μπορούσε να είναι η Αθήνα ως τόπος δραστηριοποίησης της κυβέρνησης του μοναδικού κράτους μέλους της ΕΕ στην περιοχή και υπό τον όρο ότι η Ελλάδα έχει κατορθώσει να γίνει σε κρίσιμο βαθμό ο διαχειριστής της ευρωπαϊκής πορείας των γειτονικών κρατών -πράγμα δύσκολο και για το μέγεθος της χώρας και για την πραγματικότητα της ΕΕ. Σε κάθε περίπτωση η ευκαιρία για το ρόλο αυτό χάνεται σε μεγάλο βαθμό αφού Βουλγαρία και Ρουμανία εντάσσονται στην ΕΕ.

Αναμφίβολα, θετικές προσπάθειες για να ενισχυθεί ο πολιτικός ρόλος της Θεσσαλονίκης έχουν γίνει. Η πόλη έχει υποδεχθεί τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, τη Διαβαλκανική ή συναντήσεις Υπουργών. Φιλοξενεί διεθνείς, σχετικούς με τα Βαλκάνια φορείς (Σύμφωνο Σταθερότητας, Τράπεζα Μαύρης Θάλασσας) και ο Δήμος Θεσσαλονίκης έχει δημιουργήσει το δίκτυο πόλεων της Βαλκανικής. Εντούτοις, η προσπάθεια αναβάθμισης του πολιτικού της ρόλου έχει φθάσει στα όριά της. Σήμερα, η όποια περαιτέρω ενίσχυση εξαρτάται μόνο από τη μετεγκατάσταση κυβερνητικών υπηρεσιών στη Θεσσαλονίκη ή τη θεαματική ενίσχυση των αρμοδιοτήτων τού Υπουργείου Μακεδονίας - Θράκης και τη δύσκολη μετατροπή του σε Υπουργείο Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Όμως, η Θεσσαλονίκη έχει τις δυνατότητες να διεκδικήσει τα πρωτεία στον οικονομικό, πολιτισμικό, αθλητικό και επιστημονικό τομέα. Ας μην ξεχνάμε ότι η πόλη διαθέτει ακόμη και σήμερα ΑΕΠ τουλάχιστον ίσο με εκείνο γειτονικής χώρας, ότι διοργανώνει σειρά διεθνών εμπορικών (εκθέσεις) και πολιτισμικών (φεστιβάλ) εκδηλώσεων και ότι διαθέτει τις υποδομές για μεγάλα αθλητικά γεγονότα. Τέλος, ότι με τα δύο Πανεπιστήμιά της και τα δίκτυά τους μπορεί να συμβάλει περισσότερο στην ανάπτυξη της περιοχής.

Πώς όμως θα διεκδικήσει τα πρωτεία τη στιγμή που τα πράγματα θα αλλάξουν και πάλι, καθώς Βουλγαρία και Ρουμανία σύντομα θα είναι κράτη μέλη της ΕΕ;

Η απάντηση είναι απλή. Με ένα στρατηγικό σχέδιο που θα θέσει τους στόχους, τις αρμοδιότητες (ποιος κάνει τι;) και τις ευθύνες, θα καθορίσει χρονοδιαγράμματα και στο οποίο θα συμφωνήσουν κυβέρνηση, τοπική αυτοδιοίκηση και φορείς της πόλης.

Το κράτος ευθύνεται για το γενικό πλαίσιο ανάπτυξης και ειδικότερα τις διεθνείς σχέσεις. Αυτές πρέπει να είναι σχέσεις συνεργασίας που ενισχύουν τη σταθερότητα και τη δημοκρατία, χωρίς βεβαίως, χάριν της ανάπτυξης της όποιας πόλης, να τίθενται σε δεύτερη μοίρα τα γενικότερα συμφέροντα της χώρας. Στο κράτος ανήκουν πρωτοβουλίες σε επίπεδο Ε.Ε. που σχετίζονται με την προώθηση κοινών συμφερόντων, την ενίσχυση της αναπτυξιακής βοήθειας στην περιοχή, τις υποδομές (π.χ., διευρωπαϊκά δίκτυα), κλπ.

Από το κράτος εξαρτώνται οι υποδομές. Αναμφίβολα, τα μεγάλα αναπτυξιακά έργα, όπως η Εγνατία Οδός ή οι ενεργειακοί άξονες, αναβαθμίζουν ολόκληρη τη βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλονίκη. Εκκρεμούν πάντως οι λεγόμενοι «κάθετοι» άξονες που θα συμβάλλουν ακόμη περισσότερο στην αναπτυξιακή διαδικασία και θα συμβάλλουν στην εκμετάλλευση του σημαντικότερου ιστορικά πλεονεκτήματος της πόλης, που είναι το λιμάνι της, καθώς βρίσκεται σε πλεονεκτικότερη θέση από οποιοδήποτε άλλο στην περιοχή.

Στην ευθύνη του κράτους ανήκουν και οι πρωτοβουλίες που μόνο αυτό μπορεί να φέρει σε πέρας. Έτσι θετικά μεν κρίνονται οι πρωτοβουλίες για καλύτερη σιδηροδρομική σύνδεση της Θεσσαλονίκης με τα Σκόπια, τη Σόφια ή την Κωνσταντινούπολη. Όμως, παραμένει μεγάλο ζήτημα ο αερολιμένας της Θεσσαλονίκης και η αεροπορική σύνδεση της πόλης με τις γειτονικές πρωτεύουσες και κυρίως με τις Ευρωπαϊκές. Χαρακτηριστικά αναφέρω ότι η Κύπρος είναι πολύ κοντύτερα στη Θεσσαλονίκη λόγω της πολλαπλής και καθημερινής αεροπορικής σύνδεσης με τη Λάρνακα που απέχει μόνο δύο ώρες, ενώ για τα Σκόπια χρειάζονται τρεις, για τη Σόφια έξι, για την Κωνσταντινούπολη οκτώ. Ας μη συζητάμε για τις ανύπαρκτες απευθείας συνδέσεις με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες... Και αν θέλουμε να δούμε την πραγματική διάσταση της κατάστασης, θα πρέπει να συγκρίνουμε τις υφιστάμενες συνδέσεις της Σόφιας και κυρίως της Κωνσταντινούπολης, του ρόλου της στην Τουρκία, του παραγομένου προϊόντος και των υφισταμένων υποδομών.

Στην ευθύνη της τοπικής αυτοδιοίκησης ανήκει συχνά η υλοποίηση αποφάσεων της κυβέρνησης και η πειθαρχία σε ένα συνολικό πολιτικό και οικονομικό σχέδιο δράσης. Πρέπει να καταστεί σαφές πως κανένας φορέας αυτοδιοίκησης δεν επιτρέπεται να ασκεί εξωτερική πολιτική, ούτε να παίρνει πρωτοβουλίες χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με την κυβέρνηση. Μπορεί όμως μέσα στο πλαίσιο της γενικής πολιτικής να κάνει σημαντικά πράγματα, τέτοια που έχουν πραγματοποιήσει πολλές πόλεις στο εξωτερικό.

Μία πόλη (όπως και μία περιοχή) οφείλει να προσδιορίσει την ταυτότητα της και το ή τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα έναντι πιθανών ανταγωνιστών της. Η ταυτότητα της πόλης είναι η αρχή και το τέλος. Στη βάση τής συγκεκριμένης ταυτότητας θα σχεδιάσει και θα ευθύνεται για τις δημόσιες σχέσεις της, για τη διαφήμισή της, για τον έλεγχο και τις πιέσεις προς τους κυβερνητικούς φορείς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, για τη φιλοξενία και τα μέτρα εκείνα που θα κάνουν την πόλη ευχάριστη αλλά και λειτουργική για τους επισκέπτες.

Για όλα τα παραπάνω και κυρίως για το μέλλον μίας πόλης ευθύνη έχουν και οι φορείς της, όπως επιμελητήρια, πανεπιστήμια, αθλητικοί σύλλογοι, κ.ά., και εν τέλει οι ίδιοι οι πολίτες. Αν αυτοί δεν είναι ενεργοί και παραγωγικοί, σε όποιον τομέα και να δραστηριοποιούνται, τότε οι όποιες προσπάθειες του κράτους ή της τοπικής αυτοδιοίκησης θα πέσουν το κενό. Αν αυτοί και οι τοπικοί άρχοντες δεν ξεπεράσουν τη μιζέρια της νοοτροπίας της δεύτερης πόλης και δεν αισθανθούν ικανοί να πρωταγωνιστήσουν τότε η Θεσσαλονίκη θα παραμείνει μία δευτεροκλασσάτη, επαρχιακή, βαλκανική πόλη.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία Κουσκουβέλης - Ελλάδα
Σελίδα 10 από 10
You are here Διδασκαλία Προβολή άρθρων ανα tag: Ηλίας Κουσκουβέλης